21 ci əsr, deyəsən, Çin əsri olacaq! Fərhad Mehdiyev

Azərbaycanın regionda öz təsirliliyini artırması üçün Çinin dəstəyini alması vacibdir

Azərbaycan ilə Çin arasında münasibətlər son illər ardıcıl və dinamik şəkildə inkişaf edərək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə çatıb. İki ölkə arasında siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və beynəlxalq platformalardakı qarşılıqlı dəstək bu əlaqələrin davamlı möhkəmlənməsini təmin edib. Strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin hərtərəfli səviyyəyə yüksəldilməsi isə bu münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçidini təsdiqləyir.

Azərbaycan və Çin bir-birilərini etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaş kimi görməklə yanaşı, bu münasibətləri qarşılıqlı maraq və hörmət prinsipləri əsasında formalaşdırır. İki ölkə arasında artan enerji, nəqliyyat, logistika və humanitar əməkdaşlıq, regional və beynəlxalq təşəbbüslər çərçivəsində daha sıx inteqrasiyaya imkan yaradır. Bu baxımdan, Azərbaycan-Çin əlaqələrinin hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi yalnız ikitərəfli münasibətlərin deyil, həm də “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünün reallaşmasında regional əhəmiyyət daşıyan strateji əməkdaşlıq modelinin formalaşmasının göstəricisidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin Çinə budəfəki səfəri Azərbaycan-Çin münasibətlərinin yeni bir mərhələyə qədəm qoyduğunu və hər iki ölkənin qarşılıqlı maraqlar əsasında əməkdaşlığını daha da gücləndirmək əzmində olduğunu göstərir. Bu səfər, regional və qlobal miqyasda strateji tərəfdaşlığın dərinləşməsinə xidmət edir. Orada imzalanan sənədlər ölkələrimiz arasında əlaqələri yeni mərhələyə çıxaracaq. Dünyanın bütün ölkələri ilə qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlıq yaratmaq prinsiplərini rəhbər tutan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, cənab İlham Əliyevin Çinlə münasibətləri daha da dərinləşdirməsi, həm geosiyasi  müstəvidə mövqelərimizi gücləndirəcək, həm də iqtisadiyyatımıza böyük töhfələr vermiş olacaq.

Azərbaycan-Çin əlaqələrini şərh edən politoloq Fərhad Mehdiyevin “Sherg.az”a açıqlamasına görə, prezidentin Çin səfəri sadəcə ticari əlaqələri artırmaq məqsədi güdmür: 

“Görünür ki, prezident də qərar verib ki, bundan sonra supergüc olaraq ABŞ geridə qalır, Çin onu qabaqlayır. Həqiqətən də, ABŞ-nin əsas qabaqcıl olduğu sahədə - silah sənayesində - Çin də kifayət qədər irəliləyir və inanın ki, 5 il sonra artıq ABŞ-nin silah endustriyası Çindən qabaqda olmayacaq. Trampın başlatdığı ticarət müharibəsindən sonra, qarşıma Çinə aid reklamlar çıxır və orada da əsas mesaj budur ki, biz ABŞ-ni bir çox sahədə qabaqlayırıq, məsələn, robototexnikada. Habelə Azərbaycanın regionda öz təsirliliyini artırması və rəqiblərinə qarşı maraqlarda uduzmaması üçün ya rəqiblərdən (məsələn, Ermənistandan) əvvəl, ya da onlardan (məsələn, İrandan) az olmamaq şərtilə Çinin dəstəyini alması vacibdir. Eyni şeyi kommunikasiya koridorları baxımından qeyd etmək vacibdir. Dəniz koridorlarından başqa quru koridorları da Azərbaycan (İran deyil) üzərindən keçməsi bizim marağımızdadır.  Digər tərəfdən Çində əmək gücünün bahalaşması, ölkəmizə qanunsuz işçi miqrantlarının gəlməsinə səbəb olmayacaq, bu baxımdan vizasız gediş-gəliş bizim vətəndaşlara daha çox sərf edir”. 

Çin investisiyasına diqqət çəkən politoloq hesab edir ki, əmək gücünün bahalı olmadığı Azərbaycana Çin investisiyasının gəlməsi məntiqlidir: 

“Orta Asiya respublikalarında olduğu kimi; oralarda ən iri investor elə Çindir. Gürcüstanda da Çinin ciddi sənaye investisiyaları var. Qısası, 21-ci əsr, deyəsən, Çin əsri olacaq!”.