Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran davası daha qanlı fazaya keçir? İki ay sonra...

ABŞ İran davası daha qanlı fazaya keçir? İki ay sonra...

Icma.az, Hurriyyet portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

“ABŞ-İran münaqişəsi bir neçə aydan sonra tamamilə yeni bir mərhələyə qədəm qoyacaq”. Bunu vitse-prezidenti Jeyms Devid Vens "The New York Post" (NYP) qəzetinə müsahibəsində bildirib.

O, müharibənin Konqresə aralıq seçkilərdən “dərhal sonra” bitəcəyi fikri ilə razılaşıb. Bunu prezidenti Donald Tramp əvvəllər bəyan etmişdi.

“Gələcəyi proqnozlaşdıra bilmərik, amma düşünürəm ki, prezidentin münaqişənin bir neçə aydan sonra tamamilə yeni bir mərhələyə qədəm qoyacağını söyləməkdə haqlı olduğunu düşünürəm”, - deyə vitse-prezident qeyd edib. Onun sözlərinə görə, münaqişələrin nə vaxt bitəcəyini baş komandan kimi prezident müəyyən edir.

Vens hesab edir ki, əməliyyatın birinci mərhələsi - İranın nüvə proqramının və güc nümayiş etdirmək qabiliyyətinin məhv edilməsi artıq başa çatıb. O, Tehranın Hörmüz boğazına nəzarəti itirməyə davam edəcəyinə əminlik verib. Onu da əlavə edib ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin minalardan təmizlənməsi və tankerlərin gizli müşayiəti sayəsində boğazdan gəmilərin hərəkəti normal səviyyənin 50 faizdən çoxuna bərpa olunub.

Bəs növbəti mərhələdə nələr gözlənilir və o, nə qədər çəkə bilər?

Siyasi şərhçi Heydər Oğuzun Musavat.com-a deyib ki, Yaxın Şərqdə cərəyan edən proseslər, xüsusən də ABŞ və İran qarşıdurması fonunda gündəmə gələn "birinci mərhələ" və "ikinci mərhələ" kimi ifadələr əslində şərti və nisbi anlayışlar xarakteri daşıyır: "Bu terminologiyanın pərdəarxası məqamlarına diqqət yetirdikdə bəlli olur ki, Birləşmiş Ştatlar rəhbərliyi hazırda nəyin bahasına olursa-olsun hərbi əməliyyatlara ara vermək, ən azı qarşıdan gələn aralıq seçim və ya konqres seçkilərinə qədər münaqişəni dondurmaq niyyətindədir.

Bunun ən başlıca səbəbi isə birbaşa iqtisadi və daxili siyasi amillərlə bağlıdır. Regionda hərbi gərginliyin artması və toqquşmaların şiddətlənməsi dünya bazarında neftin qiymətinin kəskin şəkildə yüksəlməsinə gətirib çıxarır. Neftin bahalaşması isə ABŞ daxilində inflyasiyanı tetikləyir ki, bu da Donald Tramp administrasiyası və hakim Respublikaçılar Partiyası üçün seçkilər ərəfəsində olduqca ciddi, hətta kritik bir təhlükə formalaşdırır. Hərbi eskalasiyanın davam etməsi şəraitində hakim partiyanın seçkiləri tamamilə uduzmaq riski maksimum həddə çatır. Bu səbəbdən Vaşinqton strategiyasını elə qurur ki, əvvəlcə daxili auditoriyada və iqtisadiyyatda müəyyən rahatlıq yaratmaqla seçicilərin dəstəyini qazansın. Seçkilərdən sonra isə qarşıda duran rahat ikiillik hakimiyyət müddətində İran məsələsini birdəfəlik və köklü şəkildə həll etməyə çalışacaqlar. Əgər bu problem həll edilməzsə, Respublikaçıların gələcəkdə hakimiyyət iddiasını sürdürmək və ya yenidən hakimiyyətə gəlmək imkanları demək olar ki, sıfıra enəcək.

Münaqişənin "ikinci mərhələsi" adlandırılan dövrə gəlincə, bu proses daha çox Yəməndəki husiçilərə qarşı aparılacaq ciddi və genişmiqyaslı mübarizəni özündə ehtiva edir. Seçkilər başa çatdıqdan sonra Yəmən cəbhəsində çox amansız və kəskin hərbi-siyasi addımların atılacağı gözlənilir. Bu xüsusda iki əsas inkişaf ssenarisi ön plana çıxır:

Birinci ssenariyə əsasən, "Ənsəralah" tşkilatına, yəni husilçiərlə diplomatik və ya siyasi müstəvidə müəyyən razılaşmalar əldə etmək, Səudiyyə Ərəbistanının vasitəçiliyi ilə onları tamamilə zərərsizləşdirərək İranın təsir dairəsindən çıxarmaq planlaşdırılır. İkinci ssenari isə zərərsizləşdirmənin sırf hərbi yolla, husiçilərin hərbi infrastrukturunu və gücünü tamamilə sıradan çıxarmaqla həyata keçirilməsidir.

Maraqlı məqam burasındadır ki, husiçilərə karşı aparılacaq bu mübarizədə nə ABŞ-ın, nə də Avropa dövlətlərinin canlı qüvvə və ordusunun birbaşa qurudan müdaxiləsinə ehtiyac duyulmur. Vaşinqton bu missiyanı daha çox Körfəz ölkələrinin alyansı hesabına həyata keçirməyi hədəfləyir. Hətta bu prosesə regionda ciddi hərbi və siyasi çəkisi olan Türkiyənin, eləcə də Pakistanın dəstəyinin cəlb edilməsi də istisna olunmur. Region ölkələrinin birgə təzyiqi və dəstəyi ilə husiçilərin bölgədəki hərbi varlığına son qoyula bilər.

Bununla yanaşı, ekspertlər vurğulayırlar ki, husiçilərin Tehrana tam və gözübağlı şəkildə bağlı olduğunu düşünmək yanlışdır. Onların bu müharibəyə qoşulmaqda öz lokal və geostrateji maraqları var. Husilərin əsas məqsədi beynəlxalq aləm tərəfindən Yəmənin gerçək və qanuni sahibləri kimi tanınmaqdır. Dini-ideoloji baxımdan zeydi təriqətinə mənsub olan husiçilərin əqidəsi əslində Səudiyyə Ərəbistanının təmsil etdiyi sünni düşüncəsinə tam zidd deyil, əksinə, şiəliklə sünnilik arasında bir növ aralıq və mötədil mövqe təşkil edir. Bu ideoloji yaxınlıq və siyasi konyunktura husiçilərin Səudiyyə Ərəbistanı ilə dil taparaq İrandan uzaqlaşması və Vaşinqton-Ər-Riyad xəttinə inteqrasiya olunması ehtimalını daha da gücləndirir.

Nəticə etibarilə, növbəti mərhələdə əsas qarşıdurma poliqonu Bəl əl-Məndəb boğazı və Qırmızı dəniz hövzəsi olacaq. Vaşinqton və onun regional müttəfiqləri husiçiləri ya siyasi bazarlıqlar yolu ilə öz tərəflərinə çəkib İranın əlindən alacaq, ya da genişmiqyaslı koalisiya zərbələri ilə onları tamamilə zərərsizləşdirəcəklər.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 18 Sentyabr 2026 22:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri