ABŞ torpaqlarının 40 faizi pulla alınıb Növbəti ərazisi iddiası BU ADADIR

Ərazisinə görə dünyanın ən böyük ölkələrindən biri olan ABŞ indiki torpaq sahələrinin təxminən 40 faizini pulla alıb. Başqa sözlə, ABŞ ərazini genişləndirmək üçün müharibə eləməkdən çox, pulla ödəməyi daha üstün tutub. 

Sfera.az xəbər verir ki, yenidən ABŞ prezidenti seçilən Donald Tramp bu ənənəni davam etdirmək istəyir. O, gözünü bəzi ərazilərə tikib və həmin əraziləri pulla almağa çalışacağını bəyan edib. 

İnaqurasiya mərasimində bu fikrini təkrar ifadə edən Tramp Danimarkanın ərazisi olan Qrenlandiya adasını pulla almaqda israrçı kimi görünür. 
ABŞ-nin başqa ölkələrin ərazisini pulla almaq təcrübəsi çox genişdir. Bunu tarixi faktlar da təsdiqləyir. 

ABŞ 1776-cı il iyulun 4-də dövlət müstəqilliyini elan edib. Həmin tarixdə ABŞ-nin ərazisi təxminən 5,7 milyon kvadrat kilometr olub. Hazırda isə ABŞ 9,5 milyon kvadrat kilometrdən çox əraziyə sahibdir. ABŞ dövlət müstəqilliyini elan etdikdən sonra ərazilərini genişləndirmək siyasətini davam etdirib. Rəsmi Vaşinqton ən böyük ərazini Fransadan alıb. 1803-cü ildə Fransadan Luiziana ərazisi pulla alınıb. Bu ərazi təxminən 2 milyon kvadrat kilometrdən çoxdur. 30 aprel 1803-cü ildə Parisdə imzalanan müqaviləyə uyğun olaraq ABŞ fransızlara o dövrün qiymətləri ilə 15 milyon dollar ödəyib. 

Birləşmiş Ştatlar Fransadan aldığı torpaqlarla qitədə qərbə doğru genişlənə bilib. Fransanın bu torpaqları satmasına səbəb iqtisadi problemləri və Fransa lideri Napoleon Bonapartın Avropada münaqişə ehtimalının gətirəcəyi iqtisadi və təhlükəsizlik problemlərindən narahatlığı idi. Həmin dövrdə alınmış torpaqlar ABŞ-nin indiki sərhədlərinin təxminən 20 faizindən çoxunu təşkil edir. 1803-2024-cü illər üçün orta dollar inflyasiyasının 1,52 faiz olduğunu fərz etsək, sözügedən alışda ödənilən məbləğ bugünkü pulla təxminən 420 milyon dollara bərabərdir. 

ABŞ Floridanı da pulla alıb. Bu məqsədlə İspaniyaya 5 milyon dollar ödənilib. Florida İspaniyanın Amerikadakı koloniyalarından biri idi. Lakin 19-cu əsrin əvvəllərindən etibarən İspaniya Avropada gedən müharibələrin təsirləri səbəbindən bölgəyə nəzarəti itirməyə başlayıb və ABŞ buranı pulla alıb.

1854-cü ildə ABŞ Meksikadan təxminən 77 min kvadrat kilometr ərazini 10 milyon dollara əldə edib. Bu torpaqlarda indi Arizona və Nyu Meksiko ştatlarının hissələri yerləşir. 

ABŞ 19-cu əsrdə daha bir böyük ərazini alıb. Əsrin ikinci yarısında Rusiyanın Krım müharibəsindən sonra ağır iqtisadi problemlə üzləşməsi səbəbindən Çar Alyaska ərazisini ABŞ-yə satmağı razı olub. Alyaska ərazisi 1867-ci ildə Rusiya İmperiyası tərəfindən 7,2 milyon dollara satılıb. Bu yarımadanın böyüklüyü 1,72 milyon kvadrat kilometrdir. Yeraltı sərvətləri ilə zəngin olan Alyaska indiki ABŞ ərazisinin təxminən 17 faizini təşkil edir. 

ABŞ Danimarkadan da torpaq alıb. XX əsrin əvvəllərinə qədər Danimarkanın ərazisi olan Virgin adalarının bir hissəsi ABŞ-yə satılıb. ABŞ 1917-ci ildə Virgin adalarının bir hissəsi üçün 25 milyon dollar ödəyib. 

Rəsmi Vaşinqton o dövrdə Qrenlandiyanı da almaq istəyirdi. Amma bu istək baş tutmadı. Danimarkanın Arktikada muxtar bölgəsi olan Qrenlandiya cənub və qərbdəki kiçik sahil zonası istisna olmaqla, əsasən buzla örtülüdür. Qrenlandiyanın ərazisi 2 milyon 166 min kvadrat kilometr olmaqla, Azərbaycandan təxminən 25 dəfə böyükdür. 

Qrenlandiya 1979-cu ildə Danimarkadan muxtariyyət qazanıb və hələ də xarici, təhlükəsizlik və maliyyə məsələlərində Danimarkadan asılıdır. Qrenlandiyanın neft və qaz ehtiyatları, eləcə də uran, qızıl və qiymətli daşları var. 1946-cı ildə ABŞ-nin keçmiş prezidenti Harri Truman Danimarkaya Qrenlandiyanı almaq üçün 100 milyon dollar təklif edib. Trumenin təklifindən 73 il sonra, yəni 2019-cu ildə ABŞ Prezidenti Donald Tramp Qrenlandiyanı almaq istədiklərini bəyan edib və bu məsələ Danimarka ilə ABŞ arasında qısamüddətli diplomatik böhrana səbəb olub. Həmin illərdə Tramp diplomatik gərginliyə görə Danimarkaya rəsmi səfərini ləğv edib. 
ABŞ dövlət katibi Antoni Blinken isə 2021-ci ilin mayında ölkəsinin Qrenlandiyanı almaq istəmədiyini qeyd edib.

Göründüyü kimi, ABŞ başqa ölkələrin torpaqlarını pulla almaq məharətinə sahibdir.  Blinkenin təkzibinə baxmayaraq yəqin ki, amerikalılar Qrenlandiyanı pulla almaq fikrindən daşınmayacaqlar. 

Vasif