Icma.az
close
up
RU
21 noyabr 1992: Naxçıvanda açılan yeni səhifə

21 noyabr 1992: Naxçıvanda açılan yeni səhifə

Icma.az bildirir, Xalq qazeti portalına istinadən.

Hər xalqın tarixində elə günlər var ki, onların əhəmiyyəti illər keçdikcə daha aydın görünür. 1992-ci il noyabrın 21-i Azərbaycanın ən yeni tarixində məhz belə günlərdən biridir. Həmin gün Naxçıvanda Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən təsis konfransında Yeni Azərbaycan Partiyası yaradıldı. Bu il partiyanın yaranmasından 34 il ötür və bu ildönümü xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki o, partiyanın VIII qurultayından cəmi bir neçə həftə sonra, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdiyi yeni dövrdə qeyd olunur.

Partiyanın yarandığı şəraiti xatırlamadan bu tarixin mahiyyətini anlamaq mümkün deyil. 1988-ci ildən başlayan xalq hərəkatı gedişində ölkədə müxtəlif siyasi qurumlar formalaşmağa başlamışdı. Sovet rejiminin və Kommunist Partiyasının süqutundan sonra müstəqillik əldə edən Azərbaycanda 1990-cı illərin əvvəllərində bir sıra partiyalar yarandı. Lakin bu partiyalar ölkəni dərin iqtisadi, siyasi və mənəvi böhrandan çıxara bilmədi. Əksinə, hakimiyyətdə bir-birini əvəz edən siyasi qüvvələr vəziyyəti daha da ağırlaşdıraraq təhlükəli həddə çatdırdı. Bu, cəmiyyətin qabaqcıl hissəsini, ziyalıları və tanınmış şəxsiyyətləri son dərəcə narahat edirdi.

Məhz belə bir vaxtda Azərbaycanın taleyini düşünən insanlar ölkəni böhrandan çıxara biləcək yeni siyasi partiya yaratmaq təşəbbüsü ilə çıxış etdilər. Onlar bu məqsədlə xalqın sınanmış lideri Heydər Əliyevin şəxsiyyəti ətrafında birləşdilər. 1992-ci il oktyabrın 16-da 91 nəfər ziyalının imzası ilə Naxçıvana, Heydər Əliyevə müraciət göndərildi. Tarixə “91-lər”in müraciəti kimi daxil olan bu sənəddə Heydər Əliyevdən yeni yaradılacaq partiyaya rəhbərlik etmək xahiş olunurdu. Oktyabrın 24-də Heydər Əliyev ziyalıların müraciətinə cavab verdi.

O dövrdə Heydər Əliyev blokada şəraitində yaşayan Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinə sədrlik edirdi. Xalqın müraciətini qəbul etsə də, onun Bakıya gəlməsinə o zamankı hakimiyyət süni maneələr yaradırdı. Bu səbəbdən partiyanı yaratmaq istəyən insanların bir hissəsi – 550 nəfərdən ibarət təşəbbüs qrupu Naxçıvana getdi və təsis konfransını orada keçirməyə nail oldu. Bu fakt özü-özlüyündə partiyanın yaranışının nə qədər çətin şəraitdə baş verdiyini və onun yaradıcılarının hansı qətiyyətə malik olduğunu göstərir.

Azərbaycanın bütün bölgələrindən seçilmiş nümayəndələrin təmsil olunduğu konfransda Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması haqqında qərar qəbul edildi, partiyanın Proqramı və Nizamnaməsi təsdiqləndi. Heydər Əliyev yekdilliklə partiyanın Sədri seçildi. Bununla yanaşı, Siyasi Şura, İdarə Heyəti və Sədr müavinləri də seçildi. Beləliklə, müstəqil dövlətçilik tariximizdə böyük missiyanı yerinə yetirən və xalqımızın taleyində mühüm hadisəyə çevrilən siyasi təşkilat meydana gəldi.

Partiya 1992-ci il dekabrın 18-də Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alındı. Qısa müddətdə yerli təşkilatlar və özəklər yaradıldı, 1992–1993-cü illərdə rayon təşkilatları formalaşdı. 1993-cü ilin fevralında Heydər Əliyev Bakıda partiya fəalları ilə görüşdü, aprel ayında isə “Yeni Azərbaycan” qəzetinin ilk sayı çapdan çıxdı. 1993-cü ilin may-iyun aylarında ölkədə vətəndaş müharibəsi təhlükəsi yarananda partiya bu təhlükənin aradan qaldırılması üçün fəal ideoloji iş apardı.

1993-cü il iyunun 9-da Heydər Əliyev Naxçıvandan Bakıya gəldi, iyunun 15-də Ali Sovetin sədri seçildi. Oktyabrın 3-də isə YAP Sədri Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bununla da partiyanın həyatında yeni dövrün əsası qoyuldu. YAP-ın statusu yeni şəraitə uyğun dəyişdi, ölkənin siyasi həyatında mövqeyi möhkəmləndi və o, kütləvi siyasi qüvvəyə çevrildi.

Bu gün geriyə baxarkən görürük ki, Naxçıvanda verilən qərar təsadüfi deyildi. O, xalqın ehtiyacından, cəmiyyətin sabitlik və dövlətçilik arzusundan doğmuşdu. Prezident İlham Əliyev VIII qurultaydakı çıxışında bu həqiqəti belə ifadə edib: “Bizim qələbələrimizin başlanğıc tarixi Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis qurultayında baş verdi.” Bu sözlər 21 noyabrın təkcə partiya üçün deyil, bütövlükdə Azərbaycan dövlətçiliyi üçün nə qədər mühüm tarix olduğunu göstərir.

Təsis konfransının Naxçıvanda keçirilməsinin rəmzi mənası da var. Blokada şəraitində yaşayan, ağır sınaqlarla üz-üzə qalan qədim diyar həmin günlərdə bütün Azərbaycan üçün ümid mənbəyinə çevrildi. Bölgələrdən gələn nümayəndələr çətin yol qət edərək Naxçıvana çatdılar və bununla göstərdilər ki, ölkənin müxtəlif guşələrində yaşayan insanları vahid məqsəd – dövlətçiliyi xilas etmək məqsədi birləşdirir. Bu birlik ruhu sonradan partiyanın əsas dəyərlərindən birinə, vətəndaş həmrəyliyi prinsipinə çevrildi.

34 il əvvəl Naxçıvanda başlanan yol bu gün də davam edir. Təsis konfransında qəbul edilən Proqram və Nizamnamə illər ərzində yenilənsə də, onun əsas ideyaları – müstəqil dövlətçilik, qanunçuluq, azərbaycançılıq, vətəndaş həmrəyliyi və sosial ədalət – dəyişməz qalıb. 21 noyabr hər bir partiya üzvü üçün həm keçmişə ehtiram, həm də gələcəyə məsuliyyət günüdür.

Azər SÜLEYMANOV,

Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:64
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 18:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri