ABŞ nin super güc olması Qəzzadakı fələstinliləri köçürməsi anlamına gəlmir Politoloq

Son günlər ABŞ-nin Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqlə bağlı siyasəti dünya mətbuatını çalxalayıb.

Belə ki, Tramp İsrail baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüşü zamanı Fələstindən yerli xalqın köçürülməsinin məqbul olduğunu deyib.

Eyni zamanda, Tramp köçürülən fələstinlilərin Ərəb ölkələrində məskunlaşmasının doğru seçim olacağını təklif edib.

Əlbəttə ki, Trampın Netanyahu ilə görüşü zamanı səsləndirdiyi Qəzza planı birmənalı qarşılanmayıb.

Qeyd edək ki, mövcud halı sərt şəkildə Türkiyə və digər dövlətlər tənqid ediblər.

Bəs, Trampın yenidən hakimiyyətə qayıtması ilə yeni qərarlar qəbul etməsi, o cümlədən miqrantlara qarşı kəskin aqressiv siyasəti, eyni zamanda Kanada və digər dövlətlərə qarşı yüksək rüsum və vergilərin tətbiq olunması nəyə hesablanıb?

Məsələ ilə bağlı AZXEBER.COM-a açıqlama verən "CrossMedia" Təhlil Mərkəzinin analitiki, siyasi şərhçi Mübariz Göyüşlü bildirib ki, Trampın Yaxın Şərq siyasəti yanlış formalaşdırılıb:

"Mən hesab edirəm ki, Tramp adminstrasiyasının Yaxın Şərq siyasəti yanlış məsələlər üzərində formalaşdırılır. Buna daha çox ABŞ-nin İsrail sevgisi deyə bilərik. Çünki bu siyasi mövzuda Fələstinə yer yoxdur. Biz Trampın birinci prezidentliyi dönəmində Qüds məsələsinə yanaşmasında səhv mövqe tutduğunu gördük. Çox ciddi problemlərə yol açdı. Çünki Yaxın Şərq elə həssas bölgədir ki, burada mümkün qədər ədalətli mövqe sərgiləmək lazımdır. Hətta bunun özü belə problem yaradır ki, Trampın heç ədalətli yanaşmasının kiçik bir hissəsini görə bilmədik. Bu gün ABŞ-nin Yaxın Şərq siyasətini İsrail dəstəyi üzərindən qurmaq habelə Qəzzadan bütün fələstinlilərin köç etməsinə çağırış etmək, buna görə Misir, İordaniya kimi ölkələrə təzyiq etmək siyasəti Yaxın Şərqdə gərginliyi o dərəcəyə çatdıra bilər ki, bu zaman "qan çanağına dönüb". Qəzzadan fələstinlilər niyə köçürülməlidir ki?".

M.Göyüşlü qeyd edib ki, ABŞ-nin super güc olması onun Qəzzadakı ərəbləri, fələstinliləri köçürməsi anlamına gəlmir:

"Qüds şəhəri İsrailin paytaxtı olması məsələsi illərdir formalaşmış status-kvonu radikal şəkildə dəyişməyə cəhddir. Əgər Tramp bu şəkildə davam edərsə, biz deyə bilərik ki, ABŞ böyük dövlətdir, onun iradəsinə qarşı çıxmaq çox çətindir. Amma, ABŞ-nin super güc olması o demək deyil ki, Qəzzadakı ərəbləri, fələstinliləri köçürməlidir. Təbii ki, buna qarşı qatı etirazlar yaranacaq, müqavimət artacaq. Bu mənada, Trampın sözügedən Yaxın Şərq planını mənasız və yanlış hesab edirəm. Ümumiyyətlə, Trampın qonşu ölkələrə münasibəti, onlara tətbiq etdiyi qaydalar, rüsumların hamısı başdan-başa doğru olmayan addımlardır. Əgər bu gün İsrail hansısa ərazini zor gücünə işğal edirsə, bu o demək deyil ki, həmin məsələdə haqlıdır, qalib gəlib və ya gələcək. Ən doğru yanaşma odur ki, ikidövlətli həll prinsipi tərtib edilib tətbiq edilsin. Dünyanın əsas aparıcı dövlətləri, BMT də bu prinsiplə razılaşır. Azərbaycan da bu siyasi fəaliyyətlə çıxış edir. Əlbəttə ki, Qüds hazırda hər iki tərəf üçün paytaxt ola bilməz. Fələstin dövlətinin müstəqilliyini qəbul etmək doğru olardı". 

Mikayıl Mirzəzadə