ABŞ İran arasında gərginliyin azalması fonunda neft qiymətləri 4% dən çox düşüb

ABŞ Prezidenti Donald Trampın həftəsonu İranın Vaşinqtonla “ciddi şəkildə danışdığını” bildirməsindən sonra bazar ertəsi günü neft qiymətləri 4%-dən çox geriləyib. Bu açıqlama, hərbi zərbə risklərinin qiymətləri bir neçə ayın ən yüksək səviyyələrinə qaldırmasından sonra OPEC üzvü olan İranla gərginliyin azalacağına işarə kimi qiymətləndirilib.

Brent markalı neftin fyuçersləri Bakı vaxtı ilə saat 08:20-də 2,81 dollar və ya 4,5% ucuzlaşaraq bir barel üçün 66,16 dollara düşüb. ABŞ-ın West Texas Intermediate (WTI) markalı xam nefti isə 2,70 dollar və ya 4,1% azalaraq bir barel üçün 62,46 dollara enib.

Hər iki kontrakt əvvəlki sessiyalarla müqayisədə kəskin eniş göstərib. Həmin sessiyalarda artan ABŞ–İran gərginliyi fonunda Brent nefti son altı ayın ən yüksək səviyyəsinə çatmış (70 dolları keçmişdi), WTI isə sentyabrın sonundan bəri ən yüksək həddinə yaxınlaşmışdı.

Analitiklərin sözlərinə görə, Tramp, İran nüvə sazişinə razılaşmadığı və ya etirazçıların öldürülməsini davam etdirdiyi təqdirdə dəfələrlə müdaxilə ilə hədələyib və bu davamlı təhdidlər yanvar ayı ərzində neft qiymətlərini dəstəkləyib.

Son qiymət düməsi ABŞ dollarının yenidən möhkəmlənməsi ilə də güclənib. Adətən dolların bahalaşması dollarla qiymətlənən nefti ABŞ-dan kənar alıcılar üçün daha baha edir və bu da qiymətlərə əlavə təzyiq göstərir.

Şənbə günü Tramp jurnalistlərə İranın “ciddi şəkildə danışdığını” deyib. Bu açıqlama Tehranın ali təhlükəsizlik rəsmisi Əli Laricaninin danışıqlar üçün hazırlıqların getdiyini bildirməsindən bir neçə saat sonra səsləndirilib.

Irampın bu açıqlaması, eləcə də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun dəniz qüvvələrinin Hörmüz boğazında real atəş təlimləri keçirməyi planlaşdırmadığına dair xəbərlər gərginliyin azaldığını göstərən əlamətlərdir.

OPEC+ bazar günü keçirilən iclasda mart ayı üçün neft hasilatını dəyişməz saxlamaq barədə razılığa gəlib. Qrup ötən ilin noyabrında mövsümi olaraq zəif tələbat səbəbindən 2026-cı ilin yanvar–mart dövrü üçün planlaşdırılan əlavə hasilat artımlarını da dondurmuşdu.