ABŞ qüvvələri gəmiləri Hörmüzdən necə keçirir?

ABŞ ilə İran arasındakı müharibədə qarşıdurmalarla yanaşı, dünya gündəmini ən çox məşğul edən mövzulardan biri qlobal enerji tədarükünün təxminən 20 faizinin keçdiyi Hörmüz boğazı böhranı oldu.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, aprel ayından bəri tərəflər arasında davam edən "nə müharibə, nə sülh" vəziyyəti, Hörmüz keçidləri üçün isə "nə tam açıq, nə tam qapalı" şəklində davam edir.

Müharibədən əvvəl gündə təxminən 100 gəminin keçdiyi Hörmüzdə müharibənin ilk həftələrində hərəkət demək olar ki, tamamilə dayansa da, son həftələrdə müəyyən sayda keçid qeydə alınır.

Boğazdan keçid haqqı tələb edən İran şənbə günü 28 gəminin İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun koordinasiyası ilə boğazdan keçdiyini elan edərkən, bəzi tankerlər isə ABŞ-nin də yönləndirməsi ilə təhlükəli bir keçid üsuluna əl atır.

Amerikanın "Wall Street Journal" qəzetinin xəbərinə görə, Körfəzdə gözləməyin xərclərini qarşılaya bilməyən bəzi şirkətlər vurulma təhlükəsini gözə alaraq "qaranlıq səyahətlə" boğazdan çıxmağı bacarıb.

Bəzi tankerlər Hörmüz boğazından keçə bilmək üçün dənizçilik sektorunda "qaranlıq səyahət" olaraq bilinən üsula müraciət edir.

Gəmilər gecə saatlarında işıqlarını söndürür və normal şəraitdə koordinat, marşrut və kimlik məlumatlarını digər gəmilərə ötürən AIS (Avtomatlaşdırılmış tanıma sistemi) cihazlarını sıradan çıxarır.

Beləliklə, elektron xəritələrdə görünmələri çətinləşir və İran tərəfindən aşkar edilmə riskini azaltmağa çalışırlar.

Bəzi gəmilər keçid zamanı ABŞ ordusu ilə təmasdadır. Amerika qüvvələri radar və pilotsuz uçuş aparatları ilə bölgəni izləyərək kapitanlara AIS sistemlərini nə zaman söndürməli olduqları və İran qaynaqlı mümkün təhdidlərə necə cavab verməli olduqları barədə təlimatlar verir.

Keçən həftə iki milyon barel xam neft daşıyan Yunanıstana məxsus bir supertanker, ondan əvvəlki həftə isə Çinə məxsus gübrə daşıyan "Vicstar" gəmisi bu üsula üstünlük verib.

Son günlərdə gəmiləri keçən iki yunan gəmi sahibi də müştərilərinin yüklərini eyni üsulla keçirə bilib-bilməyəcəklərini soruşmaq üçün onlarla əlaqə saxladıqlarını bildirir.

Lakin bu üsul ciddi risklər də daşıyır. AIS qapalı olduqda gəmilər bir-birlərini elektron xəritələrdə görə bilmir, yalnız radarın köməyi ilə hərəkət edirlər.

Radarda gəminin adı görünmədiyi üçün ünsiyyət və koordinasiya çətinləşir, bu səbəbdən heyət qarşı tərəfdəki gəminin necə manevr edəcəyini əvvəlcədən müəyyən etməkdə çətinlik çəkir.

Bu səbəbdən, bir neçə saat davam edən keçid boyu kapitan körpüsündə təcrübəli heyətin davamlı olaraq radar təqibi aparması tələb olunur.

Nigar Hacılı 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin