Ağ çörək yeməyi dayandıranda bədəndə nə baş verir?

Ağ çörək gündəlik qida rasionumuzun ayrılmaz hissəsidir. Səhər yeməyindən tutmuş axşam süfrəsinə qədər tez-tez istifadə etdiyimiz bu məhsuldan imtina etmək isə orqanizmdə bir sıra dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bəs ağ çörəyi yeməyi dayandırdıqda bədənimizdə nə baş verir? Bu, həqiqətən, sağlamlıq üçün faydalıdırmı?

“Yeni Sabah” bu mövzuda maraqlı məlumatları təqdim edir:

İlk günlərdə aclıq hissi arta bilər Sezar pizza

Ağ çörək əsasən təmizlənmiş buğda unundan hazırlanır. Hazırlanma prosesində taxılın liflə zəngin xarici təbəqəsi və rüşeyminin böyük hissəsi çıxarılır. Nəticədə məhsulun lif miqdarı azalır və o, daha asan həzm olunur.

Ağ çörəkdən imtina etdikdən sonra, xüsusilə də onu tam taxıllı çörək, yulaf və digər lifli qidalarla əvəz etmədikdə, insan daha tez acdığını hiss edə bilər. Buna görə də əsas məsələ yalnız ağ çörəyi menyudan çıxarmaq deyil, onun yerinə hansı qidaları seçməkdir.

Qan şəkərinin səviyyəsi daha sabit ola bilər

Ağ çörəkdəki karbohidratlar həzm zamanı qlükozaya çevrilir. Xüsusilə zülal, yağ və liflə zəngin qidalarla birlikdə yeyilmədikdə, bəzi ağ çörək növləri qan şəkərinin daha sürətli yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Ağ çörəyin miqdarını azaltmaq və onu tam taxıllı çörək, paxlalılar, tərəvəzlər və digər lifli qidalarla əvəz etmək qan şəkərinin idarə olunmasına kömək edə bilər. Bu, xüsusilə insulin müqaviməti və ya diabet riski olan insanlar üçün əhəmiyyətlidir.

Lakin nəticə insanın ümumi qidalanmasından, fiziki aktivliyindən və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Ağ çörəyi çıxarıb əvəzinə şəkərli və ya yüksək kalorili məhsullar yemək eyni faydanı verməyəcək.

Çəki azalması mümkündür, amma bu, avtomatik baş vermir

Bir çox insan ağ çörəkdən imtina etdikdən sonra arıqlayacağını düşünür. Əslində, çəki itkisi gün ərzində qəbul edilən ümumi kalorinin azalmasından asılıdır.

Əgər ağ çörəyin yerinə daha az kalorili, lifli və qidalı məhsullar seçilərsə, toxluq hissini qorumaq və çəkiyə nəzarət etmək asanlaşa bilər. Ancaq çörəyin yerini kartof qızartması, şirniyyat və ya digər yüksək kalorili qidalar tutarsa, çəki azalması baş verməyə bilər.

Karbohidrat qəbulunun azalması nəticəsində ilk günlərdə tərəzidə müəyyən çəki fərqi də görünə bilər. Bunun bir hissəsi bədəndə saxlanılan qlikogen və onunla əlaqəli suyun azalması ilə bağlıdır. Bu, mütləq yağ itkisi demək deyil.

Həzm sistemi daha yaxşı işləyə bilər

Ağ çörəkdə lif az olduğundan, onu tam taxıllı çörək və tərəvəz kimi lifli qidalarla əvəz etmək bağırsaqların fəaliyyətini yaxşılaşdıra bilər. Lif nəcisin həcmini artırır və qəbizliyin qarşısını almağa kömək edir.

Bununla belə, ağ çörəkdən imtina etmək öz-özlüyündə həzmi yaxşılaşdırmır. Əsas şərt gündəlik lif qəbulunun artırılması və kifayət qədər su içilməsidir. Lif miqdarını birdən-birə deyil, tədricən artırmaq daha məqsədəuyğundur.

Enerji səviyyəsində dəyişikliklər ola bilər

Bəzi insanlar ağ çörəyi azaltdıqdan və qidalanmalarına zülal, sağlam yağlar və liflə zəngin məhsullar əlavə etdikdən sonra gün ərzində enerjilərinin daha sabit olduğunu hiss edirlər.

Ancaq karbohidratları həddindən artıq azaltmaq, kifayət qədər yeməmək və ya yeməkləri buraxmaq yorğunluğa, halsızlığa və diqqətin azalmasına səbəb ola bilər. Orqanizmin normal fəaliyyəti üçün karbohidratlar da vacib enerji mənbəyidir. Buna görə bütün karbohidratları zərərli hesab etmək düzgün deyil.

Ürək sağlamlığı üçün nə dəyişə bilər?

Ağ çörəyi tam taxıllı məhsullarla əvəz etmək ürək-damar sağlamlığı baxımından faydalı seçim ola bilər. Tam taxıllı qidalar daha çox lif ehtiva edir və sağlam qidalanma modelinin bir hissəsi kimi xolesterinin səviyyəsinə və ürək-damar xəstəlikləri riskinə müsbət təsir göstərə bilər.

Lakin bu faydanı yalnız ağ çörəkdən imtina ilə əlaqələndirmək olmaz. Ümumi qidalanma, fiziki aktivlik, yuxu, siqaret istifadəsi və digər amillər də ürək sağlamlığında mühüm rol oynayır.

Ağ çörəyi tamamilə dayandırmaq vacibdirmi?

Mütəxəssislərin yanaşmasına görə, sağlam insanın mütləq şəkildə ağ çörəkdən tam imtina etməsi tələb olunmur. Əsas məsələ qidalanmada tarazlığı qorumaq, təmizlənmiş taxıl məhsullarını həddindən artıq istifadə etməmək və daha çox tam taxıl seçməkdir.

Tam taxıllı çörək alarkən məhsulun yalnız rənginə və üzərindəki adına deyil, tərkibinə də diqqət yetirmək lazımdır. Çörəyin tünd rəngdə olması onun mütləq tam taxıldan hazırlandığı demək deyil.

Çölyak xəstəliyi və ya digər xüsusi tibbi vəziyyətlər istisna olmaqla, insanların əksəriyyətinin bütün taxıl məhsullarını rasiondan çıxarmasına ehtiyac yoxdur.

Nəticə

Ağ çörəyi azaltmaq və onu daha lifli, qidalı alternativlərlə əvəz etmək qan şəkərinin idarə olunmasına, həzm sisteminin fəaliyyətinə və çəkiyə nəzarətə kömək edə bilər. Ancaq sağlamlığın yaxşılaşması yalnız bir məhsuldan imtina etməklə deyil, bütövlükdə düzgün qidalanma vərdişləri formalaşdırmaqla mümkündür.

Ən doğru yanaşma çörəyi düşmən hesab etmək deyil, onun növünə, miqdarına və gündəlik qidalanmadakı yerinə diqqət yetirməkdir.