Alimlər yuxu zamanı beynin “təmizləndiyini” aşkar ediblər…

...Tədqiqatçılar getdikcə daha çox beynin qlimfatik sisteminə, siçanlar üzərində aparılan təcrübələrə görə, yuxu zamanı ən aktiv olan daxili “təmizləmə mexanizmi”nə baxırlar.

O, beynin hüceyrələrarası boşluqlarından qana yığılması Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəli olan amiloid beta proteini də daxil olmaqla toksinləri çıxarır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Conversation yazır.

İnsanlar üzərində aparılan son təcrübələr təsdiqləyir ki, bir gecə tam yuxu məhrumiyyəti yaddaş üçün vacib olan beyin bölgəsi olan hipokampusda amiloid səviyyəsini artırır. Bu, yuxunun beyni "təmizləməyə" kömək etdiyini və koqnitiv pozğunluq riskini azalda biləcəyini göstərir.

Apne və ya yuxusuzluq kimi yuxu problemləri bu prosesi poza bilər. Apne ilə bir insanın nəfəs alması yuxu zamanı kəsilir, bu da xroniki yuxu çatışmazlığına və aşağı oksigen səviyyəsinə səbəb olur.

Tədqiqatlar apneni demans riskinin artması ilə əlaqələndirdi və pozğunluğun müalicəsi beynin toksinləri təmizləmək qabiliyyətini yaxşılaşdırır.

Yuxusuzluğun müalicəsinin təsiri hələ də öyrənilir. Alimlər əsas suallara cavab axtarmağa davam edirlər. Yuxunun yaxşılaşdırılması və ya yuxu pozğunluğunun müalicəsi toksinlərin yığılmasını azaltmağa və demansın inkişafının qarşısını almağa kömək edirmi?

Məsələn, apne müalicəsinin və yuxusuzluq üçün yeni dərmanların istifadəsinin qanda və beyində amiloid və tau zülalının konsentrasiyasına təsirini araşdırmaq üçün tədqiqatlar aparılır.

Hələlik dəqiq tövsiyələr yoxdur, lakin məlumatlar beyin sağlamlığı üçün keyfiyyətli yuxunun vacibliyini təsdiqləyir. Mütəxəssislər yuxu və ya koqnitiv funksiyadan narahat olan insanlara həkimə müraciət etməyi məsləhət görür. Bu, fəal inkişaf edən elm sahəsidir və demensiyanın qarşısının alınmasında yuxunun rolunu başa düşmək onunla mübarizədə mühüm addım ola bilər.

Nazlı Almuradova