Zəngəzur üçün gəlirlər, 2124 cü ilədək Qafqazda olacaqlar...

Bakupost.az Teleqraf-a istinadla xəbər verir ki, bu barədə “Energy Intelligence” yazıb.

Məqalədə bildirilib ki, geosiyasi rəqabətlər, etnik düşmənçiliklər və neft-qaz kəmərləri ilə kəsişən regionda inkişafın böyük əhəmiyyəti var:

“Sülh təşəbbüsü, həmçinin İlham Əliyev və Nikol Paşinyanla enerji, ticarət süni intellekt və Azərbaycanın timsalında müdafiə sahəsinə toxunan ayrı-ayrı ikitərəfli sazişlər imzalayan ABŞ-yə regionda dayaq vəd edir”.

Nəşrin fikrincə, ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə imzalanmış müqavilənin əsas hissəsi Azərbaycanı Türkiyə ilə həmsərhəd olan və ondan Ermənistan ərazisi ilə ayrılan eksklavı Naxçıvanla birləşdirən dəhlizin Vaşinqtona 99 illiyə (2124-cü ilədək) icarəyə verilməsi ilə bağlıdır:

“Ağ Ev bildirir ki, TRIPP (və ya “Tramp yolu”) adı ilə rebrendinq edilmiş Zəngəzur dəhlizi, nəhayət, İranla sərhəd boyunca Ermənistanın cənubundan keçən dəmiryol xətlərini, kommunikasiya şəbəkələrini və neft-qaz kəmərlərini əhatə edə bilər.

Dəhliz layihəsinin təfərrüatları hələ də araşdırılır, amma bura ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi konsorsiumun dəhliz üzərində eksklüziv işləmə hüququ əldə etməsi, eləcə də Azərbaycana öz eksklavı Naxçıvana tranzit marşrutu təmin etməsi və onu birbaşa Türkiyə ilə birləşdirməsi daxildir. Ağ Ev TRIPP-in enerji və digər resursların ixracını asanlaşdıracağını bildirib”.

Mənbəyə görə, Bakı və İrəvan arasında yekun sülh sazişi hələ də mühüm siyasi maneələrlə üzləşsə də, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı üçün zəmin yarada bilər:

“TRIPP-ə Rusiya və İrandan yan keçən, Çin və Mərkəzi Asiyadan Xəzər dənizi vasitəsilə Qafqaz və oradan da Avropaya uzanan Orta dəhlizin bir hissəsi kimi baxılır. Analitiklərin fikrincə, Xəzər-Avropa dəhlizinin genişləndirilməsi və dərinləşdirilməsi Rusiyanın Baltik dənizindən İrana və onun hüdudlarından kənara uzanan Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizini inkişaf etdirmək səylərini əngəlləyə bilər. SOCAR və “Exxon Mobil” arasında imzalanmış anlaşma memorandumu da ABŞ-ni regionun iqtisadi gələcəyinə dair yeni öhdəliyində əsas aktorlardan biri kimi təsdiq edir”.

Türkiyəyə gəlincə, nəşr yazıb ki, son illərdəki regional inkişaflar Ankaranın Azərbaycanla müttəfiqliyi sayəsində mövqelərini gücləndirib: “Azərbaycan və Ermənistan arasında davamlı sülh Ankara və İrəvan arasında normallaşmaya gətirib çıxara bilər”.