Icma.az
close
up
RU
ABŞ nin maddi yardımları davam edəcək: xoş məram, yoxsa çirkin məqsəd?

ABŞ nin maddi yardımları davam edəcək: xoş məram, yoxsa çirkin məqsəd?

Bakivaxti saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Xarici yardım ABŞ-nin qlobal siyasətində mühüm alətlərdən biri olub və uzun illər ərzində beynəlxalq münasibətlərdə təsirli rol oynayıb.

Bununla belə, ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) ləğvi ilə ölkənin xarici yardım siyasətində yeni mərhələyə keçid müşahidə olunur. ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun bəyanatına əsasən, bu yardımlar dayandırılmayacaq, əksinə, ölkənin milli maraqlarına uyğun şəkildə "məntiqli" və məqsədyönlü formada davam etdiriləcəkdir.

Bəs ABŞ-nindigər ölkələrə maliyyə yardımları yenə davam edəcəkmi?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən politoloq Anar Əliyev bilidirib ki, Donald Trampın USAİD-in fəaliyyətini dayandırmaqda bir neçə məqsəd var. Onun sözlərinə görə, Tramp administrasiyası ilk növbədə ABŞ-nin xaricdə apardığı humanitar və inkişaf yardımı proqramlarını məhdudlaşdırmaqla, dövlət büdcəsindən bu kimi layihələrə ayrılan vəsaitləri azaltmağa çalışır:

"Bu, onun “Amerika hər şeydən öncə” (America First) siyasətinə tam uyğundur və ölkənin daxili iqtisadi prioritetlərinə daha çox vəsait yönəltməyə imkan yaradır. Bundan əlavə, USAİD-in fəaliyyətinin nizamlanması məqsədilə ciddi araşdırmalar aparılacaq. Araşdırma komissiyası Dövlət Departamentində yaradılacaq, bu da vəziyyətin ciddiliyindən xəbər verən amildir. Lakin USAİD-in ayırdığı yardımlar dayansa da, bu və ya digər formada xarici ölkələrə maliyyə yardımlarının ayrılacağı istisna edilmir. Dünən ABŞ dövlət katibi Marko Rubio da bu barədə açıqlama verib. Dövlət katibi bildirib ki, Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin ləğv edilməsinə baxmayaraq, Birləşmiş Ştatlar xarici yardım göstərməyə davam edəcək".

Müsahibimiz bildirib ki, Marko Rubionun bu bəyanatı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki, Rubionun vurğuladığı əsas məqam, ABŞ-nin dünya səhnəsində daha əvvəlki dövrlərdən fərqli olaraq, öz maraqlarını önə çıxarmağa və yalnız bu maraqlara xidmət edən yardımları prioritetləşdirməyə başlamağıdır. Bu, həm ABŞ-nin beynəlxalq münasibətlərinə, həm də dünya miqyasında onun təsir gücünə birbaşa təsir edə bilər:

"Bu yanaşmanın regionlarda, xüsusilə də kritik bölgələrdəki təsiri böyük ola bilər. Trampın administrasiyasının və Rubionun bəyanatlarının işığında, ABŞ-nin təqdim etdiyi yardımlar yalnız humanitar və inkişaf məqsədləri üçün deyil, eyni zamanda ABŞ-nin regional güc mövqeyini gücləndirmək və öz maraqlarını təmin etmək üçün də istifadə ediləcək. Məsələn, ABŞ, bəzi regionlarda öz təsirini artırmaq, Rusiya, Çin və digər müttəfiqlər qarşısında üstünlük əldə etmək üçün yardım proqramlarını daha şərtli və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirə bilər".

Anar Əliyev: Qlobal güclərlə regional güc mərkəzləri arasında strukturlaşdırma gedir

Anar Əliyev qeyd edib ki, Ukraynaya, Gürcüstana USAİD tərəfindən göstərilən yardımlar buna bariz nümunədir. Həmsöhbətimizə görə, bu regionlardakı yardım fəaliyyətləri daxili sabitliyi mənfi situasiyaya gətirib çıxarmaq və Birləşmiş Ştatların dövlət siyasətinin aparılması əhəmiyyəti daşıyır:

"Bu iki ölkəyə yönəldilən yardımlar yalnız humanitar və inkişaf məqsədləri ilə məhdudlaşmır, həm də ABŞ-nin regional təsirini gücləndirmək, öz siyasi və iqtisadi maraqlarını qorumaq məqsədini güdür. Ukrayna və Gürcüstan kimi dövlətlər ABŞ-nin dəstəyini alaraq, daha çox demokratiya və iqtisadi inkişaf yönündə irəliləməyi hədəfləsələr də, yardımların təsiri bəzən arzuolunan nəticələrə gətirib çıxarmır. USAID-in bu ölkələrdə həyata keçirdiyi proqramlar bəzi hallarda, daxili sabitliyin pozulmasına və siyasi böhranların yaranmasına səbəb olub. Bu, xüsusilə, həmin ölkələrin daxili siyasətindəki qeyri-müəyyənliklərdən irəli gəlir. Yardımların düzgün istiqamətləndirilməməsi yerli siyasətçilər arasında gərginliklərə və digər mənfi hallara yol aça bilər".

Politoloq söyləyib ki, bütün baş verənlər USAİD və bu tip təşkilatların tarixə çevrilməsi deməkdir:

"Hazırda qlobal güclərlə regional güc mərkəzləri arasında strukturlaşdırma prosesi davam edir. Bu hadisələrin nizamlanması zamanı regional güc mərkəzləri ilə qlobal güclər arasında balanslaşdırma həyata keçirilir. Uzlaşmanın olması mütləqdir, çünki artıq 90-cı illər deyil. Onlar həm də regional məsələlərdə öz təsir sahələrini genişləndirmək istəyirlər. Bu güc mərkəzləri qlobal güclərə qarşı öz təsir imkanlarını artırmaqla, qlobal siyasətdə daha çox söz sahibi olmağa çalışırlar. Bu kontekstdə, ABŞ, Avropa İttifaqı və digər böyük dövlətlər bu yeni güc mərkəzlərinə qarşı müəyyən balanslaşdırma tədbirləri görməyə məcburdurlar”.

“Hadisələr onu göstərir ki, yeni dünya nizamı formalaşır. Rus evi, USAİD kimi təşkilatlar isə yavaş-yavaş tarixə çevrilir", - deyə Anar Əliyev əlavə edib.

Əli Hüseynov

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:119
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 07 Fevral 2025 12:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri