Aİ Rusiya ilə hibrid müharibəsinə hazırdırmı?

Hərbi obyektlərə qarşı dronlar, təxribat və yanğın hücumları Moskvanın kampaniyasının bir hissəsinə çevrilir, AB isə əsasən təcrid olunmuş hadisələrə reaksiya verir və müdafiə mövqeyində qalır. Bloomberg-in məlumatına görə, Avropa İttifaqı Rusiyanın güclənən hibrid hücumlarına hazır olmadığını sübut edib, çünki o, hələ də sistemli cavab formalaşdırmaq əvəzinə, əsasən təcrid olunmuş hadisələrə reaksiya verir.

İlin əvvəlindən bəri AB ölkələri döyüş dronları da daxil olmaqla, naməlum və ya Rusiya ilə əlaqəli dronların meydana çıxmasını getdikcə daha çox aşkar ediblər. Təxribat hadisələrinin sayı da artır. Kəşfiyyat orqanları bir neçə aydır ki, Rusiyanın məhdud işğal və ya "kiçik yaşıl adamlar"ın yerləşdirilməsi daxil olmaqla, NATO-nun dayanıqlığını sınamaq üçün tədbirlər hazırladığı barədə xəbərdarlıq edir.

Bu yaxınlarda Avropada müdafiə obyektlərinə bir neçə yanğın hücumu baş verib. Lakin agentlik qeyd edir ki, ölkələr xəbərdarlıq və çəkindirmə mexanizmi yaratmaq əvəzinə, keçmiş hücumlara reaksiya verirlər. Avropa rəsmiləri bir neçə aydır ki, Rusiyanın kampaniyasının güclənəcəyini gözləyirlər. Lakin, Avropa qurumları daxilindəki təhdid qiymətləndirmələri ilə tanış olan mənbələrə görə, Aİ hələ də fundamental müdafiə mövqeyini dəyişməyib.

Bəzi Aİ ölkələri Rusiyaya qarşı yeni tədbirlər, o cümlədən dondurulmuş valyuta ehtiyatlarının müsadirə edilməsi, Rusiyanın mayeləşdirilmiş təbii qazının idxalına dərhal qadağa qoyulması və əlavə viza məhdudiyyətlərinin tətbiq edilməsini tələb edirlər. Lakin bu cür tədbirlərin Moskvanı çəkindirməsi ehtimalı azdır, çünki Putin və müttəfiqləri Qərblə qarşıdurmanı mövcudluq mübarizəsi kimi görürlər.

Bloomberg-in məlumatına görə, Avropanın passiv reaksiyası Rusiyanı Ukraynanın Qərb müttəfiqlərini qorxutmaq və tükəndirmək cəhdlərində nə qədər irəliləyəcəyini yoxlamağa sövq edə bilərdi.

Xatırladaq ki, Alman müstəntiqləri Leypsiq hava limanı yaxınlığında başqa bir pilotsuz təyyarə və partlayıcı maddələrin qalıqları tapıblar. Bu, uğursuz hücumla əlaqəli ola biləcək üçüncü pilotsuz təyyarədir.

Yeri gəlmişkən...

Avropa Birliyi və NATO-nun şərq cinahı Rusiya Federasiyasının mümkün hibrid hücumları və hədəflənmiş təxribatları səbəbindən artan gərginliklə üzləşir. Polşa, Litva və Latviya liderləri Kremlin yeni təhlükəli planları barədə açıq şəkildə xəbərdarlıq edirlər.

Saxta bayraq əməliyyatları və dronlar

Polşa xarici işlər naziri Radoslav Sikorskinin sözlərinə görə, Rusiya Ukrayna dronlarından istifadə edərək genişmiqyaslı təxribat hazırlaya bilər.

Polşa rəsmiləri şübhələnirlər ki, Putin Ukrayna dronlarını hazırlayıb NATO üzv dövlətinə və ya Rusiyanın özünə hücum etmək üçün istifadə etməyi planlaşdırır ki, belə bir hücuma cavab vermək üçün bəhanə olsun. Sikorski vurğulayıb ki, Kremlin ağası "çarəsiz və məğlub olduğu üçün" bu cür hərəkətlərə əl ata bilər. Nazir həmçinin xatırladıb ki, təxminən bir ay əvvəl Putin NATO üzv dövlətinin Rusiyaya hücum edəcəyi təqdirdə cavab verməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Litvanın müdafiə naziri Robertas Kaunas da qeyd edib ki, hazırda ənənəvi təhlükə olmasa da, müxtəlif təxribatlar və saxta bayraq kampaniyaları davam edir və bu cür hərəkətlərin ehtimalı yalnız artır. Litva kəşfiyyatı Kremlin artan təcavüzünə işarə edir.

NATO-nun 5-ci maddəsi testi

Baltikyanı ölkələr öz milli təhlükəsizliyinə qarşı yüksək səviyyədə təhdidlər qeydə alırlar. Litva prezidenti Gitanas Nausėda bildirib ki, Rusiyanın Polşada və ya Baltikyanı ölkələrdə təxribatlar hazırlaya biləcəyinə dair kəşfiyyat məlumatlarına malikdir. Bu cür hərəkətlərin məqsədi NATO-nun birliyini sınamaqdır. Nausėda həmçinin Rusiya əməliyyatlarının vacib infrastrukturu hədəf alma ehtimalının yüksək olduğu barədə xəbərdarlıq edib.

Latviya prezidenti Edqars Rinkeviçs xəbərdarlıq edib ki, Rusiya artıq Ukraynada cəbhədə heç bir qələbə qazanmadıqda və heç bir irəliləyiş əldə etmədikdə, Kreml NATO-nun 5-ci Maddəsini və AB səviyyəli cavab mexanizmlərini sınaya bilər. Rinkeviçsin sözlərinə görə, Rusiya həqiqətən də müttəfiq ölkələrin hazırlığını və sayıqlığını sınayır. O, növbəti bir neçə, hətta 12 ayın Baltikyanı ölkələrin təhlükəsizliyi üçün həqiqətən həlledici olacağını vurğulayıb. Latviya prezidenti həmçinin əlavə edib ki, hibrid əməliyyatlar bir neçə ildir davam edir və müttəfiqlər yeni təhdidlərə qarşı durmağa hazır olmalıdırlar.

Sərhədlərdə miqrasiya böhranı

Sırf hərbi və ya təxribat təhdidlərinə əlavə olaraq, AB ölkələri davamlı miqrasiya təzyiqi ilə üzləşirlər. Latviya Rusiya və Belarusla sərhədləri boyunca maneələr qurub, lakin rəsmilər sərhəd təhlükəsizliyi sistemində ciddi boşluqların qaldığını etiraf edirlər. Bu il təxminən 8000 miqrant Belarusdan Latviyaya girməyə cəhd edib. Bu rəqəm Litvaya girməyə çalışanların sayından təxminən doqquz dəfə çoxdur. Bu vəziyyəti nəzərə alaraq, Litva qonşu Latviya ilə sərhəd nəzarətinin tətbiqini istisna etmir.

Eyni zamanda, Litvanın özü fövqəladə hallara hazırlıqla bağlı ciddi bir problem aşkar edib: sakinlərin 31%-i sığınacaqların yerini bilmir. Bu çətinliklərə cavab olaraq region ölkələri müdafiə əməkdaşlığını gücləndirir: Litva və Latviya birgə hərəkətlərə hazırlıq məqsədilə hərbi təlimlər keçirmək barədə razılığa gəliblər.

V.VƏLİLİ