Zəngəzur dəhlizi məsələsinin Rusiyadan kənar həlli mümkündürmü?

Hazırda Zəngəzur dəhlizinin reallaşmasının qarşısında duran  əsas məsələ Rusiyanın dəhlizə nəzarət etmək istəyi və Ermənistanın bununla razılaşmamasıdır. Azərbaycan-Rusiya münasibətlərindəki gərginlik, Ermənistanın rusiyadan imtina edərək Qərbə meyllənməsi və Kremlin Ukrayna müharibəsi səbəbindən ABŞ-la gərgin bir münasibətlər mərhələsində olması münbit bir geosiyasi zəmin formalaşdırıb. Belə olan halda, Zəngəzur dəhlizinin açılması hansı zaman kəsimində mümkün ola bilər?

Sitat.info-ya açıqlamasında bu sualı cavablandıran AĞ Partiya sözçüsü, siyasi şərhçi Cavanşir Abbaslı bildirdi ki, münasibətlər hər nə qədər gərgin olsa da Zəngəzur dəhlizi məsələsində Bakı ilə Moskvanın maraqları üst-üstə düşür: "Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı ən çox söz sahibi olan 3 ölkə təbii ki, Azərbaycan, Türkiyə və Rusiyadır. İran da söz sahibi ola bilərdi, amma dəhlizin açılmasına qarşı olan məlum mövqeyi ilə bu şansı itirib. Doğrudur, hazırda  Azərbaycan və Ermənistanın Rusiya ilə münasibətləri əvvəlki kimi deyil. Xüsusilə, ötən il dekabrın 25-də Azərbaycanın  təyyarəsinin vurulmasından sonra Kremllə münasibətləri durmadan soyuqlaşır. Amma burada bir məsələ də var".

Rusiya regionun əsas gücü və Zəngəzur dəhlizi məsələsində istəkli görünən əsas tərəflərdən biridir. Dəhliz məsələsində deyərdim ki, Rusiya ilə Azərbaycanın maraqları çox üst-üstə düşür, həmçinin qardaş Türkiyənin. Bütövlükdə götürdükdə Ərdoğanın təklif etdiyi “3+3” formatında yer alan dövlətlərdən İran istisna olunmaqla yerdə qalan 5 ölkənin maraqları bu məsələdə üst-üstə düşür".

C.Abbaslı hesab edir ki, Rusiyanın bu məsələdə hesablaşmalı olduğu dövlətlər Azərbaycan və Türkiyədir: "Ermənistan Rusiyanın forpostudur və onun “ağasına” olan münasibəti Zəngəzur dəhlizi məsələsində nəsə bir rol oynaya bilməz. Rusiya bu məsələdə Azərbaycanla hesablaşmalıdır. Unutmamalıdır ki, dəhlizə nəzarət etmə məsələsi sonunda imzalanacaq sənəddə ortaya çıxanda tərəflərdən biri Azərbaycan olacaq, Türkiyəni də bu sıraya qatmaq olar. Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı bir çox qərarlar verilib və bu məsələ həll olunmaq üzrədir. Nələrinsə dəyişəcəyini zənn etmirəm. Yalnız İranın mövqeyini dəyişmək lazım gəlir ki, o da dəyişəcək. Çünki başqa yolu da qalmır. Cənub qonşumuz regionda təklənmək istəməz, xüsusilə, ona yaxın olan Rusiyanın bu məsələdəki israrını görərək”.

Partiya funksioneri istənilən vəziyyətdə İran üzərindən Azərbaycanın dəhliz açmasının qəti əleyhinə olduğunu deyib: “Azərbaycanın İran üzərindən dəhliz açması versiyasına gəlincə, bu mümkünsüz görünür. Çünki, İranın ölkəmizə qarşı olan etibarsız mövqeyinin daim şahidi olmuşuq. Bir sözlə “ipinin üzərinə odun yığılacaq” dövlət deyil. İndi Fəridi Azərbaycana təhvil verməklə, yaxud Tehran səfirliyimizə hücum edən qatil barəsindəki ölüm hökmünü icraata göndərməklə heç nə dəyişən deyil. Açığı mən də İran üzərindən hər hansı bir dəhlizin açılmasının qəti əleyhinəyəm. İranla münasibətlərimizi yaxın saxlamalıyıq, amma ona qətiyyən belə bağlamamalıyıq”.

Tehran,

Sitat.info