ABŞ və İsrail geri dönüşü olmayan yola girdi Dünya DƏHŞƏT İÇİNDƏ KONKRET

Yaxın Şərqdə cərəyan edən son hadisələr, xüsusilə ABŞ-ın Hörmüz boğazını blokadaya alaraq İran neftinin dünya bazarına çıxışını tamamilə kəsmək cəhdi, regionu “Üçüncü Dünya Müharibəsi”nin astanasına gətirib.

KONKRET.az xəbər verir ki, ABŞ-ın İslamabadda keçirilən danışıqlardakı uğursuzluğundan sonra dəniz blokadasına əl atması, Vaşinqtonun başladığı işi yarıda qoymaq niyyətində olmadığını göstərir. Lakin bu eskalasiyanın nəticələri proqnozlaşdırılandan daha ağır ola bilər. Belə ki, müharibənin gedişində mövqelərini möhkəmləndirən SEPAH rejimi sona qədər müqavimət göstərmək əzmindədir və bu müqavimətin harada bitəcəyini heç kim təxmin edə bilmir. Tehranın tətbiq etdiyi asimmetrik müharibə taktikası ona artıq ay yarımdır ki, tab gətirməyə imkan verir.

ABŞ və İsrailin dəniz blokadasına cavab olaraq İranın Körfəzdəki ərəb monarxiyalarına silsilə zərbələr endirəcəyi gözləniləndir. Bu isə Ağ Evi çətin seçim qarşısında qoyur: ya məğlubiyyəti etiraf edib geri çəkilmək, ya da Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Küveyt və Bəhreyn kimi müttəfiqlərinin on illərdir qurduğu milyardlarla dollarlıq iqtisadi rifahın bir neçə ayda məhvini seyr etmək. Hazırda biz tarixi miqyasda bir dramın şahidiyik və ABŞ-İsrail koalisiyasının Tehranı maliyyə cəhətdən boğma kampaniyası bu dramın final səhnəsi ola bilər. Lakin artıq geri çəkilmək üçün heç bir yol qalmayıb. Çünki Amerikanın regiondan getməsi təkcə beynəlxalq reputasiyanın itirilməsi deyil, həm də dünya bazarında neftin qiymətinin kəskin artması və yaranan boşluğun dərhal Çin tərəfindən doldurulması deməkdir.

Hazırda Ukrayna İrandan qat-qat çox dağıntıya məruz qalıb, mülki infrastrukturu və iqtisadiyyatı sıradan çıxarılıb, lakin heç kim Rusiyanı qalib elan etməyə tələsmir. Eyni məntiq İran üçün də keçərlidir. Bəziləri hesab edir ki, İran artıq məhv edilib, lakin reallıqda ölkənin mülki iqtisadiyyatı — nəhəng avtomobil zavodları (SAIPA, Iran Khodro), tekstil, metallurgiya və energetika sahələri demək olar ki, zərər görməyib. Bu isə o deməkdir ki, ölkə hələ də vergi toplayır, büdcə gəlirlərini qoruyur və SEPAH-ın “atəş halqasını” qidalandırmaq üçün vəsait tapır. Körfəzdə hökmranlıq etmək üçün İrana nəhəng donanma lazım deyil; gündə bir neçə dron və raket buraxmaqla bütün regional ticarəti iflic etmək kifayətdir.

ABŞ üçün hazırda yeganə çıxış yolu müharibənin yeni mərhələsinə keçmək və dəniz blokadasını qətiyyətlə davam etdirməkdir. Çünki ilk Amerika raketi İran ərazisinə düşdüyü gün strateji “Rubikon” keçilib. İndi Amerika üçün geri addım atmaq yoxdur; o, bu döyüşdən ya tam qələbə ilə, ya da qlobal fövqəldövlət statusunu itirmiş məğlub kimi çıxacaq. Əgər SEPAH hakimiyyətdə qalsa, bu, ABŞ-ın rüsvayçılığı, ərəb monarxiyalarının rifah dövrünün sonu və bir neçə ildən sonra İsrail üçün daha böyük fəlakətlərin başlanğıcı olacaq.

Natiq Səlim,
KONKRET.az