Icma.az
close
up
RU
“91 lər”in müraciəti: məsuliyyətli addım və doğru qərar

“91 lər”in müraciəti: məsuliyyətli addım və doğru qərar

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Azərbaycanın ən yeni tarixində bəzi sənədlər var ki, onlar dövrün ruhunu, xalqın arzu və istəklərini özündə cəmləşdirir. 1992-ci il oktyabrın 16-da 91 nəfər Azərbaycan ziyalısının imzası ilə Naxçıvana, Heydər Əliyevə göndərilən müraciət belə sənədlərdəndir. Tarixə “91-lər”in müraciəti kimi daxil olan bu sənəd Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmasının başlanğıcı oldu və ölkənin sonrakı taleyində həlledici rol oynadı.

Müraciətin tarixi əhəmiyyətini anlamaq üçün həmin dövrün mənzərəsini göz önünə gətirmək lazımdır. 1992-ci ildə Azərbaycan müstəqilliyini yenicə bərpa etmişdi, lakin bu müstəqillik çox kövrək idi. Ölkə dərin siyasi, iqtisadi və sosial böhran içində idi. Hakimiyyətdə olan və bir-birini əvəz edən siyasi qüvvələr vəziyyəti düzəltmək əvəzinə onu daha da ağırlaşdırırdı. Cəmiyyətdə gələcəyə inam zəifləyir, dövlətçiliyin taleyi ilə bağlı narahatlıq artırdı.

Belə bir şəraitdə ziyalılar susmadılar. Xalqın qabaqcıl hissəsi olaraq onlar vəziyyətin ciddiliyini hamıdan əvvəl dərk etdilər və məsuliyyəti öz üzərlərinə götürdülər. Onlar yeni siyasi partiya yaratmaq təşəbbüsü ilə çıxış etdilər və bu partiyaya kimin rəhbərlik etməli olduğu sualına birmənalı cavab verdilər: bu, xalqın sınanmış lideri, böyük dövlətçilik təcrübəsinə malik Heydər Əliyev olmalı idi.

Müraciəti imzalayanlar arasında ölkənin görkəmli ziyalıları, tanınmış insanları və nüfuzlu şəxsiyyətləri var idi. Onların bu addımı o dövrün şəraitində böyük cəsarət tələb edirdi. Çünki hakimiyyət Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinə qarşı açıq maneələr yaradırdı və onun ətrafında birləşmək müəyyən risklərlə bağlı idi. Buna baxmayaraq, ziyalılar şəxsi rahatlıqlarını deyil, ölkənin gələcəyini düşündülər. Məhz buna görə həmin müraciət sadəcə bir siyasi sənəd deyil, həm də vətəndaş məsuliyyətinin nümunəsi kimi tarixə düşdü.

Müraciətin ən mühüm cəhəti onun bütün xalqın arzu və istəklərinin ifadəsi olması idi. 91 nəfərin imzası arxasında ölkənin müxtəlif təbəqələrinin, müxtəlif bölgələrinin ümidi dayanırdı. İnsanlar dövlətçiliyin qorunmasını, sabitliyin bərpasını, hüquq və qanunun aliliyini istəyirdilər. Bu arzuların reallaşması üçün güclü təşkilata və etibarlı liderə ehtiyac var idi.

Heydər Əliyev 1992-ci il oktyabrın 24-də ziyalıların müraciətinə cavab verdi. O dövrdə o, blokada şəraitində olan Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinə sədrlik edirdi. Xalqın müraciətini qəbul etməsi isə ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Hakimiyyətin yaratdığı süni maneələr səbəbindən Heydər Əliyev Bakıya gələ bilmədiyi üçün 550 nəfərlik təşəbbüs qrupu Naxçıvana getdi və noyabrın 21-də təsis konfransı orada keçirildi.

Zaman ziyalıların bu seçiminin doğru olduğunu təsdiqlədi. 1993-cü ilin iyununda Heydər Əliyev Bakıya qayıtdı, Ali Sovetin sədri seçildi, oktyabrın 3-də isə Prezident seçildi. Ölkədə vətəndaş müharibəsi təhlükəsi aradan qaldırıldı, dövlətçilik xilas edildi, sabitlik bərpa olundu. Prezident İlham Əliyev VIII qurultaydakı çıxışında da vurğulayıb ki, partiyanın yaradılması və Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı xalqın tələbi idi.

“91-lər”in müraciəti bu gün də gənc nəsil üçün mühüm dərsdir. O göstərir ki, tarixin həlledici anlarında ziyalıların mövqeyi cəmiyyətin istiqamətini müəyyən edə bilər. O həm də sübut edir ki, düzgün lider seçimi və vaxtında atılan qətiyyətli addım bütöv bir ölkənin taleyini dəyişə bilər. Bu mənada müraciət həm məsuliyyətli addım, həm də doğru qərar idi.

Müraciətin məzmunu ilə partiyanın sonradan qəbul etdiyi Proqram arasında da birbaşa əlaqə var. Ziyalıların narahat olduğu məsələlər – dövlət müstəqilliyinin qorunması, qanunsuzluğun aradan qaldırılması, iqtisadi böhrandan çıxış, vətəndaşların dinc həyatının təmin edilməsi – partiyanın Proqramında əsas vəzifələr kimi əksini tapdı. Başqa sözlə, “91-lər”in qaldırdığı suallar YAP-ın siyasi gündəliyinə çevrildi və partiya illər boyu bu suallara əməli cavablar verdi.

Bu tarixi sənəd həm də ziyalı ilə dövlət arasındakı münasibətin necə olmalı olduğunu göstərir. Ziyalı yalnız müşahidəçi deyil, həm də cəmiyyətin taleyinə cavabdeh olan şəxsdir. Çətin anda öz sözünü deməyi bacaran ziyalı xalqın etimadını qazanır. “91-lər” məhz belə bir nümunə yaratdılar və onların ənənəsi bu gün partiyanın sıralarında olan elm, təhsil və mədəniyyət xadimlərinin fəaliyyətində davam edir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmasının 34-cü ildönümü ərəfəsində “91-lər”in xatirəsini ehtiramla yad edirik. Onların təşəbbüsü ilə başlanan yol bu gün 769 811 üzvü olan, ölkənin siyasi həyatında aparıcı mövqe tutan partiyaya çevrilib. Bu, o ilk imzaların, o ilk addımların tarixi dəyərinin ən bariz təsdiqidir.

Abbas Pənahov 
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədr müavini

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:92
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 18:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri