Sağlam yaşamağın sirri nədir? ARAŞDIRMA

Alimlər İtaliya uzunömürlülərinin sağlam və uzun həyat sürməsinin sirrini araşdırıblar. Məlum olub ki, bu fenomen təkcə həyat tərzi və Aralıq dənizi pəhrizi ilə deyil, həm də qədim ovçu-toplayıcıların genetik irsi ilə əlaqəli ola bilər.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "GeroScience" jurnalında dərc edilib.

Beynəlxalq tədqiqat qrupu yaşı 100-dən yuxarı olan 333 italiyalının genomunu İtaliyanın müxtəlif bölgələrindən olan 690 sağlam insanın DNT-si ilə müqayisə edib. Əldə olunan nəticələr son 20 min il ərzində Avropanın məskunlaşmasını əks etdirən 103 qədim genomla mezolit dövrünün ovçu-toplayıcılarından tutmuş neolit əkinçiləri və tunc dövrü maldarlarına qədər tutuşdurulub.

Təhlillər göstərib ki, uzunömürlü insanlarda son buzlaşma dövründən sonra Avropada yaşamış Qərbi Avropa ovçu-toplayıcılarından (WHG) gələn genetik mənşə daha çox rast gəlinir. 100 yaşdan yuxarı şəxslərdə bu qədim genetik irsin payı müasir İtaliya əhalisi üçün gözləniləndən xeyli yüksək olub. Digər qədim genetik xətlər isə uzunömürlülüklə bu dərəcədə sabit əlaqə göstərməyib.

Bundan əlavə, uzunömürlü şəxslərdə məhz WHG mənşəyinə xas olan mutasiyaların daha çox olduğu müəyyən edilib. Bu isə həmin genetik variantların yaşla bağlı xəstəliklərdən qorunmada rol oynaya biləcəyini göstərir.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, ömür uzunluğu genetika və həyat tərzinin birgə təsiri nəticəsində formalaşır və aşkar olunan əlaqə birbaşa “uzunömürlülük zəmanəti” demək deyil. Bununla belə, alimlər hesab edirlər ki, qədim ovçu-toplayıcılarda iltihabla bağlı genlərin aktivliyi sonradan gəlmiş neolit əkinçiləri ilə müqayisədə daha aşağı olub. Müasir dövrdə isə xroniki iltihab qocalmanın əsas səbəblərindən biri sayılır.

Nuriyyə NATİQQIZI