Ağıllı insanlar mübahisə edərkən bu 3 cümləni işlətmirlər

Mübahisə zamanı haqlı çıxmağa çalışarkən əslində nə deyirsiniz? Psixoloqlar yüksək intellektə malik insanların böhran anlarında heç vaxt işlətmədiyi 3 kritik cümləni açıqlayıb.

Milli.Az xəbər verir ki, psixoloqlar bildirirlər ki, insanlar arasındakı mübahisə üsulları onların zəka və emosional yetkinlik səviyyəsi haqqında vacib məlumatlar verir. Araşdırmalar göstərir ki, xüsusilə yüksək emosional zəkaya (EQ) malik şəxslər gərgin anlarda və fikir ayrılıqlarında dağıdıcı ifadələrdən uzaq dururlar.

Mütəxəssislərə görə, intellektual yetkinliyə sahib insanların mübahisə zamanı qətiyyən qaçındıqları 3 əsas ifadə və onların arxasındakı psixoloji səbəblər bunlardır:

1. "Sən onsuz da həmişə..." / "Sən heç vaxt..." kimi ümumiləşdirici ifadələr
Psixoloqlar bildirir ki, mübahisə zamanı "həmişə" və ya "heç vaxt" kimi kəskin və ümumiləşdirici ifadələr ünsiyyəti tamamilə dalana dirəyir. Bu cür sərt ittihamlar qarşı tərəfdə haqsızlığa uğrama hissi yaradır və onu müdafiə mövqeyinə keçməyə vadar edir. Mübahisə əsas mövzudan yayınaraq keçmişdəki "kim haqlıdır" mübarizəsinə çevrilir. Emosional zəkası yüksək insanlar ümumiləşdirmə etmək əvəzinə, konkret vəziyyətə köklənərək "Bu hadisə zamanı özümü dəyərsiz hiss etdim" kimi daha spesifik və "mən" dilinə əsaslanan ifadələri seçirlər.

2. "Sakitləş" və ya "Həddindən artıq reaksiya verirsən"
Gərginliyin artdığı anlarda qarşı tərəfə sakitləşməyi söyləmək və ya onun reaksiyasının ölçüsünü sorğulamaq, psixologiyada hisslərin əhəmiyyətsizləşdirilməsi kimi qiymətləndirilir. İnsanın hiss etdiyi hirsi və ya inciyi "həddindən artıq" kimi xarakterizə etmək, qarşı tərəfdə "anlaşılmıram" hissini gücləndirir və gərginliyi daha da artırır. Bu yanaşma əvəzinə, mütəxəssislər qarşı tərəfin duyğularını qəbul edən və sakitləşmək üçün zaman tanıyan, "Niyə bu qədər əsəbiləşdiyini anlamağa çalışıram, mövzunu daha səmərəli müzakirə edə bilməyimiz üçün bir az fasilə verəkmi?" kimi konstruktiv yanaşmaları tövsiyə edirlər.

3. "Bunun nə dəxli var? Konkret mövzumuz bu deyil!"
Mübahisə əsnasında müsahibin dilə gətirdiyi fərqli bir arqumenti və ya keçmişdəki bir mövzunu kəsib atmaq, ünsiyyəti qapadan digər bir amildir. Qarşı tərəfin irəli sürdüyü arqumentləri birbaşa rədd etmək, onun fikirlərinə dəyər verilmədiyi mesajını daşıyır. Bu vəziyyət arxa planda yığılıb qalmış digər problemlərin həll olunmasına da mane olur. İntellektual yetkinliyi yüksək insanlar, ilk baxışdan əlaqəsiz görünən narazılıqların arxasında başqa bir incikliyin yata biləcəyini ehtimal edirlər. Buna görə də, kəsib atmaq əvəzinə, "Bu mövzunun hazırkı vəziyyətlə əlaqəsini tam qura bilmədim, mənə bir az daha ətraflı izah edə bilərsən?" deyərək məsələnin dərinliyinə enməyi seçirlər.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)