Apokalipsis deyil, aclıq: nüvə müharibəsindən sonra planetin gələcəyi ilə bağlı elmi tapıntılar

Bizimyol.info xəbər verir ki, Pensilvaniya Dövlət Universitetinin yeni araşdırması nüvə qışının kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyinə nə qədər dağıdıcı təsir göstərəcəyini göstərib.

Nüvə qışı geniş miqyaslı nüvə münaqişəsindən sonra, partlayışlar və yanğınlar atmosferə çox böyük his və toz kütlələri atdıqda baş verir. Bu hissəciklər günəş işığının qarşısını alır, kəskin soyuğa, bitki və heyvanların ölümünə səbəb olur. Alimlər belə bir ssenarinin ən çox yayılmış taxıl məhsulu olan qarğıdalı istehsalına təsirini modelləşdirərək ondan bütövlükdə kənd təsərrüfatının vəziyyətinin göstəricisi kimi istifadə ediblər.

"Environmental Research Letters" jurnalında dərc edilən araşdırmanın nəticələri həyəcan vericidir. 5,5 milyon ton hisin buraxılması ilə müşayiət olunan yerli nüvə müharibəsi qlobal qarğıdalı istehsalını 7% azalda bilər. 165 milyon ton his emissiyası ilə qlobal münaqişə baş verərsə, məhsuldarlıq 80% azalacaq. Bundan əlavə, yaranan azot oksidləri və hisdən gələn istilik ozon təbəqəsini məhv edə, bu da ultrabənövşəyi şüalanmanı artmasına səbəb olar və bitkilərə əlavə zərər verər.

Münaqişədən sonra 6-8 il ərzində bu, məhsuldarlığın daha 7% azalmasına gətirib çıxara bilər, yəni ümumi azalma təxminən 87% təşkil etmiş olar və bu, qlobal ərzaq böhranına səbəb olar. Kənd təsərrüfatının bərpası 7 ildən 12 ilə qədər davam edə bilər, cənub yarımkürəsi və ekvatorial bölgələr Şimal yarımkürəsindən daha tez normal vəziyyətə qayıdar.

Alimlər soyuğa davamlı bitki sortlarının və əkin dəstlərinin əvvəlcədən hazırlanmasını təklif edirlər ki, bu da böhrandan sonrakı illərdə məhsul itkisini 10%-ə qədər azaldar.

Qadir, Bizimyol.info