Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

2200 cü ildə Yer kürəsi: İşlər gözləniləndən də pis ola bilər

2200 cü ildə Yer kürəsi: İşlər gözləniləndən də pis ola bilər

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Almaniyanın Potsdam İqlim Təsirləri Araşdırma İnstitutunun (PIK) alimləri bildirir ki, hətta karbon emissiyaları orta səviyyədə qalsa belə, 2200-cü ilə qədər Yer kürəsinin orta temperaturu 7°C arta və bu isə insanlıq tarixində görünməmiş problemləri ortaya çıxara bilər.

Qaynarinfo "Environmental Research Letters" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadön xəbər verir ki, belə bir temperatur artımı kənd təsərrüfatına ciddi təsir edərək əkin sahələrinin məhsuldarlığını azalda bilər. Bir çox bitki bu cür yüksək temperaturda inkişaf edə bilməyəcəyi üçün qlobal ərzaq çatışmazlığı və aclıq riski artacaq. Bununla yanaşı, buzlaqların əriməsi dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olacaq və sahilyanı bölgələrin tərk edilməsini qaçılmaz edəcək. Havanın istiləşməsi quraqlıq, isti hava dalğaları, meşə yanğınları, tropik qasırğalar və daşqınlar kimi ekstremal hava hadisələrinin daha tez-tez baş verməsinə gətirib çıxara bilər.

Mövcud dövrdə yay aylarında təhlükəli isti hava dalğaları ilə qarşılaşan bölgələr nəzərə alındıqda, temperaturun bu dərəcədə artmasının təsirləri daha aydın görünür.

Araşdırmanın baş müəllifi Kristin Kaufhold əldə edilən nəticələrin karbon emissiyalarının sürətlə azaldılması və atmosferdən uzaqlaşdırılması istiqamətində təcili tədbirlərə ehtiyac duyulduğunu göstərdiyini bildirir. Onun sözlərinə görə, hətta aşağı və orta səviyyəli emissiya ssenarilərində belə maksimum temperatur gözləniləndən daha yüksək ola bilər. Bu isə hazırkı iqlim siyasətlərinin kifayət qədər təsirli olmadığını göstərir.

İstixana qazları, o cümlədən karbon dioksid (CO₂) və metan əsasən fosil yanacaqların yandırılması nəticəsində atmosferə buraxılır. Bununla yanaşı, bu qazlar vulkan püskürmələri, heyvan və bitkilərin tənəffüsü kimi təbii proseslərdən də qaynaqlanır. Buna görə də karbon emissiyalarının azaldılmasına yönəlmiş texnologiyaların inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Araşdırma zamanı PIK alimləri CLIMBER-X adlı yeni kompüter modelindən istifadə edərək gələcək qlobal istiləşmə ssenarilərini simulyasiya ediblər. Bu model atmosfer və okean şəraiti kimi fiziki, bioloji və geokimyəvi prosesləri birləşdirir, eyni zamanda metan kimi güclü istixana qazlarının təsirini də nəzərə alır. Araşdırmada emissiya səviyyələrinin aşağı, orta və yüksək olduğu üç fərqli ssenari "Paylaşılan Sosial-İqtisadi Yollar" (SSP) əsasında qiymətləndirilib.

Alimlər bildirir ki, karbon dövriyyəsində baş verən geri qayıtma mexanizmləri iqlim dəyişikliyini daha da sürətləndirə bilər. Məsələn, yağışlı havalar tez alışan otların sürətlə böyüməsinə səbəb ola bilər və bu otlar quruduqda meşə yanğınlarının yayılmasını asanlaşdırır. Digər bir nümunə kimi, yağış suyunda həll olunan CO₂-nin qayaları aşındıraraq atmosferdəki karbon dioksid səviyyəsini artırması göstərilir.

Bu cür mexanizmlər hazırda buraxılan istixana qazlarının gələcəkdə Yer kürəsinin temperaturuna uzunmüddətli təsir göstərə biləcəyini göstərir. Buna görə də yalnız emissiyaları azaltmaq deyil, eyni zamanda bu geri qayıtma dövrlərini idarə etmək də vacib bir məsələyə çevrilir.

Araşdırmanın həmmüəllifi Matteo Villeit qeyd edir ki, Paris İqlim Anlaşmasının hədəflərinə çatmaq üçün emissiyaların azaldılması gözlənildiyindən daha sürətli həyata keçirilməlidir. Əks halda, hətta indi emissiyalar tamamilə dayandırılsa belə, 2200-cü ilə qədər Yer kürəsinin əlavə 3°C istiləşmə ehtimalı 10% olaraq qiymətləndirilir.

Bu araşdırma, iqlim dəyişikliyinə qarşı təcili tədbirlərin görülməsinin vacibliyini və daha dayanıqlı bir gələcək üçün daha təsirli strategiyalara ehtiyac olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 Mart 2025 13:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri