Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Aralıq dənizi mağaraları yeni təhlükə ilə üzləşib

Aralıq dənizi mağaraları yeni təhlükə ilə üzləşib

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Aralıq dənizində yerləşən və uzun müddət nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan növlər üçün sığınacaq rolunu oynayan dəniz mağaralarında ciddi ekoloji problem aşkar edilib. Alimlər bu gizli dərinliklərdə plastik çirklənməsinin təhlükəli miqyas aldığını müəyyən ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "IDR” nəşrinin yazdığına görə, aparılan araşdırmalar göstərib ki, vaxtilə dəniz canlıları üçün təhlükəsiz məkan sayılan mağaralar artıq görünməz, lakin getdikcə artan plastik tullantılarla doludur. Bir zamanlar sığınacaq olan bu yerlər indi faktiki olaraq zibilliyə çevrilib.

Araşdırmada qeyd olunur ki, dənizlərin plastiklə çirklənməsi yeni problem olmasa da, alimlər bu uzunmüddətli ekoloji böhranın daha təhlükəli yeni mərhələsini üzə çıxarıblar.

Yeni tədqiqat Kipr sahillərində yerləşən təcrid olunmuş dəniz mağaralarında plastik və digər tullantıların şokedici dərəcədə yığıldığını göstərib. Tədqiqatçılar yoxlanılan bütün mağaralarda zibil aşkar ediblər. Bəzi mağaralarda tullantıların sıxlığı hər kvadrat metrə 97 ədədə qədər çatıb ki, bu da çimərliklərdə və ya dəniz dibində müşahidə olunan səviyyələri xeyli üstələyir.

Bu araşdırma Aralıq dənizi sahil zolağındakı dəniz mağaralarında tullantıların ilk genişmiqyaslı icmalı hesab olunur və dəniz həyatı üçün artan təhlükə ilə bağlı ciddi narahatlıq yaradır. Nəticələr göstərir ki, dəniz mağaraları suda sürüklənən tullantılar üçün "təbii tələ” rolunu oynayır.

Xüsusilə plastik tullantılar həm yerli ekosistem, həm də bu mağaralardan sığınacaq kimi istifadə edən nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan növlər üçün ciddi risk yaradır. Alimlər bildirirlər ki, mağaralar qapalı məkanlar olduğundan tullantılar burada toplanır və kənara çıxa bilmir.

Araşdırma zamanı 23 mağarada ümumilikdə 24 mindən çox tullantı predmeti aşkar edilib. Onların ümumi çəkisi 176 kiloqram təşkil edib. Xüsusilə daxili çimərlik sahəsi geniş olan və dalğaların təsiri orta səviyyədə olan mağaralarda daha çox zibil yığıldığı müəyyən edilib.

Tədqiqatda aşkar edilən tullantıların böyük hissəsi polistirol və plastik fraqmentlərdən ibarət olub. Bu tullantılar təkcə miqdarına görə deyil, həm də davamlılığına görə narahatlıq doğurur. Plastik zamanla daha xırda hissəciklərə parçalanaraq mikroplastikə çevrilir ki, bu da həm təmizlənməsi, həm də ətraf mühitdən tam çıxarılması olduqca çətin olan çirkləndiricidir.

Araşdırmanın ən həyəcanverici nəticələrindən biri "plasitər” adlanan yeni çirklənmə formasının aşkarlanması olub. Bu yapışqan, qara maddə qatran qalıqlarının mikro və makroplastiklə qarışması nəticəsində yaranır və mağaraların divarlarını və dibini qatranabənzər təbəqə ilə örtür. "Plasitər” dəniz mühitində nisbətən yeni ortaya çıxan təhlükəli çirkləndirici hesab olunur və onun dəniz mağaralarında aşkarlanması ekoloji riskləri daha da artırır.

Alimlərin xüsusi narahatlığına səbəb olan məqam "plasitər”in mağaraların özünə və orada yaşayan canlılara birbaşa təsir göstərmə potensialıdır. Qatran və plastikdən ibarət bu təbəqələr mağaralardan çoxalma və dincəlmə üçün istifadə edən heyvanlar üçün toksik mühit yaradır.

Məsələn, dünyada nəsli ən çox təhlükə altında olan dəniz məməlilərindən biri sayılan Aralıq dənizi rahib suitiləri bu mağaralardan balalarını dünyaya gətirmək və qorumaq üçün istifadə edir. "Plasitər”in toplanması bu növ üçün dağıdıcı nəticələrə səbəb ola bilər.

Araşdırma göstərib ki, əvvəllər suitilərin balalarını təhlükədən gizlətdiyi ən etibarlı mağara hissələri indi plastik tullantıların toplandığı zonalara çevrilir. Uzun, dəhliz tipli mağaralarda zibil əsasən arxa hissədə yığılır ki, bu da məhz balaların yerləşdiyi ərazilərdir. Bu, acı bir paradoks yaradır: suitilər üçün ən təhlükəsiz yer eyni zamanda tullantıların ən çox toplandığı məkan olur.

Böyük plastik qalıqlar səbəbindən suitilərin birbaşa ölüm halları qeydə alınmasa da, onların həzm sistemində mikroplastikin aşkarlanması sağlamlıqları üçün artan təhlükədən xəbər verir.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 15:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri