Icma.az
close
up
RU
525ci qəzet Baydendən qətiyyətli vidalaşma Xa­qa­ni Cəfərli yazır

525ci qəzet Baydendən qətiyyətli vidalaşma Xa­qa­ni Cəfərli yazır

Icma.az xəbər verir, 525.az saytına əsaslanaraq.

Xaqani CƏFƏRLİ

Prezident Cozef Bayden səlahiyyət müddətinin başa çatması ərəfəsində bir-birindən qətiyyətli addımlar ataraq Rusiya ilə qarşıdurmada Ukraynanın mövqelərini gücləndirməyə başlayıb. Ukraynaya ABŞ istehsalı ATACMS və Britaniya-Fransa istehsalı Storm Shadow/SCALP qanadlı raketləri ilə Rusiyanın dərinliklərini vurmasına icazə verməsinin doğurduğu əks-səda səngiməmiş prezident Bayden Ukraynaya piyadalar əleyhinə minaların da verilməsinə göstəriş verib.

Bununla da kifayətlənməyən prezident Bayden Ukraynanın ABŞ-a olan 10 milyad dollara yaxın borcunun təxminən yarısını, 4.65 milyard dolların silinməsi ilə bağlı Konqresə təqdimat göndərib. Sənəddə qeyd edilir ki, Konqresin 2024-cü ilin aprelində Ukraynanın dəstəklənməsi məqsədilə ayırdığı 61 milyard dollarlıq yardım paketinə kredit şəklində Kiyevə verilən 9 milyard dollara yaxın iqtisadi yardım da daxil idi. Konqresin qəbul etdiyi qanunda deyilirdi ki, ABŞ-nin hazırkı prezidenti bu borcun 50 faizini silə bilər. Borcun digər yarısını 2026-cı il yanvarın 1-dən sonra ABŞ-nin növbəti prezidenti bağışlaya bilər. Prezident Bayden də səlahiyyətlərindən istifadə edib və Ukraynanın ABŞ-a olan borcunun 4.65 milyard dollarını bağışlayıb.

Ukraynaya dəstəklə yanaşı, prezident Bayden Rusiyanın mövqelərini sarsıdacaq addımlar da atır. O, indiyədək sanksiyalardan kənarda qalan Rusiyanın "Qazprombank"ına, onun Rusiya Federasiyasından kənarda fəaliyyət göstərən 6 törəmə şirkətinə və Rusiyanın 50-dən çox maliyyə institutuna qarşı sanksiya tətbiq edib.

ABŞ-nin maliyyə naziri Janet Yellen bildirib ki, bu sanksiya Rusiyanın hərbi səylərini daha da zəiflədəcək, Kremlin ABŞ sanksiyalarından yan keçərək öz silahlı qüvvələrini maliyyələşdirməsini və təchizatını çətinləşdirəcək. Nazir Janet Yellenin bu ehtimalının gerçəkləşməyə başladığını söyləmək olar. Son məlumata görə, ABŞ-nin son sanksiyasından sonra 20 ölkənin bankları "Qazprombank"ın UnionPay kartlarına xidmət göstərməyi dayandırıb. Bu ölkələr arasında Rusiyanın əsas ticarət tərəfdaşı olan Hindistan, Türkiyə, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi ilə yanaşı, Argentina, Macarıstan, İndoneziya, Qazaxıstan, Kamboca, Qətər, Mərakeş, Meksika, Tayland, Tunis, Özbəkistan, Yaponiya, Cənubi Koreya, Uruqvay, Misir və Yunanıstan kimi ölkələr də var. Çinin "Bank of China", "China Construction Bank", "Industrial and Commercial Bank of China" və "Agricultural Bank of China" kimi böyük bankları da "Qazprombank"ın UnionPay kartlarına xidməti dayandırıblar. "Qazprombank"a qarşı sanksiya Rusiyanın neft və qaz satışına mənfi təsir edəcək. Rusiyadan neft və qaz alıcılarının əksəriyyəti bank ödənişlərini məhz "Qazprombank" və onun törəmə bankları vasitəsilə həyata keçirirdi.

