Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

ABŞ Cənubi Qafqazda növbəti strateji gedişini etdi KONKRET

ABŞ Cənubi Qafqazda növbəti strateji gedişini etdi KONKRET

Konkret.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

2026-cı ilin iyulunda Ermənistanın Lori vilayətində yerləşən Texut mis-molibden yatağı rəsmi olaraq sahibini dəyişdi.

KONKRET.az xəbər verir ki, bu barədə erməni mediası məlumat yayıb. Yayılan informasiyada deyilir ki, “Kuprar RA” şirkətinin yeni səhmdarı 2025-ci ilin avqustunda Texasda qeydiyyatdan keçmiş Amerikanın “Dynamic Frontier Holdings” şirkəti oldu. Şirkətə Floridada qeydiyyatda olan, Rusiya əsilli 52 yaşlı investor Konstantin Sokolov rəhbərlik edir. Texut Kacarandan sonra ikinci ən böyük dağ-mədən aktiv sayılır. Burada təxminən 450 milyon ton filiz ehtiyatı mövcuddur ki, bunun tərkibində 1,6 milyon ton mis və 99 min ton molibden var. Müəssisə 2024-cü ildə ölkənin ən iri vergi ödəyiciləri arasında 22-ci yeri tutaraq dövlət büdcəsinə təxminən 39 milyon ABŞ dolları ödəyib. Kombinatda 1100-dən çox insan çalışır. Lakin bu hekayədə əsas məsələ yatağın kim tərəfindən, nə vaxt və hansı məqsədlə alınmasıdır.

Texutun yatağı hələ sovet dövründə kəşf edilmişdi. 2006-cı ildə “Vallex Group” strukturları onun işlənməsinə başladı, 2007-ci ildə isə VTB bankı ilə 250–280 milyon ABŞ dolları həcmində kredit müqaviləsi bağlandı. Kombinat 2014-cü ilin dekabrında istifadəyə verildi və layihəyə yatırılan investisiyalar 400 milyon ABŞ dollarını keçdi. Lakin borc yükü ağır oldu. 2018-ci ildə Vallex kredit öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədi və təxminən 380 milyon ABŞ dolları borca görə aktiv VTB-nin nəzarətinə keçdi. Baş nazir Nikol Paşinyan müəssisənin milliləşdirilməsindən danışsa da, bu baş vermədi. 2024-cü ilin sonuna Texutun VTB qarşısındakı borcu 440 milyon ABŞ dollarını keçmişdi. Sanksiyalar altında olan Rusiya bankı üçün Ermənistanda belə qeyri-profil aktivə sahib olmaq əlavə yükə çevrilmişdi. 2026-cı ilin aprelində VTB rəhbəri Andrey Kostin aktivin satılacağını açıqladı. Satış mürəkkəb sxem üzrə həyata keçirildi: əvvəlcə borcu 2026-cı ilin fevralında qeydiyyata alınmış yerli “Kuprar RA” şirkəti aldı, daha sonra isə aktivi son investor “Dynamic Frontier Holdings”ə satdı.

Konstantin Sokolov bu sövdələşməni anlamaq üçün əsas fiqurdur. Rusiyada doğulan Sokolov 1990-cı illərin əvvəllərində ABŞ-a köçüb. O, Ermənistanda da tanınır: 2024-cü ilin yanvarında Kiprdə qeydiyyatdan keçmiş Fedilco Group şirkəti Çin investoru ilə birlikdə Viva-MTS mobil operatorunun nəzarət paketini almışdı. Daha sonra Sokolov səhmlərin 20 faizini Ermənistan hökumətinə verdi. Lakin daha vacib məqam onun siyasi əlaqələridir. O, Donald Trampın Ağ Evdə bal zalının tikintisi layihəsinə ianə edən 36 donorundan biri olub və Respublikaçılar Partiyasının kampaniyalarına 12 milyon ABŞ dollarından çox vəsait köçürüb. Bundan əvvəl isə Barak Obamanın kampaniyasına kiçik ianələr etmişdi. “The Guardian” qəzetinin 14 iyul 2026-cı il tarixli məlumatına görə, Sokolov ABŞ Dövlət Departamentinin nəzdində fəaliyyət göstərən “TRIPP+ Enterprise Fund” fondunun sədri təyin olunub. 201 milyon ABŞ dolları həcmində vəsaiti olan fond Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyada özəl sektorun inkişafı üçün kreditlər və qrantlar ayırmaq səlahiyyətinə malikdir. Prioritet sahələrə nəqliyyat, energetika və kritik minerallar daxildir. Maraqlıdır ki, bu təyinatdan cəmi bir neçə gün sonra Sokolovun şirkətinin Teğutun sahibi olduğu məlum oldu.

