Alimlər Everest havasının parkinson xəstəliyinə gözlənilməz təsirini tapdı

Aparılan yeni araşdırma parkinson xəstəliyinə qarşı mübarizədə alçaq oksigenli mühitin mühüm rol oynaya biləcəyini göstərib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, nəticələr "Nature Neuroscience" jurnalında dərc olunub və "The Independent" tərəfindən yayımlanıb.

Harvard Tibb Məktəbinin alimləri müəyyən edib ki, beyin hüceyrələrindəki pozulmuş proseslər artıq oksigen molekullarının yığılmasına səbəb olur və bu da parkinson simptomlarını yaradır. Onların qənaətinə görə, oksigenin məhdudlaşdırılması bu simptomların zəifləməsinə və hətta geriləməsinə kömək edə bilər.

Parkinson xəstəliyi dünyada 10 milyondan çox insana təsir edir və əsasən neyronların tədricən məhv olması ilə müşayiət olunur. Bu zaman xəstələrdə əsmə, yerişin ləngiməsi və hərəkət məhdudiyyəti yaranır.

Araşdırmanın aparıcı müəlliflərindən Fumito İçininose bildirib ki, yüksək dağlıq ərazilərdə, oksigenin az olduğu şəraitdə bəzi pasiyentlərin özlərini daha yaxşı hiss etməsi alimlərdə maraq oyadıb. Onun həmkarı Vamsi Muta isə əlavə edib ki, bu yanaşma yalnız parkinson deyil, ümumilikdə mitoxondriləri zədələyən nevroloji xəstəliklər üçün də yeni müalicə yolları aça bilər.

Təcrübə siçanlar üzərində aparılıb. Onlara parkinson xəstəliyinə bənzər simptomlar yaratmaq üçün α-sinuklein adlı zülalın yığılmasına səbəb olan inyeksiyalar edilib. Daha sonra heyvanlar iki qrupa bölünüb:

* biri adi 21% oksigenli havanı nəfəs alıb;

* digəri isə 11% oksigenli mühitdə saxlanılıb ki, bu da təxminən 4800 metr yüksəklikdəki şəraitə uyğundur.

Üç ay sonra adi havada qalan siçanlarda çoxlu sayda "Levi cisimcikləri", ölmüş neyronlar və ciddi hərəkət pozuntuları müşahidə olunub. Lakin oksigeni azaldılmış şəraitdə olan siçanlar neyron itkisi yaşamayıb və normal hərəkət qabiliyyətini qoruyub.

Alimlər qeyd edir ki, hipoksiya "Levi cisimcikləri"nin yaranmasının qarşısını almır, amma neyronları onların zərərli təsirindən qoruyur. Daha da maraqlısı, aşağı oksigenli mühit müalicəsi simptomlar ortaya çıxdıqdan sonra tətbiq edildikdə belə, hərəkət bacarıqlarını bərpa edib və neyron itkisini dayandırıb.

Mütəxəssislər bildirir ki, hələlik bu nəticələr yalnız heyvanlar üzərində təsdiqlənib və insanlar üçün tətbiq edilməzdən əvvəl əlavə tədqiqatlar zəruridir. Bununla belə, alimlər bunu parkinson və digər neyrodegenerativ xəstəliklərin müalicəsində yeni bir yanaşma kimi qiymətləndirirlər.

Aydın