2 yaş sindromu uşağın emosiyalarını anlamağın vacibliyini göstərən inkişaf mərhələsidir PSİXOLOQ ŞƏRH ETDİ

"2 yaş sindromu adlandırdığımız mərhələ uşaqların inkişafında tamamilə normal və zəruri bir prosesdir. Bu dövrdə uşaq emosional inkişafın sürətləndiyi bir mərhələyə daxil olur və nəticədə öz müstəqilliyini göstərmək, qərar vermək və sərhədləri yoxlamaq istəyir. Buna görə inadkarlıq, tez əsəbləşmə, ağlama tutmaları və “özüm edəcəyəm” reaksiyaları çox təbiidir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında psixoloq Aytən Ələkbərova deyib.

Onun sözlərinə görə, valideynlərin ilk etməli olduğu şey uşağın bu davranışlarını problem kimi deyil, inkişafın təbii mərhələsi kimi dəyərləndirməkdir. Psixoloji yanaşmada əsas prinsiplərdən biri budur ki, uşaq emosiyasını idarə etməyi bacarmadıqda valideyn onun yerinə tənzimləməyi öyrətməlidir: "Yəni uşaq hislərini ifadə edə bilmədiyi üçün ağlayırsa, onu cəzalandırmaq əvəzinə sakit şəkildə yanında olmaq, onu anlamaq və emosiyasına ad qoymaq daha yaxşı nəticə verir. Bu dövrdə valideynlər “seçim vermək” strategiyasından çox faydalana bilirlər. Məsələn, “paltarı geyin” əmrindən daha çox “mavi köynəyi geyinmək istəyirsən, yoxsa qırmızını?” sualı uşağın həm qərarvermə hissini gücləndirir, həm də inadlaşma ehtimalını azaldır. Bundan əlavə, sərhədlərin aydın şəkildə qoyulması vacibdir. Çünki sərhədsiz azadlıq uşağı əsəbiləşdirir, aydın qaydalar isə ona təhlükəsizlik hissi verir.

2 yaş sindromu zamanı emosional partlayışların qarşısını almağın ən təsirli yollarından biri də rutinin qorunmasıdır. Uşaqlar hansı anda nə olacağını bildikdə özlərini daha sakit və təhlükəsiz hiss edirlər. Gecə yuxusu, yemək saatları, oyun vaxtı sabit olduqda aqressiya və inadkarlıq əhəmiyyətli dərəcədə azalır.

Əgər uşaq istədiyi şeyi əldə etmədiyi üçün ağlayırsa, valideyn emosiyanı qəbul edib anlama göstərməli, amma qaydanı pozmamalıdır. Məsələn: “Bilirəm, o oyuncağı istəyirsən və bu səni əsəbiləşdirir. Amma hazırda onu ala bilmərik.” Bu yanaşma uşaqda həm duyğularının qəbul edildiyini göstərir, həm də sərhədlərin dəyişməz olduğunu öyrədir. Bu dövr valideynlər üçün çətin görünə bilər, lakin düzgün yanaşma ilə həm uşağın emosional inkişafı dəstəklənir, həm də valideyn-uşaq münasibətləri daha güclü əsaslar üzərində qurulur. Uşağın davranışları ilə sakit və ardıcıl şəkildə başa çıxmaq ailədə harmoniyanı qorumağın əsas yoludur".