ABŞ Çindən əvvəl Aya enmək üçün “B planına” ehtiyac duyur...

...SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, SpaceNews-un ekspertləri hesab edirlər ki, ABŞ Çindən əvvəl Aya eniş etmək üçün “B planı” tapmalıdır.

Nəşrin məlumatına görə, Çin Ayın cənub qütbündə bazanın tikintisinə hələ 2030-cu ildə başlamağı planlaşdırır.

Bu proqram həyata keçirilsə, Çin Yerdən kənarda ilk resurs anbarına çıxış əldə edəcək.

Bu arada, Amerika şirkətləri SpaceX və Blue Origin-in Aya enmə layihələri, ekspertlərin fikrincə, asanlıqla həyata keçirilə bilməyən görünür.

Bu şirkətlərin hər biri orbitdə yanacaqdoldurma sistemlərinə əsaslanır və praktikada hələ istifadə olunmamış texnologiyalardan istifadə etməyi planlaşdırır.

Nəşrin ekspertlərinin fikrincə, bu, hər iki missiyanın uğursuzluğa məhkum olması demək deyil, lakin onların başa çatdırılması üçün çox güman ki, daha çox vaxt tələb olunacaq. ...Agentliyin kompleks arxitekturası və onun iki podratçısı, SpaceX və Blue Origin, kosmosda yanacaq doldurma kimi sübut olunmamış texnologiyalara əsaslanan kriogen təkrar istifadə edilə bilən eniş aparatları hazırlayır.

Bu sistemlər son nəticədə uğur qazanacaq və kəşfiyyatı dəyişdirəcək, lakin onların texniki və inteqrasiya riskləri onları sadəlik, mərkəzləşdirilmiş məqsəd və məqsədyönlü icra ilə işləyən ölkəyə qarşı qısamüddətli rəqabət üçün yararsız edir, - nəşr yazır.

Məqalə müəllifinin fikrincə, indi ABŞ-a ehtiyat “B planı” lazımdır ki, bu plansız amerikalı astronavtlar Aya kosmos yarışında uduzacaqlar.

Nəşrin məlumatına görə, belə bir plan vahid layihə çərçivəsində hazırlanmış sübut edilmiş texnologiyalara əsaslanmalıdır.

SpaceNews bu yanaşmanın keçmişdə uğurla istifadə edildiyini vurğulayır - məsələn, cəmi altı il ərzində sıfırdan qurulmuş Apollon Ay modulunun yaradılmasında...

Müasir alətlər və təcrübə ilə funksional iki yerlik eniş aparatı 2029-cu ilə qədər hazır ola bilər.

... Başqa bir Aya enmə proqramının dəyəri - bir neçə milyard dollar - ikinci yerə çatmağın geosiyasi və iqtisadi dəyəri ilə müqayisədə əhəmiyyətsizdir.

Aydakı liderlik Marsda və onun hüdudlarından kənarda resursdan istifadə, naviqasiya dəhlizləri və beynəlxalq tərəfdaşlıq qaydalarını kimin yazacağını müəyyənləşdirir. Bu liderliyin itirilməsi onilliklər ərzində hiss olunacaq.

Bunu da nəşr qeyd edir.

Bundan əlavə, ekspertlər iddia edirlər ki, bu məqsədə çatmaq üçün NASA "qazanmaq üçün hər şey" ruhunda xüsusi səlahiyyətlər həyata keçirəcək xüsusi bir departament yaratmalıdır.

...Konqres 2030-cu il üçün ehtiyat fondunun yaradılmasına icazə verməli və aydın şəkildə bildirməlidir ki, bu yarışda ikinci yer qəbuledilməzdir və uğursuzluq variant deyil. Seçim SpaceX və Blue Origin arasında deyil. Bu, güvən və risk, Amerika rəhbərliyi və güzəştlər arasındadır.

Bunu da SpaceNews vurğulayır.

Əli Babayev