Zəngəzur dəhlizi Tehran ilə Kreml arasında problem yaradıb

Son günlər Zəngəzur dəhlizi mübahisəsində Azərbaycana dəstək verməsinə görə İran Rusiyaya qarşı gözlənilməz tənqidlər səsləndirib.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə INSS yazıb.
İsrail nəşrinin müəllifi, tanınmış iranşünas Raz Zimmt qeyd edib:
Azərbaycanı Naxçıvan anklavı - ərazi baxımından ölkənin qalan hissəsindən ayrılmış bölgə ilə birləşdirən dəhliz Azərbaycan və Ermənistan arasında gərginlik mənbəyidir. İran dəhliz üzərində Azərbaycanın nəzarətinə qarşı çıxır, çünki o, İran və Ermənistan arasında və oradan da Avropaya gedən marşrutu əngəlləyir.
Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Bakıya son səfərindən sonra Rusiyanın Xarici işlər naziri Sergey Lavrov Azərbaycanın mövqeyini dəstəklədiyini bildirib və Ermənistanı iki ölkə arasında sülh sazişinin əldə edilməsi səylərinə mane olmaqda ittiham edib.
Rusiyanın mövqeyi son illərdə, xüsusən də Ukrayna müharibəsindən sonra Ermənistanla münasibətlərinin soyumasını və Ermənistanın Qərblə əhəmiyyətli dərəcədə yaxınlaşmasını əks etdirir.
Rusiyanın bəyanatlarına cavab olaraq Rusiyanın Tehrandakı səfiri İran Xarici İşlər Nazirliyinin Avrasiya departamentinin baş direktoru ilə dəqiqləşdirmə görüşünə çağırılıb. Baş direktor İranın Qafqazdakı beynəlxalq sərhədlərin dəyişdirilməsinə qarşı olduğunu bir daha vurğulayıb.
İranın digər yüksək vəzifəli rəsmiləri də Rusiyanın siyasətini sərt şəkildə tənqid ediblər. İnqilab Keşikçiləri Korpusunun keçmiş komandiri və Məsləhət Şurasının üzvü Möhsün Rezayi Rusiyanın davranışının iki ölkə arasındakı strateji əlaqələrə zidd olduğunu iddia edib.
Məclis üzvü Əhməd Naderinin iddiasına görə, İranın Rusiyanın əvvəlki hərəkətlərinə sərt reaksiya verməməsi Moskvanı cəsarətləndirib.
İranın Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi də Rusiyanın mövqeyini dolayısı ilə tənqid edib.
O, “X”-də yazıb ki, İran qonşularının ərazi bütövlüyünə hər hansı təhdid və ya sərhədlərin yenidən cızılmasının tamamilə qəbuledilməz sayır və bu, İran üçün “qırmızı xətt” təşkil edir.
Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı bu gərginlik İranın Rusiyaya qarşı çoxdankı şübhəsini və son illərdə, xüsusən də Ukraynadakı müharibədən sonra möhkəmlənmiş strateji tərəfdaşlıqlarına baxmayaraq, onların əlaqələrinin təbii məhdudiyyətlərini vurğulayır.
Hazırkı gərginlik Tehranda yeni seçilmiş prezident Məsud Pezeşkianın başçılığı ilə yeni hökumətin formalaşması fonunda baş verir. Prezident Rusiya ilə yaxşı münasibətləri davam etdirmək öhdəliyini vurğulayıb. O, Qərblə nüvə danışıqlarını yeniləməyə, sanksiyaları aradan qaldıracaq və Qərblə münasibətləri yaxşılaşdıracaq siyasi həllə nail olmağa çalışır.
İranın yaxın vaxtlarda Rusiyaya qarşı strategiyasını dəyişməsi ehtimalı azdır və hətta iki ölkənin tezliklə çoxillik strateji əməkdaşlıq sazişi imzalayacağı gözlənilir. Bununla belə, İranın Rusiyanın davranışından artan narazılığı və Moskvanın İranın gözləntilərini yerinə yetirmədiyinə dair təsəvvür Tehranın Moskvaya münasibətdə rəsmi mövqeyində şübhə yaradıb və gələcəkdə onlar arasında gərginlik üçün imkanlar yarada bilər.
Y. QACAR