TRIPP+ sadəcə növbəti fond deyil, ABŞ-ın Cənubi Qafqaz üzrə yeni strategiyasının əsas elementlərindən biridir. Layihə Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvanla Ermənistanın cənubundan keçən 27 millik tranzit dəhlizi vasitəsilə birləşdirməyi nəzərdə tutur. Bu təşəbbüs 2025-ci ildə Donald Tramp, Nikol Paşinyan və İlham Əliyevin görüşünün nəticəsi kimi təqdim edilir. 2026-cı ilin iyununda ABŞ və Ermənistan çərçivə sazişi imzalayıb, Ermənistan hökuməti isə müvafiq qanun layihəsini təsdiqləyib. Layihədə ABŞ-a 74 faiz, Ermənistana isə 26 faiz pay ayrılıb. Sokolovun TRIPP+ fondunun rəhbəri təyin olunması ilə eyni vaxtda Texutu alması təsadüf kimi görünmür. Mis və molibden ikili təyinatlı strateji materiallar hesab olunur. Mis enerji keçidi üçün əsas xammaldır – elektromobillər və bərpa olunan enerji texnologiyaları adi sistemlərlə müqayisədə 4–12 dəfə çox mis tələb edir. Molibden isə hərbi və aerokosmik sənayedə istifadə olunan yüksək möhkəmlikli poladların istehsalında mühüm rol oynayır. Ermənistanın “Radio Azatutyun” xidməti bunu Amulsardan sonra ölkənin dağ-mədən sənayesinə yönəlmiş ikinci böyük Qərb investisiyası adlandırıb.

Ekspertlər bu prosesi bir neçə müstəvidə qiymətləndirirlər. Geosiyasi baxımdan Texutun Amerika nəzarətinə keçməsi Rusiyanın Ermənistandakı iqtisadi mövqelərinin zəiflədilməsi strategiyasına uyğun gəlir. Finport.am yazır ki, “Tramp marşrutu” gələcəkdə Texutun əsas benefisiarına çevrilə bilər. Ehtimal olunur ki, “Dynamic Frontier Holdings” sanksiyalar səbəbindən aktivi birbaşa VTB-dən almaqdan yayınıb. İqtisadi baxımdan Texut VTB üçün zərər gətirən qeyri-profil aktiv idi və satış bankın layihədən çıxmasına imkan verdi. Ermənistan üçün isə əsas sual yeni sahibin istehsalı modernləşdirib onu yeni tədarük zəncirlərinə inteqrasiya edə biləcəyidir. Siyasi müstəvidə isə Trampın iri donorunun dövlət fonduna rəhbər təyin edilməsi və eyni vaxtda strateji aktivi alması suallar doğurur. The Guardian xatırladır ki, Ağ Evdə bal zalı layihəsinin donorlarının üçdə ikisi sonradan dövlət müqavilələri əldə edib. Sokolov da həmin siyahının növbəti nümayəndəsi hesab olunur.

Hazırda ABŞ-ın bu sahədə iştirakı daha çox simvolik xarakter daşıyır, lakin iqtisadi nəticələr hələ qeyri-müəyyəndir. İran ABŞ-ın Ermənistan–İran sərhədinə yaxın ərazilərdə fəallaşmasından narahatdır. Teğut üzərində nəzarəti itirən Rusiyanın da buna biganə qalacağı gözlənilmir. Ermənistan daxilində isə tullantı anbarı ilə bağlı ekoloji risklər qalmaqdadır və müəssisə 2022-ci ildə Rusiyaya qarşı sanksiyalar səbəbindən fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmışdı.

Beləliklə, Teğutun satışı sadəcə mülkiyyətçinin dəyişməsi deyil, Ermənistanın strateji resurslarına nəzarət edən güc mərkəzinin dəyişməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Rusiya bankı gedir, Amerika fondu gəlir. Əsas sual isə açıq qalır: Teğut Ermənistan iqtisadiyyatının inkişaf lokomotivinə çevriləcək, yoxsa böyük geosiyasi oyunda növbəti dəyişdirmə predmetinə? Bunu zaman göstərəcək. Lakin artıq bir məqam aydındır – Ermənistanın kritik mineral ehtiyatları bundan sonra ABŞ-ın strateji maraq zonasına daxil olub.

Hazırladı: Natiq Səlim,
KONKRET.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 30 İyul 2026 12:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see295

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see281

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see277

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see276

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see274

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see266

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see256

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see252

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see234

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see224

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see222

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see214

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see211

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see210

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see207

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see207

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see205

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see195

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri