7 aylıq ÜDM 72,4 milyard manat!

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2025-ci ilin 7 ayında  ölkədə 72 milyard 430 milyon manatlıq və ya əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0,9 faiz çox ümumi daxili məhsul (ÜDM) istehsal olunub. İqtisadiyyatın neft-qaz sektorunda əlavə dəyər 3,3 faiz azalıb, qeyri-neft-qaz sektorunda  3,1 faiz çoxalıb. Əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM isə 7 min 80  manata bərabər olub.

ÜDM istehsalının 35 faizi sənaye, 10,1 faizi ticarət, 7 faizi nəqliyyat, 6,3 faizi kənd təsərrüfatı, 6 faizi tikinti, 2,8 faizi turistlərin yerləşdirilməsi, 1,8 faizi informasiya və rabitə sahələrinin, 21,1 faizi digər sahələrin payına düşüb, məhsula və idxala xalis vergilər isə ÜDM-in 9,9 faizini təşkil edib.

Qeyd edək ki, hazırda ÜDM-in artımına qeyri-neft-qaz sektorunun inkişafı müsbət təsir göstərir. Başqa sözlə, respublikada artımın əsas mənbəyini bu sektor təşkil edir. 2025-ci ilin birinci yarımilində ölkənin neft-qaz sektoru üzrə daxilolmaların 9 milyard 527 milyon manata yüksəlməsi də (proqnozdan 248 milyon manat çox)  bunun bariz ifadəsidir.

Dövlət Neft Fondundan transfert 7 milyard 241 milyon manat, vergi orqanlarının xətti ilə daxilolmalar 2 milyard 286 milyon manat olub. “Şahdəniz” yatağı üzrə mənfəət vergisi 1 milyard 204 milyon manata, Dövlət Neft Şirkətinin ödədiyi müvafiq vergilər 898 milyon manata, Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkətinin mənfəət vergisi isə 185 milyon manata yqksəlib.

Şübhəsiz ki, qeyri-neft-qaz sektorunun inkişafında xarici investisiyaların, qabaqcıl texnologiyaların və idarəetmə təcrübəsinin də rolu mühüm önəm daşıyıb. Ölkədə bərqərar olan siyasi və makroiqtisadi sabitlik, investorların hüquqlarının etibarlı qorunması, əlverişli coğrafi mövqe, zəngin təbii ehtiyatlar, yüksək ixtisaslı işçi qüvvəsi Azərbaycanı xarici sərmayələr üçün ən cəlbedici ölkələrdən birinə çevirib.

Yeri gəlmişkən, “S&P Global” Beynəlxalq Reytinq Agentliyinin bildirdiyinə görə, bu il respublikada  ÜDM-in nominal həcmi 74,98 milyard dollar (127,466 milyard manat) təşkil edəcək və gələn il 77,86 milyard dollara (132,362 milyard manat) qədər artacaq. 

Agentlik, eyni zamanda, 2026-cı ilin sonunadək  ölkədə ÜDM-in real artımını 2 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırıb,  əhalinin hər nəfərinə düşən ÜDM-in 2025-ci ildə 7 min 277 dollara çatacağını, 2026-cı ildə isə 7 min 511 dollara yüksələcəyini bildirib.