Dünyanın ən varlı 10 adamı və Azərbaycanla müqayisə

2026-cı ilin yanvar ayına olan məlumatlara əsasən, dünyanın ən varlı 25 adamı inanılmaz dərəcədə böyük sərvətə malikdir və bu sərvət əsasən elm və texnologiya sahələrindəki innovasiyalar hesabına yaranıb.
Bloomberg Billionaires Index və digər mənbələrə görə, siyahıya SpaceX şirkətinin sahibi İlon Mask liderlik edir, onu Google (Alphabet), Amazon, Oracle, Meta və Nvidia kimi şirkətlərin qurucuları izləyir. Sərvət rəqəmləri birja dəyişikliklərinə görə gündəlik dəyişir, lakin üst sıralarda yüz milyardlarla dollar səviyyəsindədir.

Dünyanın ən varlı 15 adamı aşağıdakılardı:
İlon Mask (ABŞ) — 677 milyard dolar (Tesla, SpaceX, xAI)
Larry Page (ABŞ) — 281 milyard dolar (Google/Alphabet)
Sergey Brin (ABŞ) — 261 milyard dolar (Google/Alphabet)
Jeff Bezos (ABŞ) — 254 milyard dolar (Amazon)
Larry Ellison (ABŞ) — 226 milyard dolar (Oracle)
Mark Zuckerberg (ABŞ) — 217 milyard dolar (Meta/Facebook)
Bernard Arnault və ailəsi (Fransa) — 190 milyard dolar (LVMH lüks mallar)
Steve Ballmer (ABŞ) — 156 milyard dolar (Microsoft, investisiyalar)
Jensen Huang (ABŞ) — 152 milyard dolar (Nvidia)
Warren Buffett (ABŞ) — 146 milyard dolar (Berkshire Hathaway investisiyaları)

Siyahıdakı ilk “10-luq” əsasən ABŞ-dan olan texnologiya sahibkarlarıdır. Bu, əvvəlki onilliklərdən fərqli olaraq, resurs əsaslı və ya ənənəvi sənaye sərvətlərinin (neft, pərakəndə satış) üstünlüyündən texnologiya üstünlüyünə keçidi göstərir.
Modern.az-ın məlumatına görə, iqtisadçı alim Saleh Məmmədov milyarderlərin sərvətini Azərbaycanın ümumi milli sərvəti ilə müqayisə edib.

“Azərbaycanın əhalisi 2026-cı ildə təxminən 10.2 milyon nəfərdir. Ölkənin ümumi milli/əhali sərvəti (ev təsərrüfatlarının aktivləri, əmlak, yığımlar və s. daxil olmaqla) təxminən 150 milyard ABŞ dolları səviyyəsindədir (verilən rəqəmə və bəzi qlobal qiymətləndirmələrə uyğundur; bu, ölkə üzrə orta sərvət səviyyəsinin aşağı olduğunu göstərir).

Yalnız İlon Maskın sərvəti (677 milyard dollar) Azərbaycanın bütün əhalisinin ümumi sərvətindən 4 dəfədən çox böyükdür.
İlk 5 nəfərin birgə sərvəti (1.7 trilyon dollar) Azərbaycanın ümumi sərvətini 10 dəfədən çox üstələyir.
Bu fərq qlobal sərvət bərabərsizliyini açıq şəkildə nümayiş etdirir: bir şəxsin birja əsaslı sərvəti milyonlarla insanın illər ərzində topladığı aktivləri üstələyir”.

Professorun sözlərinə görə, sərvətin artmasına təsir edən əsas amillər aşağıdakılardı:

“Bu sərvətlərin partlayıcı artımı (xüsusilə 2020-ci ildən bəri bir çoxu ikiqat və ya daha çox artıb) elm və texnologiya sahələrindəki irəliləyişlərdən qaynaqlanır:

Süni intellekt (AI) və yarımkeçiricilər: Nvidia-nın Jensen Huang-ı AI çiplərinə tələbat sayəsində böyük artım əldə edib.
Elektrik avtomobilləri, kosmos və avtonom texnologiyalar: İlon Maskın sərvəti Tesla və SpaceX-in innovasiyaları ilə sürətlə artıb.
Axtarış, reklam və bulud hesablamaları: Larry Page, Sergey Brin (Google) və Larry Ellison (Oracle) rəqəmsal iqtisadiyyatın üstünlüyündən faydalanır.
Elektron ticarət və sosial media: Jeff Bezos (Amazon) və Mark Zuckerberg (Meta) qlobal miqyasda genişlənən platformalar vasitəsilə milyardlarla qazanıb.
Bu sahələr eksponensial texnologiyalardan (şəbəkə effektləri, məlumat üstünlüyü, aşağı əlavə xərclərlə sürətli miqyaslanma) istifadə edir. Neft/qaz kimi resurslara əsaslanan sərvətlərdən fərqli olaraq (Azərbaycan iqtisadiyyatına təsir edən kimi), texnologiya sərvətləri innovasiya, qlobal bazarlar və investorların gələcək böyüməyə inamı ilə qat-qat artır.
Nəticədə, 2026-cı il milyarderlər siyahısı göstərir ki, elm və texnoloji irəliləyişlər – xüsusilə süni intellekt, hesablama və rəqəmsal infrastrukturdakı nailiyyətlər – misilsiz fərdi sərvət konsentrasiyası yaradır və bu, bir çox ölkələrin ənənəvi iqtisadi modellərini xeyli üstələyir. (Azərbaycan müstəqillik illərində neft-qaza tam üstünlük verərək elm və texnologiyaların sonuncu plana qoymuşdu). Bu vəziyyət bərabərlik, innovasiya stimulları və qlobal iqtisadi struktur haqqında daha geniş suallar doğurur”.