Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Zəngəzur dəhlizində “100 illik icarə” təklifi: ABŞ nə istəyir, region nə itirə bilər?

Zəngəzur dəhlizində “100 illik icarə” təklifi: ABŞ nə istəyir, region nə itirə bilər?

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat yayır.

ABŞ-nin Türkiyədəki səfiri Tom Barakın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı verdiyi açıqlama regional geosiyasətdə yeni diskussiyaların başlanğıcını qoydu.

Vaşinqtonun təklifinə əsasən, dəhliz boyunca 32 kilometrlik marşrutun təhlükəsizliyi bir Amerika şirkətinə həvalə ediləcək və bu şirkət həmin ərazini 100 illik icarə əsasında idarə edəcək. Səfirin bu çıxışı Birləşmiş Ştatların regionda birbaşa və daimi iştirak niyyətini açıq şəkildə bəyan etməsidir.

İdeya ilk baxışda logistik təhlükəsizliyi üçüncü, neytral tərəfə həvalə etməyə bənzəsə də, təklifin mahiyyəti, müddəti və geosiyasi konteksti onu çox daha geniş miqyaslı təsirlərə açır. Xatırladaq ki, Zəngəzur dəhlizində üçüncü tərəfdən təhlükəsizliyin təmin olunması fikri ilk dəfə Ermənistandan səslənmişdi. Rəsmi İrəvan o zaman bu təklifi Rusiyanın regiondakı rolunun neytrallaşdırılması üçün vasitə kimi ortaya atmışdı. Hazırkı mərhələdə Bakı və İrəvan arasında dəhlizin Rusiyasız formatda açılması üzrə mövqelərin nisbətən yaxınlaşdığı müşahidə olunsa da, təhlükəsizlik məsələsinin kimin və necə təmin edəcəyi hələ də açıq qalır.

Amerika şirkətinə 100 illik icarə hüququ verilməsi, əslində, texniki deyil, strateji məsələdir. Bu, Vaşinqtonun Cənubi Qafqazda yalnız diplomatik və ya vasitəçi mövqedən deyil, fiziki və daimi iştirakçıya çevrilməsi deməkdir. Bu isə bir neçə riskli nəticə doğura bilər.

Birincisi, ABŞ-nin dəhlizdə uzunmüddətli mövcudluğu Cənubi Qafqazı yeni geosiyasi toqquşma zonalarından birinə çevirə bilər. Vaşinqtonun burada yerləşməsi Rusiya ilə qarşıdurma ehtimalını artırır ki, bu da regionda sabitliyi təhdid edən faktora çevrilə bilər.

İkincisi, Zəngəzur dəhlizi Orta dəhlizin əsas hissəsidir və Çinin “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünün kritik keçid nöqtələrindən biridir. ABŞ-ın bu ərazidə fiziki mövcudluğu Pekinin layihəyə marağını azalda bilər və alternativ marşrutlar axtarışı aktuallaşa bilər.

Üçüncüsü, Zəngəzur xətti türk dünyasının coğrafi inteqrasiyasında həlledici əhəmiyyətə malikdir. ABŞ-ın bu dəhlizdə 100 illik iştirakının təsdiqlənməsi Ankaranın və Bakının Orta Asiyaya çıxış planlarının nəzarətə alınması anlamına gələ bilər. Bu, həm siyasi, həm mədəni, həm də strateji baxımdan ciddi məhdudiyyətlər yarada bilər.

Mövcud durumda hər iki tərəfin - Azərbaycan və Ermənistanın - danışıqlar yolu ilə, ikitərəfli formatda Naxçıvana keçidin təhlükəsizliyini təmin etməyə çalışması daha rasional yanaşma olardı. Bu, həm regiondaxili sahiblik prinsipini qoruyar, həm də böyük güclərin toqquşma ehtimalını minimuma endirər.

Əgər prosesdə üçüncü tərəfin iştirakı zəruri hesab olunursa, o zaman bu tərəfin kimliyi və rolu da strateji dəyərləndirilməlidir. Türkiyənin dəhlizdə iştirakına dair Bakının və Ankaranın ortaq mövqeyi daha real və balanslı alternativ kimi ortaya çıxır. Çünki Türkiyə həm Azərbaycanın müttəfiqidir, həm də regionda maraqları olan, lakin imperial iddialarla çıxış etməyən tərəfdir.

Sonda qeyd etmək lazımdır ki, Zəngəzur dəhlizi yalnız bir logistika marşrutu deyil – bu, regionun siyasi gələcəyini formalaşdıracaq geostrateji layihədir. Onun idarəsi və təhlükəsizliyi məsələsində veriləcək qərarlar təkcə bu gün üçün deyil, gələcək nəsillər üçün də mühüm nəticələr doğuracaq. Məhz buna görə də istənilən model, xüsusilə də xarici aktorların uzunmüddətli iştirakı ehtiva edən formatlar çox ciddi və praqmatik şəkildə dəyərləndirilməlidir.

Züriyə Qarayeva

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:119
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 15 İyul 2025 16:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see408

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see328

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see307

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see303

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see293

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see285

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see281

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see277

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see264

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see257

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see254

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see239

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see234

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see214

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see198

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see188

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri