Icma.az
close
up
RU
Altsheymer xəstəliyindən beyni qorumağın sadə yolu açıqlanıb

Altsheymer xəstəliyindən beyni qorumağın sadə yolu açıqlanıb

Azertag portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Bakı, 6 sentyabr, AZƏRTAC

Harvard universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, litium beyni Altsheymer xəstəliyindən qorumaqda mühüm rol oynaya bilər. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature” jurnalında dərc olunub.

Altsheymer xəstəliyi beyində zəhərli zülalların - yapışqan lövhəciklər əmələ gətirən beta-amiloid və neyronların daxilində dolaşıqlar yaradan tau zülalının - yığılması nəticəsində yaranır. Onlar birlikdə hüceyrələrarası əlaqələri pozur və yaddaş itkisinə səbəb olur. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, yüngül idrak pozuntuları, daha sonra isə Altsheymer xəstəliyi olan insanlarda beyindəki litium səviyyəsi xeyli azalır. Bundan başqa, onun əhəmiyyətli hissəsi amiloid lövhəciklərində “bağlanmış” vəziyyətdə qalır və hüceyrələr üçün əlçatmaz olur.

Müəlliflər xəstəliyin müxtəlif mərhələlərində vəfat etmiş insanların beyin toxumalarını öyrənib və siçanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Litium qəbulu iki dəfə azaldılmış heyvanlarda amiloid və tau daha sürətlə yığılır, iltihab güclənir və neyron əlaqələri dağılırdı. Altsheymerə meylli siçanlar yaddaş testlərindən daha pis nəticələr göstərirdilər.

Əsas mexanizm ferment GSK3β oldu, belə ki, normalda litium bu fermenti zəiflədir, lakin onun çatışmazlığında ferment tau ilə bağlı patoloji dəyişiklikləri “sürətləndirir”.

Heyvanlar litium orotat adlı birləşmə ilə müalicə ediləndə (bu maddə amiloid lövhəciklərində ilişib qalmır) dağıdıcı proseslər zəifləyir, iltihab azalır, yaddaş isə yaxşılaşırdı.

Litium kiçik miqdarda həmişə orqanizmdə mövcuddur və o, qida və su ilə qəbul edilir. İndi isə o, idrak sağlamlığının “təbii qoruyucusu” kimi qiymətləndirilir. Litium itkisi Altsheymerə aparan ən erkən mərhələlərdən biri ola bilər.

Mövcud müalicə üsullarından fərqli olaraq, yalnız amiloid və ya taunun aradan qaldırılmasına yönəlməyən, litiumun bərpasına əsaslanan yanaşma beynin öz müdafiə mexanizmlərini gücləndirir. Litium duzları tibdə uzun müddətdir istifadə olunduğundan, bu üsul nisbətən sadə və əlçatan hesab olunur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 06 Sentyabr 2025 09:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri