Icma.az
close
up
RU
2200 cü ildə Yer kürəsi: İşlər gözləniləndən də pis ola bilər

2200 cü ildə Yer kürəsi: İşlər gözləniləndən də pis ola bilər

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Almaniyanın Potsdam İqlim Təsirləri Araşdırma İnstitutunun (PIK) alimləri bildirir ki, hətta karbon emissiyaları orta səviyyədə qalsa belə, 2200-cü ilə qədər Yer kürəsinin orta temperaturu 7°C arta və bu isə insanlıq tarixində görünməmiş problemləri ortaya çıxara bilər.

Qaynarinfo "Environmental Research Letters" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadön xəbər verir ki, belə bir temperatur artımı kənd təsərrüfatına ciddi təsir edərək əkin sahələrinin məhsuldarlığını azalda bilər. Bir çox bitki bu cür yüksək temperaturda inkişaf edə bilməyəcəyi üçün qlobal ərzaq çatışmazlığı və aclıq riski artacaq. Bununla yanaşı, buzlaqların əriməsi dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olacaq və sahilyanı bölgələrin tərk edilməsini qaçılmaz edəcək. Havanın istiləşməsi quraqlıq, isti hava dalğaları, meşə yanğınları, tropik qasırğalar və daşqınlar kimi ekstremal hava hadisələrinin daha tez-tez baş verməsinə gətirib çıxara bilər.

Mövcud dövrdə yay aylarında təhlükəli isti hava dalğaları ilə qarşılaşan bölgələr nəzərə alındıqda, temperaturun bu dərəcədə artmasının təsirləri daha aydın görünür.

Araşdırmanın baş müəllifi Kristin Kaufhold əldə edilən nəticələrin karbon emissiyalarının sürətlə azaldılması və atmosferdən uzaqlaşdırılması istiqamətində təcili tədbirlərə ehtiyac duyulduğunu göstərdiyini bildirir. Onun sözlərinə görə, hətta aşağı və orta səviyyəli emissiya ssenarilərində belə maksimum temperatur gözləniləndən daha yüksək ola bilər. Bu isə hazırkı iqlim siyasətlərinin kifayət qədər təsirli olmadığını göstərir.

İstixana qazları, o cümlədən karbon dioksid (CO₂) və metan əsasən fosil yanacaqların yandırılması nəticəsində atmosferə buraxılır. Bununla yanaşı, bu qazlar vulkan püskürmələri, heyvan və bitkilərin tənəffüsü kimi təbii proseslərdən də qaynaqlanır. Buna görə də karbon emissiyalarının azaldılmasına yönəlmiş texnologiyaların inkişaf etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Araşdırma zamanı PIK alimləri CLIMBER-X adlı yeni kompüter modelindən istifadə edərək gələcək qlobal istiləşmə ssenarilərini simulyasiya ediblər. Bu model atmosfer və okean şəraiti kimi fiziki, bioloji və geokimyəvi prosesləri birləşdirir, eyni zamanda metan kimi güclü istixana qazlarının təsirini də nəzərə alır. Araşdırmada emissiya səviyyələrinin aşağı, orta və yüksək olduğu üç fərqli ssenari "Paylaşılan Sosial-İqtisadi Yollar" (SSP) əsasında qiymətləndirilib.

Alimlər bildirir ki, karbon dövriyyəsində baş verən geri qayıtma mexanizmləri iqlim dəyişikliyini daha da sürətləndirə bilər. Məsələn, yağışlı havalar tez alışan otların sürətlə böyüməsinə səbəb ola bilər və bu otlar quruduqda meşə yanğınlarının yayılmasını asanlaşdırır. Digər bir nümunə kimi, yağış suyunda həll olunan CO₂-nin qayaları aşındıraraq atmosferdəki karbon dioksid səviyyəsini artırması göstərilir.

Bu cür mexanizmlər hazırda buraxılan istixana qazlarının gələcəkdə Yer kürəsinin temperaturuna uzunmüddətli təsir göstərə biləcəyini göstərir. Buna görə də yalnız emissiyaları azaltmaq deyil, eyni zamanda bu geri qayıtma dövrlərini idarə etmək də vacib bir məsələyə çevrilir.

Araşdırmanın həmmüəllifi Matteo Villeit qeyd edir ki, Paris İqlim Anlaşmasının hədəflərinə çatmaq üçün emissiyaların azaldılması gözlənildiyindən daha sürətli həyata keçirilməlidir. Əks halda, hətta indi emissiyalar tamamilə dayandırılsa belə, 2200-cü ilə qədər Yer kürəsinin əlavə 3°C istiləşmə ehtimalı 10% olaraq qiymətləndirilir.

Bu araşdırma, iqlim dəyişikliyinə qarşı təcili tədbirlərin görülməsinin vacibliyini və daha dayanıqlı bir gələcək üçün daha təsirli strategiyalara ehtiyac olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 Mart 2025 13:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri