Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

ABŞ ın 100 illik Zəngəzur planı açıldı 1919 cu ildə bölgədə nə baş verib?

ABŞ ın 100 illik Zəngəzur planı açıldı 1919 cu ildə bölgədə nə baş verib?

Icma.az, Turkstan.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

ABŞ-ın Türkiyədəki səfiri Tom Barakın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məlum təklifi günlərdir müzakirə edilir. Xatırladaq ki, Tom Barak bildirmişdi ki, dəhlizə nəzarəti 100 illik müddətə nüfuzlu Amerika şirkəti icarəyə götürə bilər. Barak əlavə edib ki, bu təklifi, əslində, Türkiyə verib və ABŞ razılaşıb. Lakin Ermənistan tərəfi bildirib ki, həmin şirkət yolun Naxçıvanda olan hissəsində də fəaliyyət göstərsin, Azərbaycan isə bunu qəbuledilməz adlandırıb.

ABŞ-ın Zəngəzur dəhlizinə marağı təsadüfi və ya heç də yeni deyil. 1919-cu ilin yay aylarında ingilislərin bölgədə mövqelərinin zəiflədiyini görən ABŞ burada daha fəal siyasət yürütməyə başlayır. Sentyabr ayında Paris konfransının Ermənistana Ali komissar təyin etdiyi polkovnik V.Haskel Naxçıvan və Şərur-Dərələyəz torpaqlarını əhatə edən “bitərəf zona” yaradılması layihəsini Azərbaycan hökumətinə təqdim edir. Bu layihəyə görə zona onun təyin etdiyi amerikalı qubernatorun idarəsində olmalı idi. Əhalinin güclü müqaviməti ilə rastlaşan və məqsədlərinə nail ola bilməyən Amerika nümayəndələri 1919-cu ilin sonu -1920-ci ilin əvvəllərində Naxçıvanı tərk edirlər.

Maraqlıdır ki, təxminən 100 il sonra ABŞ Zəngəzura yenidən maraq göstərir. İndi də Rusiyanın mövqeyinin regionda zəifləməsi fonunda Vaşinqton Zəngəzur dəhlizinə kontrolu ələ keçirməyə salışır.

Milli Məclis sədrinin müavini, professor Musa Qasımlı Globalinfo.az-a açıqlamasında bildirib ki, 1920-ci ildə Zəngəzurun bolşevik Rusiyasının təzyiqləri ilə Azərbaycan tərəfindən Ermənistana verilməsi bir sıra amillərlə bağlı idi:

Musa Qasımlı

“Bolşevik xadimləri bu məsələdə başlıca olaraq vətəndaş müharibəsinin və xarici hərbi müdaxilənin getdiyi Rusiyanın strateji maraqlarını güdürdülər. Onların fikrincə, gələcəkdə türk hökuməti siyasətini dəyişdirib Qərb dövlətləri ilə yaxınlaşa bilərdi. Əgər türk ordusu Gümrüdə qalardısa Azərbaycanla ümumi sərhəd qazanardı, Qərb dövlətləri türk ordusu ilə birlikdə Cənubi Qafqaza, Azərbaycana daxil olardılar, Bakıdan isə sovet hakimiyyəti əleyhinə güclü üsyanların baş verdiyi Şimali Qafqazdan keçməklə Rusiyanın paytaxtına gedən qısa yol açılmış olardı. Beləliklə, hakimiyyətin varlığına son qoyulardı”.

M.Qasımlı qeyd edib ki, Birinci Dünya müharibəsinin nəticəsində ABŞ gücünü Böyük Britaniya ilə bərabərləşdirsə də, Anadoluya və Cənubi Qafqaza bir neçə missiya göndərsə də, regionu hələ kifayət qədər yaxşı tanımırdı:

“O zaman bir neçə amili əsas götürərək Birləşmiş Ştatlar bu regiona gəlmədi. Onlardan da biri dövlətin xarici siyasətində təcridçilik-izolyasionizm xəttinin seçilməsi idi.

İndi isə şərait tamamilə fərqlidir. O vaxt Zəngəzurla bağlı fərqli mövqedə olan dövlətlərin demək olar ki, hamısı bu gün zəifdir. ABŞ-ın gücü onlardan üstündür. Deməli, niyyəti gerçəkləşdirmək üçün qəti siyasi iradəyə və tərəf saxlamadan bərabərhüquqlu münasibətlər qurmağa ehtiyac vardır”.

Millət vəkilinin sözlərinə görə, Zəngəzur dəhlizinin açılması və “parçala, hökm sür” siyasəti ilə regionu uzun illər boyu qan çanağına çevirənlərin buradan çıxarılması sabitlik, əməkdaşlıq və xalqların rifahı üçün vacib şərtdir. Dəhlizin işə düşməsi gerçək sülh və əməkdaşlıq istəyən hamının faydasınadır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2025 17:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri