1000 manat qazanıram, 2 günə bitir Nə edim?

Şəxsi maliyyədə əsas məsələ çox qazanmaq deyil, qazandığını düzgün bölüşdürməkdir. Büdcə qurmaq xərcləri sadəcə qeyd etmək demək deyil. Bu yanaşma qənaət etməyə, borclardan çıxmağa, təcili fond yaratmağa və daha böyük hədəflərə planlı şəkildə yaxınlaşmağa imkan verir.
Demokrat.az xəbər verir ki, ilk addım reallığı görməkdir. Son 1–2 ayın gəlir və xərcləri dəqiq şəkildə qeyd olunmalıdır. Gəlirə əməkhaqqı, əlavə qazanc və digər mənbələr daxil edilir və xalis məbləğ əsas götürülür. Xərclər bank çıxarışları və gündəlik ödənişlər əsasında sabit və dəyişkən kateqoriyalara bölünür. Sabit xərclərə kirayə və ya ipoteka, kommunal ödənişlər, internet, minimum qida, nəqliyyat və kredit ödənişləri daxildir. Dəyişkən xərclər isə restoran, geyim, əyləncə, alış-veriş və müxtəlif abunəliklərdir. Bu mərhələ adətən ən çox sual doğuran “pul hara gedir” problemini aydınlaşdırır.
Ən geniş yayılan üsullardan biri 50/30/20 qaydasıdır. Xalis gəlirin 50 faizi vacib ehtiyaclara, 30 faizi istəklərə, 20 faizi isə qənaət və borclara ayrılır. Model sadə görünür, amma real nəzarət mexanizmi yaradır. Nisbətə dərhal uyğunlaşmaq çətin olarsa, 60/20/20 bölgüsü ilə başlamaq mümkündür.
Daha detallı yanaşma istəyənlər “zero-based” büdcə metodundan istifadə edə bilər. Bu modeldə gəlir xərclər və qənaət arasında elə bölünür ki, ayın sonunda qalıq qalmasın. Hər manata konkret istiqamət verilir. Qida üçün müəyyən məbləğ, nəqliyyat üçün ayrıca limit, qənaət üçün sabit pay ayrılır və artıq qalan məbləğ avtomatik şəkildə ehtiyata yönəldilir.
Praktik addımlar da vacibdir. İlk mərhələdə 1000–2000 manatlıq kiçik təcili fond yaratmaq məqsədəuyğundur, daha sonra isə bu məbləği 3–6 aylıq xərclər həddinə çatdırmaq tövsiyə edilir. Depozit hesabı həm vəsaiti qoruyur, həm də faiz qazandırır. Kommunal və kredit ödənişlərinin avtomatik rejimə keçirilməsi gecikmələrin qarşısını alır. Xərcləri izləmək üçün sadə cədvəl və ya mobil tətbiqlər kifayətdir.
Məsələn, aylıq xalis gəlir 1000 manatdırsa, 50 faiz prinsipi ilə 500 manat vacib ehtiyaclara, 300 manat istəklərə, 200 manat isə qənaət və borc ödənişlərinə ayrılır. Bu 200 manatın 150 manatı təcili fonda yönəldilərsə, təxminən 7 ayda 1000 manatlıq ilkin ehtiyat formalaşır. Qalan 50 manat isə mövcud borcların azaldılmasına və ya əlavə yığım hesabına köçürülə bilər. Büdcə hər ay yenilənməlidir. Məbləğ kiçik olsa belə, sistem qurulduqda maliyyə nəzarəti real nəticə verir.
İsmayıl
Demokrat.az