Antonio Quterreş: Büdcənin kəskin azaldılması fonunda BMT iflasla üzləşə bilər

Bakı, 20 oktyabr, AZƏRTAC

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş 2026-cı il üçün kəskin şəkildə azaldılmış 3,238 milyard dollarlıq müntəzəm büdcənin təqdimatı zamanı xəbərdarlıq edib ki, üzv dövlətlər haqlarını tam və vaxtında ödəməsələr, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı iflasla üzləşəcək.

AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, yenidən işlənmiş büdcə layihəsi onun gələn il 3,715 milyard dollarlıq ilkin tələbindən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşdüyünü göstərir və 2025-ci ildə təsdiqlənmiş vəsaitdən 15,1 faiz aşağıdır.

BMT-nin maliyyə və administrasiyası ilə məşğul olan Baş Assambleyanın müvafiq komitəsində çıxış edən A.Quterreş yüksək borclar, gecikmiş töhfələr və likvidliyi silmək, habelə əsas əməliyyatları pozmaq təhlükəsi yaradan “kreditlərin qaytarılması” ilə olduqca təhlükəli bir mənzərəni təsvir edib.

Təşkilatda kadrlar ixtisar olunur. Yenidən işlənmiş büdcə, həmçinin 2026-cı ilin ilkin təklifi ilə maliyyələşdirilən 13,809 vəzifədən (10,667 adi vəzifə və 3,142 Xüsusi Siyasi Missiya vəzifəsi) 11,594 posta qədər bütün ştatları 2025-ci illə müqayisədə 18,8 faiz azaldır. Bu azalmalar daha böyük departamentləri və inzibati funksiyaları hədəf alır, eyni zamanda, üzv dövlətlərə birbaşa xidmət edən proqramları qoruyur - xüsusən də ən az inkişaf etmiş ölkələr, dənizə çıxışı olmayan inkişaf etməkdə olan dövlətlər, inkişaf etməkdə olan kiçik ada dövlətləri və Afrikanın inkişafı üçün təbliğat ciddi zərər görəcək.

Üzv dövlətlərin məcburi qiymətləndirilmiş töhfələri hesabına maliyyələşdirilən müntəzəm büdcə BMT Katibliyinin əsas proqramlarını və əməliyyatlarını əhatə edir. Bundan əlavə, BMT-nin sülhməramlı əməliyyatlar üçün xüsusi büdcəsi var və bu sahədə vəsaitlər də azaldılıb.