Icma.az
close
up
RU
Yuxuların sirri: Gördüklərimiz nədən xəbər verir?

Yuxuların sirri: Gördüklərimiz nədən xəbər verir?

Olke.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Demək olar ki, hər kəsin müəyyən tezliklərdə cavabını soruşduğu yuxu mövzusu son dərəcə dərin dənizdir. Bu videoda bəşəriyyətin varlığından bəri araşdırılan, lakin qəti bir cavab tapılmayan yuxuların nə olduğu və niyə görüldüyü haqqında fikir əldə edə biləcəksiniz. Əgər hazırsınızsa, gəlin bu sirri araşdırmağa başlayaq.

Ümumiyyətlə yuxu nədir?

Bəzən yuxumuzda şirəli alma, bəzən qəzəbli öküz, bəzən dibsiz zülmət, bəzən də ucsuz-bucaqsız meşə görürük. Bütün bu görüntülər sadəcə beynimizin hiyləsidir? Yuxular yuxu zamanı şüuraltının təsiri altında baş verən vizual, eşitmə və emosional təcrübələr olaraq izah edilir. Yuxu zamanı beyin hələ də aktiv işləyir. 

Yuxuların qəti elmi izahı olmasa da, tədqiqatlar beyin fəaliyyəti, emosional emal və yaddaşın möhkəmlənməsi kimi proseslərlə əlaqəli olduğunu göstərir. Yuxuların mənası və təfsiri psixologiyada və müxtəlif mədəniyyətlərdə fərqlidir və hər kəsin yuxuları xüsusi olaraq öz həyatı və şəxsiyyəti üçün şərh edilməlidir.

Bəs biz niyə yuxu görürük?

Bu sualın dəqiq cavabı hələ ki yoxdur. Lakin alimlər və tədqiqatçılar yuxu görməyin iki əsas səbəbi ola biləcəyini düşünürlər. Bunlardan biri belə izah olunur:

Şüuraltı: Bu, insanın özü fərqində olmasa da beynində baş verən və hisslərinə, düşüncələrinə təsir edən proseslərdir. Alimlərin fikrincə, biz yuxuda gün ərzində yaşadığımız hadisələri, hiss etdiklərimizi və düşündüklərimizi “şüuraltı” şəkildə yenidən yaşayırıq. Yəni, bəzən yuxularla gün ərzində başımıza gələn hadisələr və ya hiss etdiklərimiz arasında gizli bir əlaqə olur. Bu da yuxunun beynimizdə həmin təcrübələri emal etməsinin bir yolu ola bilər.

Beyin Aktivliyi: Yuxuların yaranma səbəblərindən biri də beynin fəaliyyətidir. İnsan yuxuda olsa da, beyin tamamilə dayanmaz – o, müxtəlif funksiyalarını davam etdirir və müxtəlif dalğalarla işləyir. Yuxu zamanı beyin, gündəlik həyatda yaşadığımız hadisələri və hissləri “emal edir”, yəni onları təkrar nəzərdən keçirir və nizamlayır. Bu zaman şüuraltımızda olan düşüncələr, emosiyalar və xatirələr yuxu şəklində üzə çıxa bilər. Bəzən yuxular, insanın içində yaşadığı qorxu, narahatlıq, xoşbəxtlik və ya stress kimi hissləri simvolik şəkildə əks etdirir. Bu da bizim emosional tarazlığımızı qorumağa və stresin öhdəsindən gəlməyə kömək edir.

Bununla yanaşı, yuxular yaradıcılıqla da sıx bağlıdır. Bir çox məşhur sənətkarlar, musiqiçilər və alimlər ideyalarını yuxuda aldıqlarını bildiriblər. Məsələn, Dmitri Mendeleyev dövri elementlər cədvəlini yuxuda gördüyünü qeyd etmişdi.

Yuxular haqqında bəzi elmi faktlar da var.

1.Yuxuların böyük hissəsini unuduruq. İnsanlar yuxularının təxminən 50 faizini oyandıqdan 5 dəqiqə sonra, 90 faizini isə 10 dəqiqə ərzində unudur.

2.Görmə məhdudiyyətli insanlar da yuxu görür. Sonradan görmə qabiliyyətini itirən şəxslər vizual obrazları xatırlaya bilər. Anadangəlmə görmə əngəlli insanlar isə səs, toxunma və duyğular vasitəsilə yuxu görürlər.

3.Yuxularımızda yalnız tanıdığımız üzləri görürük. Beyin yeni üzlər yaratmır, biz yuxularımızda real həyatda gördüyümüz, bəzən isə xatırlamadığımız insan simalarını görürük.

4.Yuxuların hamısı rəngli olmur. İnsanların bir hissəsi yuxularını yalnız ağ-qara görür. Bu göstərici illər keçdikcə dəyişib və rəngli televiziyanın yayılması ilə rəngli yuxular artıb.

5.Gecə boyunca bir neçə dəfə yuxu görürük. Orta hesabla hər gecə 4-dən 7-yə qədər yuxu görmək mümkündür və bu, ümumilikdə 1-2 saat çəkə bilər.

6.Heyvanlar da yuxu görür. Araşdırmalar sübut edir ki, bəzi heyvanlar da insanlar kimi yuxu mərhələlərindən keçir. 

7.Kişi və qadınların yuxuları fərqlənir. Kişilər daha çox kişi obrazları, qadınlar isə həm kişi, həm də qadın obrazları görür. Kişilərdə daha çox aqressiv duyğular müşahidə olunur.

8.Xoruldamaq yuxu görməyə mane ola bilər. Elmi tam sübut olmasa da, bəzi araşdırmalar xoruldayan insanların daha az yuxu gördüyünü iddia edir.

9.REM mərhələsi – dərin yuxu mərhələsidir. Sürətli Göz Hərəkəti yəni, REM yuxunun standart mərhələsidir, bu müddət ərzində gözlər sürətlə hərəkət edir. REM yuxusu yeniyetmələrdə bütün yuxunun 20-25 faizini əhatə edir ki, bu da bir gecənin 90-120 dəqiqəlik yuxusuna bərabərdir. REM yuxusu zamanı bədən yuxuda hərəkət etsə də, realda heç bir hərəkət olmur, buna görə də bədən müvəqqəti “yuxu iflici” vəziyyətinə keçir. Yuxudan qorxu içində oyanmaq – xüsusilə də ürək döyüntüsü, tərləmə və ya nəfəs darlığı ilə – şüuraltında yığılan gərginliyin artıq bədəninizə də təsir etdiyini göstərir. Bu hal bəzən stress, narahatlıq, ya da keçmişdə yaşanmış travmaların hələ də təsir etməsi ilə bağlı olur. 

10.Alimlər arasında gördüyümüz yuxuların 6 saniyə çəkdiyini deyənlər olsa da, bunun 10-25 dəqiqə davam etdiyini söyləyənlər də var.

Məlum olur ki, yuxular emosional və psixoloji dünyamızda əvəzsiz yer tutur. Onlar bəzən ilham mənbəyi çıxış edir. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki, yuxular həm insan ruhunun güzgüsü, həm də şüur aləminin ən sirli pəncərələrindən biri olaraq qalır. Və hər gecə yuxular vasitəsilə biz, öz daxili dünyamızla səssiz, amma bir o qədər də mənalı dialoqa giririk.

Həmidə İbrahimova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:311
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 24 Aprel 2025 10:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri