Icma.az
close
up
RU
Altsheymer xəstəliyindən beyni qorumağın sadə yolu açıqlanıb

Altsheymer xəstəliyindən beyni qorumağın sadə yolu açıqlanıb

Azertag portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Bakı, 6 sentyabr, AZƏRTAC

Harvard universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, litium beyni Altsheymer xəstəliyindən qorumaqda mühüm rol oynaya bilər. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature” jurnalında dərc olunub.

Altsheymer xəstəliyi beyində zəhərli zülalların - yapışqan lövhəciklər əmələ gətirən beta-amiloid və neyronların daxilində dolaşıqlar yaradan tau zülalının - yığılması nəticəsində yaranır. Onlar birlikdə hüceyrələrarası əlaqələri pozur və yaddaş itkisinə səbəb olur. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, yüngül idrak pozuntuları, daha sonra isə Altsheymer xəstəliyi olan insanlarda beyindəki litium səviyyəsi xeyli azalır. Bundan başqa, onun əhəmiyyətli hissəsi amiloid lövhəciklərində “bağlanmış” vəziyyətdə qalır və hüceyrələr üçün əlçatmaz olur.

Müəlliflər xəstəliyin müxtəlif mərhələlərində vəfat etmiş insanların beyin toxumalarını öyrənib və siçanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Litium qəbulu iki dəfə azaldılmış heyvanlarda amiloid və tau daha sürətlə yığılır, iltihab güclənir və neyron əlaqələri dağılırdı. Altsheymerə meylli siçanlar yaddaş testlərindən daha pis nəticələr göstərirdilər.

Əsas mexanizm ferment GSK3β oldu, belə ki, normalda litium bu fermenti zəiflədir, lakin onun çatışmazlığında ferment tau ilə bağlı patoloji dəyişiklikləri “sürətləndirir”.

Heyvanlar litium orotat adlı birləşmə ilə müalicə ediləndə (bu maddə amiloid lövhəciklərində ilişib qalmır) dağıdıcı proseslər zəifləyir, iltihab azalır, yaddaş isə yaxşılaşırdı.

Litium kiçik miqdarda həmişə orqanizmdə mövcuddur və o, qida və su ilə qəbul edilir. İndi isə o, idrak sağlamlığının “təbii qoruyucusu” kimi qiymətləndirilir. Litium itkisi Altsheymerə aparan ən erkən mərhələlərdən biri ola bilər.

Mövcud müalicə üsullarından fərqli olaraq, yalnız amiloid və ya taunun aradan qaldırılmasına yönəlməyən, litiumun bərpasına əsaslanan yanaşma beynin öz müdafiə mexanizmlərini gücləndirir. Litium duzları tibdə uzun müddətdir istifadə olunduğundan, bu üsul nisbətən sadə və əlçatan hesab olunur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:134
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 06 Sentyabr 2025 09:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see293

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see282

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see279

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see274

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see274

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see269

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see260

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see259

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see253

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see252

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see234

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see229

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see228

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see228

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see225

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see217

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see216

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see213

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri