Alimlər itlərlə insanların ortaq cəhətlərini açıqlayıblar...

...Bu baş verir: bir qızılı retriver hər qonağı sevinclə qarşılayır, digəri isə domofonun səsindən titrəyir və ya küçə səs-küyünü eşidəndə gizlənir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə New Voice yazır.

Kembric alimləri genişmiqyaslı genetik araşdırma apardılar və bu fərqin səbəblərinin itlər və insanlar əvvəllər düşünüləndən daha çox ortaq cəhətləri olan DNT-də olduğunu aşkar etdilər.

1300-dən çox yetkin itin genomlarını araşdırdıqdan sonra alimlər heyvanın “şəxsiyyətini” idarə edən 12 spesifik bölgəni müəyyən ediblər.

Bu markerlər itin əmrləri nə qədər tez öyrəndiyini və ya qəfil səslərdən nə qədər qorxacağını müəyyən edir.

Ən təəccüblüsü odur ki, retriverlərdə aşkar edilən “şəxsiyyət genləri”nin üçdə ikisi öz zəkamızı və emosional sabitliyimizi tənzimləyənlərlə eynidir.

Məsələn, iti digər heyvanlara qarşı aqressiv edən PTPN1 bölgəsi insanlarda yaddaş və apatiya meyli ilə əlaqələndirilir. Təlim zamanı itin zəkasından məsul olan ROMO1 geni, bizim vəziyyətimizdə, IQ-ya və emosional zəifliyə təsir göstərir. Əlbəttə ki, tək bir gen “qəzəb” və ya “dahilik” üçün tetikleyici rolunu oynamır, lakin bu kəşf itlərlə mənim stressi qavramaq və emosiyalar yaratmaq üçün ortaq bir bioloji təmələ sahib olduğumuzu təsdiqləyir.

Tədqiqatın müəllifləri sahiblərini ev heyvanlarını “yaramaz” adlandırmamağa çağırır.

Əgər itiniz tozsorandan qorxursa və ya tanımadığı bir itin qarşısında donub qalırsa, bu, şıltaqlıq deyil, dünyanı daha kəskin qavramağa doğru bioloji bir meyldir.

Tədqiqatçı Anna Morros Nuevo qeyd edir ki, “…əgər retrieveriniz hər səsdən titrəyirsə, bəlkə də onlara bir az daha çox empatiya göstərməyin vaxtıdır.”

Qorxunun DNT-yə köklənə biləcəyini bilmək, sahiblərə və baytarlara davranış problemlərini cəza ehtiyacı kimi deyil, sağlamlıqlarının bir hissəsi kimi qəbul etməyə kömək edir. İtlər təkcə divanlarımızı deyil, həm də müasir həyatın stresslərini bölüşürlər.

Şəhər səs-küyü, qapalı hava keyfiyyəti və hətta psixoloji vəziyyətimiz heyvanlara bizə təsir etdiyi kimi təsir edir. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, itlər ətraf mühitin genlərlə real vaxt rejimində necə qarşılıqlı təsir etdiyini öyrənmək üçün ideal modellərdir.

Əli Babayev