Alimlərdən xəbərdarlıq: ChatGPT asılılığı beyinə zərər verə bilər

Milyonlarla insan həyatlarını asanlaşdırmaq üçün hər gün "ChatGPT"dən istifadə edir. Amma bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu vərdiş beyin üçün ciddi problemlərə səbəb ola bilər.

Bizimyol.info xəbər verir ki, koqnitiv nevroloq Jared Cooney Horvath bildirib ki, süni intellektin müntəzəm istifadəsi yaddaşı zəiflədə, konsentrasiyanı azalda və hətta yaradıcılığı öldürə bilər. Onun sözlərinə görə, "ChatGPT" beyni sağlamlığını qoruyan lazımi yükdən məhrum edərək bizim üçün işi görür.

Alim bunu "Google effekti" və ya rəqəmsal amneziya adlandırılan, axtarış sistemində asan tapıldığı üçün insanların məlumatı yadda saxlamağı dayandırması ilə müqayisə edib. Ancaq "ChatGPT" ilə vəziyyət daha pisdir - burada axtarış nəticələrini təhlil etməyə belə ehtiyac yoxdur, çünki hazır cavab dərhal verilir.

Bu, demans kimi davranış dəyişikliklərinə səbəb ola bilər. Süni intellektə daimi giriş insanı tənqidi düşünmək, konsentrasiya etmək və öz fikirlərini formalaşdırmaq qabiliyyətindən məhrum edir.

Tədqiqatlar göstərir ki, işi süni intellektə keçirtməklə üzərimizə götürdüyümüz “idrak borcu” öyrənmək qabiliyyətimizi azaldır və bizi manipulyasiyaya daha həssas edir. Bu xüsusilə gənclər üçün doğrudur: "Z" nəslinin nümayəndələri artıq valideynlərindən daha pis koqnitiv nəticələr göstərirlər.

Psixoloqlar əlavə etdilər: "ChatGPT"dən həddindən artıq istifadə psixi sağlamlığa da zərər verə bilər. İnsanlar proqramın cavablarına həddən artıq güvənməyə başlayırlar, həmçinin proqramda öz hərəkətlərinin təsdiqini axtarırlar və ya hətta canlı ünsiyyəti əvəz edirlər. Bu, narahatlığı, depressiyanı və ya asılılığı artıra bilər.

Eyni zamanda, ekspertlər süni intellektin faydalı ola biləcəyini inkar etmirlər: məsələn, o, DEHB kimi xüsusi ehtiyacları olan insanlara tapşırıqları tərtib etməyə kömək edir və ya gündəlik işləri asanlaşdırır. Ancaq tarazlığı qorumaq və tam öyrənməni və öz düşüncənizi onunla əvəz etməmək vacibdir.

Qadir, Bizimyol.info