8,2 milyard insana zəng etmək üçün nə qədər vaxt lazımdır?

Adi bir insana dialoqda cavab vermək üçün təxminən 200 millisaniyə vaxt lazımdır. Süni intellekt əsasında işləyən müasir səs köməkçiləri bu təbii sürətə uyğunlaşmaqla yanaşı, onu ötür. Məsələn, GPT-4 dil modeli sorğunu emal edib cavabı 100 millisaniyədən az müddətdə təqdim edə bilir. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, "Neuro.net" şirkətinin inkişaf direktoru Mariya Bıx gazeta.ru-ya bildirib ki, belə imkanlarla səsli köməkçilərə planetin bütün əhalisini yığmaq üçün təxminən 6 sutka fasiləsiz iş kifayət edər.

Onun sözlərinə görə, əgər hər zəng 1 dəqiqə çəkərsə və sistem eyni vaxtda 1 milyon söhbəti aparmaq gücündə olarsa, 8,2 milyard zəng üçün 8,2 min dəqiqə – yəni təxminən 6 gün lazım gəlir. Bu, yalnız riyazi hesablamadır. Praktikada isə vəziyyət daha mürəkkəbdir: hər kəsin telefonu yoxdur, bəzi zənglər çatmaya bilər, kimlərsə ilk cəhddə cavab verməz, saat qurşaqlarındakı fərqlər sinxron zəngləri çətinləşdirər. Bundan başqa, bir çox ölkədə qanunlar zəng vaxtını və təmas sayını məhdudlaşdırır. Bu amillər müddəti bir neçə aya qədər uzada bilər. Ekspert hesab edir ki, bu fərziyyə, hər nə qədər fantastik səslənsə də, səsli süni intellektlərin həll etdiyi məsələlərin miqyasını göstərir: milyardlarla əməliyyat milyonlarla unikal kontekstə vurulur.

Mariya Bıx bildirib ki, bu cür sürətli zənglər sinerji sayəsində mümkündür. Buraya paylanmış bulud infrastrukturunun tətbiqi (zənglərin minlərlə data-mərkəzdən edilməsi), paralelləşdirmə (milyonlarla qoşulmanı eyni vaxtda başlatmaq bacarığı) və intellektual marşrutlaşdırma (sistemin zəngi nə vaxt və kimə etməli olduğunu bilməsi) daxildir. Texnologiya internet üzərindən videoyayım prinsipi ilə müqayisə olunur: insan serverləri görmür, amma məzmun dərhal və fasiləsiz çatdırılır.

Belə sistemin yaradılması üçün müxtəlif texnologiyaların birləşdirilməsi tələb olunur: minlərlə dil və dialekt üzrə nitqin tanınması (ASR), məna və konteksti anlamağa qadir çoxdilli dil modelləri (LLM), təbii səslənən və düzgün intonasiyalı nitq sintezi (TTS), həmçinin dialekt və aksentləri nəzərə alan lokal modullar.

8 milyard insanı yığmaq üçün qlobal telekommunikasiya operatorlarının və ya ən iri İT şirkətlərinin miqyasında infrastruktur lazım gələcək. Bunun üçün on minlərlə server, fövqəladə ötürmə qabiliyyətinə malik rabitə kanalları, real vaxtda yüklərin balanslaşdırılması sistemləri və nəhəng enerji resursları tələb olunacaq.

Ekspert qeyd edib ki, bir müasir data-mərkəz ay ərzində milyonlarla zəngi emal edir, lakin Yer kürəsi əhalisini bir həftəyə yığmaq üçün yüzlərlə belə mərkəzin maksimum gücdə işləməsi lazım gələrdi. Mariya Bıx hesab edir ki, bu miqyasda zənglər yalnız milli səviyyədə real görünür.

Onun sözlərinə görə, artıq bu gün fövqəladə xəbərdarlıq sistemləri bir neçə saat ərzində milyonlarla vətəndaşla əlaqə yarada bilir. Şirkətlər sutka ərzində milyonlarla insanı əhatə edən marketinq kampaniyaları işə salır. İnfrastruktur və hüquqi baza mövcuddursa, iri ölkə əhalisinin yığılması artıq fantastika deyil, reallıqdır. Texnologiyalar insanların sürətli və effektiv məlumatlandırılmasını mümkün edir, lakin yalnız qanun çərçivəsində və razılıq əsasında. Qlobal zənglər hələlik mifdir, amma milli səviyyədə artıq işləyir.

Ekspertin fikrincə, gələcək kütləvi zənglərdə deyil, şəxsi və fərdiləşdirilmiş ünsiyyətdədir. İstifadəçinin dilində danışan, cədvəlinə uyğunlaşan, seçimlərinə hörmət edən və saniyələr içində kömək göstərən süni intellektli robotlar reallığa çevriləcək. Beləliklə, texnologiyalar "planetin yığılması" üçün deyil, hər zəngin insana ünvanlanan şəxsi müraciət təəssüratı yaratması üçün tətbiq olunacaq.

Aydın