2026 seçkiləri: Regional gərginlik Netanyahu üçün həm siyasi fürsət, həm də ciddi riskdir

İsraildə bu il oktyabrın 27-də növbəti prezident seçkiləri keçiriləcək. Siyasi proseslərin gedişindən asılı olaraq erkən seçki ehtimalı da gündəmdə qalır.

2026-cı il seçkiləri İsrail üçün yalnız adi siyasi rəqabət anlamına gəlmir. Bu seçki təhlükəsizlik və liderlik məsələsinin həlledici mərhələsi kimi də qiymətləndirilir. Xüsusilə 2023-cü ilin 7 oktyabr hücumundan sonra yaranmış dərin təhlükəsizlik travması və davam edən regional risklər seçki mühitinə ciddi təsir göstərir.

Seçkilər yaxınlaşdıqca İran faktoru, daxildə artan sosial-iqtisadi narazılıqlar və təhlükəsizlik çağırışları Benyamin Netanyahu hökumətini getdikcə daha çətin vəziyyətə salır. Regional gərginlik, xüsusən İranla bağlı risklər və Qəzza-Livan xəttindəki qeyri-sabitlik, seçki kampaniyasının əsas mövzularından birinə çevrilib və seçici davranışına birbaşa təsir edir.

Bu şəraitdə əsas sual ondan ibarətdir ki, İsrail seçiciləri artan təhlükəsizlik riskləri fonunda daha sərt və radikal siyasi qərarlara üstünlük verəcək, yoxsa mövcud hakimiyyətə alternativ olaraq yeni siyasi yanaşmalar və liderləri ön plana çıxaracaq? Seçkilərin nəticəsi İsrailin yalnız daxili siyasi balansını deyil, həm də regional siyasətdə tutacağı kursu müəyyən edəcək.

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında Yaxın Şərq üzrə ekspert Vüqar Zifəroğlu bildirib ki, İsraildə seçkilər yaxınlaşdıqca İran faktoru, regional gərginlik və daxili narazılıqlar seçki gündəmini birbaşa müəyyən edən əsas amillərə çevrilir. Onun sözlərinə görə, İranın nüvə proqramı, regional proksilər vasitəsilə İsrailə təzyiq imkanları və kiber-təhlükələr cəmiyyətdə təhlükəsizlik narahatlığını artırır. Bu fon Netanyahu iqtidarına ənənəvi üstünlük verən “təhlükəsizlik lideri” imicini ön plana çıxarmağa imkan yaratsa da, eyni zamanda hökumətin uzunmüddətli strategiyasının effektivliyi ilə bağlı sualları da gücləndirir:

“Daxildə isə sosial-siyasi parçalanma, məhkəmə islahatları ətrafında etirazlar, hərbi xidmət və koalisiya böhranları seçicilərin əhəmiyyətli hissəsində hökumətə etimadı zəiflədib. Bu narazılıqlar göstərir ki, təhlükəsizlik gündəmi təkbaşına artıq bütün seçiciləri səfərbər etməyə kifayət etmir. Xüsusilə şəhərli, orta təbəqə və gənc seçicilər üçün idarəçilik keyfiyyəti, hüquqi legitimlik və sosial sabitlik məsələləri daha çox önə çıxır”.

Vüqar Zifəroğlu: Təhlükəsizlik kartı bu dəfə cəmiyyətin mühüm hissəsi üçün tək həlledici faktor deyil

Müsahibimizə görə, mövcud mənzərə onu göstərir ki, İsrail seçicisi faktiki olaraq iki seçim arasında qalır:

“Bir tərəfdən regional risklər fonunda sərt və radikal təhlükəsizlik qərarlarına meyl, digər tərəfdən isə daxili siyasi alternativlərə, mərkəzçi və dəyişiklik vəd edən qüvvələrə maraq. Seçkinin nəticəsi əsasən hansı gündəmin - xarici təhlükə qorxusunun, yoxsa daxili narazılıqların - son mərhələdə daha dominant olacağından asılı olacaq”.

Zifəroğlu vurğulayıb ki, regional gərginlik Netanyahu üçün həm siyasi fürsət, həm də ciddi riskdir:

“Təhlükəsizlik kartı isə hələ də təsirlidir, lakin bu dəfə cəmiyyətin mühüm hissəsi üçün tək həlledici faktor deyil. Bu da seçkiləri əvvəlkilərlə müqayisədə daha qeyri-müəyyən və rəqabətli edir”.

Aynur Babazadə