ABŞ və Ukraynanın Səudiyyə Ərəbistanındakı danışıqları başa çatıb: əsas bəyanatlar

"Vaşinqton kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi ilə bağlı fasiləni ləğv edir və Ukraynaya təhlükəsizlik sahəsində yardımı bərpa edir..."

Dünən Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində Ukrayna və ABŞ nümayəndə heyətləri arasında danışıqlar baş tutub. Görüşün yekunlarına dair birgə bəyanat yayılıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "golosameriki.com" nəşri məlumat yayıb.

Məlumatda deyilir ki, hər iki ölkənin nümayəndələri "Ukrayna xalqının öz ölkəsini qorumaq uğrunda göstərdiyi cəsarəti yüksək qiymətləndirib" və bildiriblər ki, "dayanıqlı sülhə nail olmaq prosesinə başlamağın vaxtı çatıb".

Ukrayna nümayəndə heyəti, Ukrayna xalqının prezident Trampa, Konqresə və ABŞ xalqına sülh yolunda əhəmiyyətli irəliləyişin mümkün olmasına verdikləri töhfəyə görə dərin minnətdarlığını ifadə edib.

Bəyanatda qeyd olunur ki, tərəflər "Ukraynada dayanıqlı sülhün bərpası istiqamətində mühüm addımlar atıb və bir sıra mühüm razılaşmalar əldə edib".

Atəşkəs

Birgə bəyanata əsasən, Kiyev ABŞ-ın təklifini qəbul etməyə və dərhal 30 günlük atəşkəs rejimi tətbiq etməyə hazırdır. Bu müddət uzadıla bilər. Əsas şərt isə Rusiya Federasiyasının eyni anda atəşkəsi qəbul edib yerinə yetirməsidir.

Donald Trampın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Maykl Uolts jurnalistlərə bildirib ki, tərəflər ABŞ-la təhlükəsizlik təminatlarını və münaqişənin necə bitəcəyinə dair əsas detallarını müzakirə edib. İndi ABŞ Rusiya tərəfi, G7 ölkələrinin xarici işlər nazirləri və NATO-nun baş katibi Mark Rütte ilə məsləhətləşmələr aparmağı planlaşdırır.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio qeyd edib ki, indi qərar vermək Rusiyanın üzərinə düşür. Onun sözlərinə görə, bu müharibəni hərbi yolla bitirmək mümkün deyil və danışıqlara başlamazdan öncə qarşılıqlı atəş dayandırılmalıdır:

"Bu, prezidentin görmək istədiyi addım idi və biz bu gün Ukrayna tərəfinin bunu etməyə hazır olduğunu eşitdik. İndi bu məsələ müxtəlif kanallar vasitəsilə Rusiyaya çatdırılacaq. Ümid edirik ki, onlar buna "bəli" deyəcək".

Ukraynaya silah tədarükünün bərpası

Görüşdə ABŞ-ın kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasına qoyduğu fasiləni dərhal ləğv edəcəyi və Ukraynaya təhlükəsizlik sahəsində yardımı bərpa edəcəyi razılaşdırılıb.

Mübadilə məsələsi

Danışıqlar zamanı hərbi əsirlərin mübadiləsi, ukraynalı mülki şəxslərin azad edilməsi və Ukraynadan zorla köçürülmüş uşaqların geri qaytarılması məsələləri müzakirə olunub. Daha sonra Rubio bildirib ki, birbaşa danışıqlar zamanı bir çox humanitar problemləri həll etmək lazım gələcək.

Fosil ehtiyatları ilə bağlı razılaşma

ABŞ və Ukrayna prezidentləri Ukraynanın strateji mineral ehtiyatlarının işlənməsi ilə bağlı hərtərəfli razılaşmanın tez bir zamanda imzalanması barədə razılığa gəlib.

Danışıqlar prosesi

Hər iki tərəf danışıqlar qrupunun tərkibini müəyyənləşdirməli və Ukraynanın uzunmüddətli təhlükəsizliyini təmin edəcək dayanıqlı sülhə nail olmaq üçün dərhal danışıqlara başlamalıdır. Kiyev bu prosesə Avropa tərəfdaşlarının da qoşulmasının vacib olduğunu vurğulayıb.

Prezidentlərin bəyanatları

Vladimir Zelenski bildirib ki, Ukrayna tərəfi görüşdə hava və dənizdə atəşkəsin elan olunmasını, eləcə də əsirlərin azad edilməsini təklif edib. 

ABŞ isə cəbhə xətti boyunca 30 günlük atəşkəs planı irəli sürüb. Ukrayna bu təkliflə razılaşıb, indi isə ABŞ Rusiyanı eyni addımı atmağa razı salmalıdır. Atəşkəs yalnız Moskvanın razılığı ilə qüvvəyə minəcək:

"Ukrayna sülhə hazırdır. Müharibəni dayandırmağa və ya davam etdirməyə hazır olub-olmadıqlarını Rusiya nümayiş etdirməlidir. Tam həqiqəti görmək vaxtıdır. Ukraynaya dəstək olan hər kəsə təşəkkür edirəm".

Donald Tramp ümid etdiyini bildirib ki, tam atəşkəs yaxın günlərdə əldə olunacaq. O, həmçinin Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı aparacağını və Rusiya nümayəndələri ilə görüşəcəyini elan edib.