Alimlər: “Uşaqların gülüşü parlaq bir təkamül mexanizmidir”...

...Uşaq inkişafı ilə bağlı yeni bir araşdırma göstərib ki, gülüş və yumor hissi körpələrdə ilk sözlər və ya özünəinamlı yeriş kimi ənənəvi mərhələlərdən xeyli əvvəl yaranır.

Bundan əlavə, bu qabiliyyətlər dünyanı anlamaqda və sosial əlaqələrin formalaşmasında əsas rol oynayır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The New York Times yazır.

...Çarlz Darvin gülüşün nitq yaranmazdan çox əvvəl insanlar arasında əlaqələri möhkəmləndirərək mühüm sosial funksiya yerinə yetirdiyini irəli sürüb.

Müasir dəlillər körpə gülüşünün sadəcə gülməli səslərə və ya üz qırışlarına reaksiya deyil, qarşılıqlı əlaqə və münasibətlər qurmağın bir yolu olduğunu təsdiqləyir.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, körpələr yetkinin üzünü diqqətlə izləyir və hətta 2-4 aylıq yaşlarında belə hərəkətlərinə reaksiya verirlər.

İlk "idarəolunmaz" gülüşlər limbik sistem - beynin emosiya və motivasiyadan məsul olan sahələri tərəfindən tətiklənir. Altı aya qədər uşaqlar oyunu uzatmaq və ya yetkinin diqqətini cəlb etmək üçün qəsdən gülməyə başlayırlar.

Bu qəsdən gülüş beynin nitq inkişafında iştirak edən sahələri ilə əlaqələndirilir və boşboğazlıqla eyni vaxtda ortaya çıxır. Alimlər vurğulayırlar ki, "zarafat" vəziyyətlərində - məsələn, bir yetkinin qaşığı bığ kimi istifadə etməsi - gülüş uşağın artıq qaşığın nə olduğunu, bığın nə olduğunu və qarşısındakı insanın tanış olduğunu başa düşməsi deməkdir.

Bu, "təhlükəsiz uyğunsuzluqları" - gözlənilməz, lakin qorxulu olmayan hadisələri fərq etmək üçün erkən qabiliyyət nümayiş etdirir.

Təxminən altı aylıq yaşda uşaqlar ilk "zarafatlarını" icad etməyə, gülməli səslər çıxarmağa, əşyalardan "uyğunsuz" istifadə və ya böyükləri oynaq şəkildə təqlid etməyə başlayırlar. Bir ilə yaxın daha mürəkkəb bir davranış - oynaq zarafat - ortaya çıxır.

Uşaq bir yetkinə yemək təklif edə bilər və sonra gözlənilmədən onu özü üçün götürə bilər və ya valideynin reaksiyasını müşahidə edərək qadağan olunmuş bir əşyaya əl uzada bilər.

Alimlər hesab edirlər ki, bu cür davranış başqalarının niyyətlərini anlamağın və qaydaları "saxtakarlıqla" pozmaq qabiliyyətinin erkən əlamətlərini nümayiş etdirir.

Gülüş və yumor hissi ikinci dərəcəli bacarıqlar deyil, erkən idrak və sosial inkişafın vacib elementləridir.

Onlar uşaqlara dünyanı kəşf etməyə, böyüklərlə əlaqələri möhkəmləndirməyə və səbəb və nəticə anlayışını inkişaf etdirməyə kömək edir.

Valideynlər tez-tez övladlarının ilk addımlarını və ya sözlərini gözləsələr də, uşağı ilə gülüş paylaşmaq inkişafın ən vacib və faydalı mərhələlərindən biridir.

Nazlı Almuradova