Abituriyentlər imtahanlardan niyə razı qalmırlar?

Dünən keçirilən I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanında bir çox abituriyent sualların çətinliyindən şikayətlənib. Bu, imtahanlarda proqram materiallarından kənar sualların verilməsi ilə bağlı suallar doğurur.

Təhsil eksperti Kamran Əsədov Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, imtahanların təhlili zamanı yalnız sualların çətinliyi deyil, həm də onların elmi-məzmun keyfiyyəti, texniki düzgünlüyü və psixoloji yükləmə səviyyəsi ilə bağlı ciddi narazılıqlar ortaya çıxıb:

“Dövlət İmtahan Mərkəzinin bu qədər önəmli mərhələdə yenə də elmi səhvlərə və qeyri-birmənalı suallara yol verməsi cəmiyyətin təhsil sisteminə olan inamını sarsıdır. Qəbul imtahanları “Təhsil haqqında” Qanunun 13.3-cü maddəsinə əsasən şəffaf və bərabər imkanlar prinsipi ilə təşkil edilməlidir. Lakin təqdim olunan bəzi suallar bu prinsiplərlə ziddiyyət təşkil edir. Riyaziyyat, coğrafiya, tarix, kimya və informatika fənləri üzrə bir sıra suallar elmi baxımdan qeyri-dəqiq, bəziləri isə tamamilə səhv idi. Məsələn, I qrup üzrə informatika sualında cavablar birmənalı deyildi, III qrup üzrə coğrafiya və tarixdə termin və faktlarla bağlı qeyri-dəqiqliklər ciddi narazılıq yaratdı. Bu hallar təsadüfi yox, sistemli xarakter daşıyır və illərdir təkrarlanır".

Ekspert əlavə edib ki, abituriyentlərin imtahanda yüksək stress yaşaması onların nəticələrinə birbaşa təsir göstərir:

“Suallar təkcə çətin deyil, həm də bəzi hallarda gözlənilməz və proqramda əhəmiyyətsiz hesab olunan detallardan hazırlanır. Bu isə abituriyentin ümumi bilik səviyyəsini deyil, əzbərçiliyi və təzyiq altında işləmə bacarığını ölçür. Nəticədə qəbul prosesi məqsədyönlü yox, eliminasiya xarakteri daşıyır”.

K.Əsədov hesab edir ki, bu kimi problemlərin qarşısını almaq üçün test suallarının hazırlanmasında akademik heyət, ali məktəb müəllimləri və metodistlərin iştirakı təmin olunmalı, suallar psixometrik analizlərdən keçməli və ictimaiyyətə açıq şəkildə təqdim olunmalıdır. Onun fikrincə, elmi səhvlərə görə məsul şəxslərin adlarının açıqlanması ictimai nəzarəti gücləndirər və məsuliyyət hissini artırar.

İkinci imtahan mərhələsi ilə bağlı gözləntilərini də bölüşən təhsil eksperti deyib:

“Suallar proqram materialına tam uyğun hazırlanmalı, təhlil və nəticə çıxarma bacarığını yoxlamalı, elmi və terminoloji səhvlər minimuma endirilməlidir. Eyni zamanda, psixoloji stressi azaldan, amma düşünməyə vadar edən suallar imtahanın daha ədalətli və inkişafyönümlü olmasına şərait yaradar. Əks halda, ikinci mərhələ birincinin təkrarı olacaq və ictimai narazılıq artacaq. Bu isə universitetlərə qəbul olunan tələbələrin səviyyəsinə, ali təhsildə keyfiyyətə və ümumilikdə təhsil sisteminə ciddi zərbə vuracaq. İimtahan sistemində islahatlar yalnız texniki dəyişikliklərlə deyil, elmi məsuliyyət, ictimai nəzarət və şəffaf idarəetmə prinsipləri ilə aparılmalıdır".

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az