Alimlər: Qlobal istiləşmə və su qıtlığı taxıl məhsuldarlığına mənfi təsir göstərəcək

Bakı, 18 noyabr, AZƏRTAC

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, buğda gələcək isti hava dalğaları zamanı kəskin şəkildə daha çox suya ehtiyac duya bilər. Tədqiqatlar göstərir ki, buğda bitkiləri istilik dalğası şəraitinə məruz qaldıqda, daha yüksək atmosfer CO2 konsentrasiyalarında böyümə ilə əlaqəli suya qənaət faydasını itirir.

AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Britaniyada aparılan yeni bir araşdırmaya görə, gələcək istilik dalğaları buğdanın suya olan ehtiyacını mövcud təxminlərdən daha çox artıra bilər. Şeffild Universitetinin tədqiqatçıları buğda yarpaqlarındakı stomatal məsamələrin istilik dalğaları zamanı bitkinin sərin qalmasına kömək etmək üçün geniş şəkildə açıldığını aşkar ediblər. Bu, buğda bitkilərinin gələcəkdə həddindən artıq istilik dalğaları zamanı gözləniləndən xeyli çox su istifadə edə biləcəyi deməkdir.

Bioloqlar Robert Keyn və Holli Kroftun rəhbərlik etdiyi tədqiqat buğda bitkilərinin istilik dalğası şəraitinə məruz qaldıqda adətən yüksək atmosfer karbon qazı konsentrasiyalarında böyümə ilə əlaqəli əsas su qənaət faydalarının çoxunu itirdiyini ortaya qoyub.

Buğda dünya miqyasında bəşəriyyətə gündəlik kalorinin təxminən 20%-ni təmin edir və torpaq sahəsinə görə ən çox becərilən məhsuldur. Lakin tədqiqata görə, son əsrdə məhsuldarlıq əsasən azot gübrələri sayəsində kəskin şəkildə artsa da, bu, məhsulun suya olan ehtiyacını artırıb və onu quraqlığa daha həssas edib. Belə ki, istilik dalğaları zamanı buğda ağızcıqları CO2 böyümə konsentrasiyasından asılı olmayaraq, dəyişən işıq səviyyələrinə effektiv şəkildə reaksiya verə bilmir.