Almaniyada AfD Saksoniya Anhalt seçkilərində tarixi qələbəyə can atır

Almaniyanın şərqində yerləşən Saksoniya-Anhalt əyalətində seçicilər bazar günü səsverməyə gedəcəklər. Diqqətlə izlənilən seçkilər İkinci Dünya müharibəsindən sonra ifrat sağçı “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyasının ilk dəfə əyalət səviyyəsində hakimiyyətə gəlməsi ilə nəticələnə bilər. Bu barədə "Reuters" agentliyinin analitik materialında deyilir.

Agentlik yazır ki, 35 yaşlı Ulrix Ziqmundun rəhbərlik etdiyi AfD aylardır rəy sorğularında digər partiyaları qabaqlayır. Bir sıra kiçik partiyaların parlamentə daxil olmaq üçün tələb olunan 5 faizlik baryeri keçə bilməməsi halında AfD-nin mütləq çoxluq qazanmaq şansı da var.

Seçkilər miqrasiya və təhlükəsizlik məsələlərində daha sərt mövqe nümayiş etdirərək AfD-nin yüksəlişinin qarşısını almağa çalışan, lakin reytinqi aşağı düşən kansler Fridrix Mertsin hökuməti üçün mühüm siyasi göstərici hesab olunur.

Son sorğular AfD-nin dəstəyinin 40 faizdən bir qədər yüksək, Mertsin rəhbərlik etdiyi Xristian-Demokrat İttifaqının (CDU) isə təxminən 23 faiz olduğunu göstərir.

AfD-nin mütləq çoxluq əldə etməsi partiyanın digər sistem partiyaları tərəfindən illərdir tətbiq olunan “sanitar kordon” siyasətini, yəni AfD ilə əməkdaşlıqdan imtina praktikasını aradan qaldıra bilər.

Lakin Almaniyanın mütənasib seçki sistemi təkpartiyalı hökumətlərin qurulmasını çətinləşdirir və koalisiya hökumətlərinin formalaşmasını təşviq edir.

AfD mütləq çoxluq qazana bilməsə, ən real ssenarilərdən biri hazırkı əyalət baş naziri Sven Şultsenin rəhbərliyi ilə CDU-nun başçılıq etdiyi hökumətin qurulmasıdır. Koalisiyanın tərkibi isə parlamentə hansı partiyaların daxil olacağından asılı olacaq. Seçkilərdən sonra həftələrlə davam edən koalisiya danışıqları mümkündür.

“AfD-ni artıq dayandırmaq mümkün deyil”

"Reuters" qeyd edir ki, AfD üçün Saksoniya-Anhalt seçkiləri 2029-cu ildə keçiriləcək növbəti federal seçkilərdə ölkə səviyyəsində hakimiyyətə gəlmək ambisiyasının mühüm mərhələsi hesab olunur.

Ziqmund son seçki mitinqində tərəfdarlarına müraciət edərək bildirib ki, nəticədən asılı olmayaraq, AfD artıq “tarix yazıb”. Onun sözlərinə görə, Saksoniya-Anhaltda başlayan və bütün Almaniyanı bürüyən siyasi dalğanı “artıq dayandırmaq mümkün deyil”.

Bununla belə, AfD mütləq çoxluq qazanmasa, Almaniyanın daxili təhlükəsizlik xidməti tərəfindən “ifrat sağçı ekstremist” kimi təsnif edilən partiyanın “sanitar kordon” səbəbindən hökumətə daxil olması çətin görünür.

Nəticə həmçinin parlamentə daxil olacaq partiyaların sayından və 5 faizlik baryeri hansı siyasi qüvvələrin keçəcəyindən asılı olacaq. Sorğular CDU-nun hazırkı koalisiya tərəfdaşı FDP-nin parlamentə daxil olmaq üçün tələb olunan həddi keçməyə biləcəyini, digər tərəfdaş SPD-nin isə 10 faizdən aşağı dəstəyə malik olduğunu göstərir. AfD ilə koalisiyanı tamamilə istisna etməyən BSW-nin də parlamentdən kənarda qalacağı gözlənilir.

Seçicilər arasında əyalət rəhbəri vəzifəsinə ən çox dəstək alan Şultse üçün SPD və Yaşıllarla koalisiya da parlamentdə çoxluğu təmin etməyə bilər. CDU isə çoxluq əldə etmək üçün mümkün tərəfdaşlardan biri hesab olunan Sol Partiya ilə koalisiyanı qəti şəkildə istisna edir.

Digər variant Şultsenin rəhbərliyi altında azlıq hökumətinin qurulması və onun Sol Partiyanın parlamentdəki passiv dəstəyinə arxalanmasıdır. Oxşar model qonşu Türingiya əyalətində də tətbiq olunub.

İlkin nəticələrin seçki məntəqələri bağlandıqdan dərhal sonra, bazar günü saat 18:00 radələrində açıqlanması gözlənilir.

Hazırladı:

S.ELAY

XQ