Bayden administrasiyasının Rusiyaya növbəti zərbəsi Vladimir Putinin opponentlərinin xaricdə siyasi qətllərini əmr etməsilə bağlı məxfi sənədlərin bir hissəsinin məxfiliyinin ləğv edilərək hər kəs üçün əlçatan sənədə çevirməsidir. Bununla bağlı məlumatda qeyd edilir ki, bu sənədlər siyasi sui-qəsdlərin Rusiya Federasiyasında idarəetmə forması kimi mövcudluğunu təsdiq edir.  Məxfiliyi ləğv edilən sənədlər arasında 2004-cü ildə Qətərdə İçkeriya Respublikasının liderlərindən biri Zelimxan Yandarbiyevin qətli, 2006-cı ildə Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin keçmiş sədri Aleksandr Litvinenkonun Londonda polonium-210 kimyəvi silahı ilə öldürülməsi, iş adamı Aleksandr Perepiliçının 2012-ci ildə Böyük Britaniyada bioloji zəhərlə öldürülməsi ilə bağlı kəşfiyyat məlumatları var. Bundan başqa, Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının Kremlin göstərişi ilə keçmiş sovet respublikalarının siyasi liderlərinin həyatı üçün təhlükə yaratdığı, misal olaraq 2004-cü ildə Ukraynanın keçmiş prezidenti Viktor Yuşşenkonun zəhərləməsi ilə bağlı hadisə qeyd edilir. Prezident Baydenin bu addımları Ukraynada ruh yüksəkliyinə səbəb olduğu kimi, yeni gözləntilər də yaradıb. Belə gözləntilərdən biri də Rusiya Mərkəzi Bankının dondurulmuş aktivlərinin təzminat kimi Ukraynaya verilməsi ilə bağlıdır. Ukrayna ilə yanaşı, ABŞ-da bəzi ekspertlər hesab edir ki, mürəkkəb olsa da, prezident Bayden buna cəhd edə bilər. ABŞ-nin nüfuzlu "beyin mərkəzi" hesab oluan "Atlantic Council"in baş elmi işçisi Melinda Qarinq də hesab edir ki, prezident Bayden səlahiyyət müddətinin sonuna kimi bu məsələni həll edə bilər.

Prezident Baydeninin bu addımları məhz indi atması ilə bağlı bir-birinə zidd olan fikirlər var. Bəzi ekspertlər hesab edir, prezident Bayden Donald Trampın Ağ evə dönüşünə kimi Ukraynanın mövqelərini gücləndirməyə çalışır. Bəziləri hesab edir ki, prezident Bayden bu addımlarla xələfi Trampın Ukraynaya yarada biləcəyi problemləri önəmli şəkildə öncədən zərərsizləşdirir. Lakin fərqli fikirlər də var. "Atlantic Council"in Avrasiya Mərkəzinin direktor müavini Şelbi Magid hesab edir ki, Co Baydenin son addımları Donald Tramp üçün faydalı ola bilər. Şelbi Magidə görə, Baydenin Ukraynanı gücləndirməsi və Rusiyaya qarşı qadağaları artırması Trampın sülh nizamlanmasına nail olmasına yardım edə bilər. Prezident Baydenin son addımlarının Trampla razılaşdırıldığını ehtimal edənlər də var.

Qeyd edək ki, Tramp prezidentliyinin ilk müddətində ən gözlənilməz addımları da səlahiyyətinin son günlərində atmışdı. Məsələn, Çinin uyğur türklərinə qarşı siyasətinin soyqırımı kimi tanınması ilə bağlı ABŞ Dövlət Departamenti Trampın prezidentliyinin başa çatmasına bir neçə saat qalmış qərar vermişdi.

ABŞ-nin Ali Məhkəməsinin bir neçə ay əvvəl verdiyi qərara görə, ABŞ prezidenti səlahiyyət müddəti başa çatdıqdan sonra dövlət başçısı olduğu vaxt verdiyi qərarlara və atdığı addımlara görə məsuliyyətə cəlb edilə bilməz. Buna görə də prezident Baydenin səlahiyyət müddəti başa çatana qədər dünyanı təəccübləndirən addımlar atmaqda davam edəcəyini ehtimal etmək olar. Prezident Baydenin administrasiyasından məhsuldarlığı ikiqat artırmağı tələb etməsi təsadüfi ola bilməz.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:286
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2024 15:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri