Arif Buzovnalı kimdir? Təhsili atıb döyüşə gedən qəzəlxan

Xəbər verdiyimiz kimi şair, qəzəlxan Arif Buzovnalı 53 yaşında uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.

Lent.az “Bioqrafiya” rubrikasında mərhum qəzəlxan haqqında məlumat verir.

- Arif Buzovnalı kimdir?

Arif Buzovnalı (Əliyev Arif Rauf oğlu) 6 sentyabr 1972-ci ildə Bakının Buzovna qəsəbəsində ziyalı ailəsində anadan olub. Azərbaycan şairi, qəzəlxanı, tədqiqatçısı, şerşünası və ədəbi məclis təşkilatçısıdır. O, klassik poeziya ənənələrini müasir düşüncə ilə birləşdirən nadir qələm sahiblərindəndir.

- Arif Buzovnalı harada təhsil alıb?

Arif Buzovnalı 1979–1989-cu illərdə Buzovna qəsəbəsindəki 26 saylı orta məktəbdə təhsil alıb.

- Arif Buzovnalının ədəbi yolunun başlanğıcı nə vaxtdan götürür?

Arif Buzovnalının poeziyaya gəlişi gənclik illərinə təsadüf edir. İlk şeirlərini 1980-ci illərin sonlarında yazmağa başlayıb. 1987-ci ildə “Pioner” jurnalına göndərdiyi şer dərc olunmasa da, iki il sonra, 1991-ci ildə həmin şer artıq “Azərbaycan Gəncləri” qəzetində yer alıb. Bu fakt şairin ilk uğurlu addımı sayılır.

- Arif Buzovnalı hansı mühitdə formalaşdı?

Arif Buzovnalı Bakıda və Abşeronda fəaliyyət göstərən ənənəvi ədəbi məclislərin fəal üzvü olub. Xüsusilə “Füzuli” ədəbi məclisi, “Məcməüş-şüəra” qəzəl məclisi, müxtəlif poeziya ocaqları onun yaradıcılıq atmosferini formalaşdırıb. Bu məclislər şairin qəzəl ənənəsinə bağlılığının əsas mənbələrindəndir.

- Arif Buzovnalının hərbi və döyüş yolu yaradıcılığına necə təsir göstərib?

Arif Buzovnalı 1990–1992-ci illərdə Sovet ordusunda xidmət edib. 1993-cü ildə ali təhsilə başlamaq əvəzinə könüllü olaraq Qarabağ cəbhəsinə yollanıb və Əzizbəyov adına Könüllülər Batalyonunda 1994-cü ilin mayınadək döyüşüb. Bu dövr, onun şerlərindəki iradə, təvazö, vətənpərvərlik və “şəxsi faciədən ümumi qəhrəmanlığa yüksəlmə” motivlərinin əsas qaynaqlarındandır.

- Arif Buzovnalının ən böyük ədəbi uğurları hansılardır?

Arif Buzovnalının adı təkcə ölkədə deyil, regionda da tanınır. O, 2003-cü ildə Təbrizdə “Şeri-tənz” Beynəlxalq şer müsabiqəsinin, 2010-cu ildə Urmiyada “Rəzəvi” Beynəlxalq Şer Festivalının qalibi olub.  2011-2016-ci illərdə isə eyni festivalda türkdilli şer üzrə münsif, 1-ci və 2-ci “Nəsimi  Şer, incəsənət, mənəviyyat” festivallarında müəllif və aparıcı, 2014-2021-ci illərdə AzTV-də “Məclisi-Üns” verilişinin daimi iştirakçısı olub.

Bundan əlavə, şairin əsərləri Türkiyə, İran, Rusiya, Ukrayna və digər ölkələrin mətbuatında da çap olunub.

- Arif Buzovnalı hansı qurumlara rəhbərlik edib?

Arif Buzovnalı 2011-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, 2016-da Xəzər Yazıçılar Birliyinin sədri, 2017-də “Poeziya Klubu”nun rəhbəri, 2022-ci ildə isə AYB “Füzuli” komissiyasının sədri olub.

- Arif Buzovnalının yaradıcılığında hansı mövzular üstünlük təşkil edir?

Arif Buzovnalının poeziyasında klassik irsin davamı, sufizmin rəmzləri, insanın mənəvi təmizliyi, eşq və fəlsəfi duyumlar, Vətən, torpaq, fədakarlıq, müharibə təcrübələrindən qaynaqlanan sarsıntı və iradə aparacı xəttlərdir. Onun qəzəlləri ənənənin müasir təfsiri kimi qəbul edilir.

- Arif Buzovnalı hansı dillərdən tərcümə edib?

Arif Buzovnalı həm klassik, həm də müasir poeziyanı tərcümə edir. O cümlədən, Ömər Xəyyam, Sergey Yesenin və Leyla Əliyeva kimi müəlliflərin əsərlərinə müraciət edib.

- Arif Buzovnalının neçə kitabı işıq üzü görüb?

Arif Buzovnalının günə 7 şeir kitabı və müxtəlif tədqiqat kitabları nəşr olunub.

Onlar: Ömrün ötən anları (1999), Mərifətdən həqiqətə (2005), Səhərimə nə qalıb ki (2007), Xəzərim (2009), Sarı güllər (2010), Seçilmiş əsərlər (2014), Vadi (2022), Qəzəllər (2023), Məqalələr və şərhlər (2025).

Tədqiqatları arasında "Xətai və Füzuli", Düşüncələr", "Nəsimi bir baxışda", "Qırx qəzəl Qırx şərh" kimi kitablar xüsusi önəm daşıyır.

- Arif Buzovnalının ailə həyatı necədir?

Arif Buzovnalı ailəlidir və iki övladı var.

- Arif Buzovnalı ədəbi prosesə nə verib?

Arif Buzovnalının əsas töhfələri klassik qəzəl ənənəsinin müasir poeziyaya adaptasiyası, gənc şairlərin yetişdirilməsi, ədəbi məclislərin yenidən dirçəldilməsi, klassik irsə elmi yanaşmanın inkişafı, poeziyanın mədəniyyət sahəsində təbliği kimi istiqamətlərdədir.

- Arif Buzovnalı nə zaman dünyasını dəyişib?

Arif Buzovnalı 22 noyabr 2025-ci ildə, 53 yaşında uzun sürən xəstəlikdən sonra evində dünyasını dəyişib.

Allah rəhmət eləsin.