525 ci qəzet “Hər şey Trampın bölgəyə hansı kontekstdən baxacağından asılı olacaq” Politoloq

Hər bir ölkə başçısı üçün bu və ya digər şəkildə ilk növbədə dövlətin qarşısında duran çağırışların həlli prioritetdir. Bu gün ABŞ qarşısında çox vacib daxili çağırışlar dayanıb.İlk növbədə bu daxili çağırışları həll etmək lazımdır. Həmin çağırışlar həm də ölkə daxilində müxtəlif təfəkkürlü, müxtəlif baxış bucağı olan siyasi elitaların gələcəyə və ölkələrin gələcəyinə dair fikirlərinin toqquşmasıdır.

Bu barədə 525.az-a politoloq Zaur Məmmədov yanvarın 20-də rəsmi olaraq vəzifəsinin icrasına başlayacaq ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın mümkün Cənubi Qafqaz siyasətini şərh edərəkən bildirib.

Onun sözlərinə görə, qlobalistlər, neoliberallar və neomühafizəkarlar böyük koorporasiyaların sahibləridir və digər biznes sahələrinin nümayəndələridir: “Tramp bu işlərlə məşğul olacaq. Eyni zamanda, ABŞ-ın Çin ilə, Rusiya ilə, o cümlədən Avropa ilə münasibətlərinə aydınlıq gətirəcək. Bu vacib məsələlər gündəlikdə dayanır və onların həlli ABŞ prezidenti üçün bir nömrəli məqsədlər sırasında olacaq”.

O ki qaldı Cənubi Qafqazdakı proseslərə, Z.Məmmədova görə, bu proseslər Trampın Türkiyə və Rusiya, eyni zamanda İranla münasibətləri və əlaqələri kontekstində təhlil edilməlidir: “ABŞ Cənubi Qafqazdakı proseslərdə Bayden dövründən fərqli olaraq mən əminəm ki, daha az fəallıq nümayiş etdirəcək. Həm Gürcüstan, həm Azərbaycan həm də Ermənistanla bağlı məsələlərdə. Tramp daha çox çalışacaq ki, Rusiya, Türkiyə ilə münasibətlər aspektindən Cənubi Qafqazda məhz onlar vasitəsilə razılaşdırılmış bu və ya digər proseslərdə birbaşa deyil, dolayı yolla rol oynasın. Əlbəttə ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında danışıqlar prosesinin davam etdiyi dövrdə ABŞ-ın mövqeyinin bundan sonrakı mərhələdə nədən ibarət olacağı bizim üçün vacibdir”.

Politoloq əlavə edib ki, Bayden hakimiyyəti gedənə yaxın Ermənistanla strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd imzaladı: “Bu sənədin imzalanması və bundan əvvəl ötən ilin aprelində ABŞ-Avropa İttifaqı və Ermənistan arasında Brüsseldə görüşün keçirilməsi, orda münasibətlərlə bağlı və Cənubi Qafqazla bağlı faktiki olaraq yol xəritəsinin qəbul edilməsi kimi məsələlər də var idi. Biz bunu da məsələlərdən kənarda qoya bilmərik. Düşünürəm ki, ABŞ-Cənubi Qafqaz münasibətlərində nə zaman ki, erməni məsələsi prioritet hesab edilib, o zaman Azərbaycanla münasibətlər korlanıb, münasibətlərimiz yaxşı vəziyyətdə olmayıb. Nə zaman ki, Cənubi Qafqazdakı proseslərə onlar təhlükəsizlik prizmasından baxırlar, burda biz ikitərəfli münasibətlərin isinməsini görmüş oluruq. Ona görə də hər şey bundan asılı olacaq ki, Tramp erməni məsələsini özü üçün nə qədər bölgədə prioritet hesab edəcək, bölgəyə hansı kontekstdə baxacaq - geosiyasi rəqiblərinə qarşı mübarizə və rəqabət kontekstində, enerji resursları, kommunikasiya xətləri kontekstində, yoxsa digər bayaq adlarını çəkdiyim məsələlər kontekstində”.

Pərvanə Sultanova