Arıqladıqdan sonra çəki saxlamağın əsas yolları AÇIQLANDI

RusiyaNI Seçenov Universitetində piylənmənin müalicəsinə yanaşmanı dəyişə biləcək və arıqladıqdan sonra nəticəni qorumağa yardım edəcək genişmiqyaslı tədqiqat işlərinə başlanıb.

BAKU.WS-in məlumatına görə, mikrobiota, yuxu və fiziki aktivliyin öyrənilməsini əhatə edən yeni layihələr barədə Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, tibb elmləri doktoru, professor Nina Petunina danışıb.

Alimin sözlərinə görə, bu yeni sahəyə ehtiyac problemin miqyasından irəli gəlir. Dünyada təxminən 1 milyard insan piylənmədən əziyyət çəkir, Rusiyada isə bu rəqəm 45 milyonadəkdir. Həmçinin, 10–12 milyon rusiyalı 2-ci tip şəkərli diabetlə yaşayır. Bu xəstəliklər ürək-damar xəstəlikləri, onkoloji patologiyalar, tənəffüs pozuntuları, hərəkət aparatı və reproduktiv sağlamlıq riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

"2026-cı il üçün prioritetlərdən biri piylənmənin yaranmasında və müalicədən sonra təkrarlanmasında mikrobiotanın rolunun öyrənilməsi olacaq. Genom sekvensiyası vasitəsilə mütəxəssislər farmakoterapiya və digər arıqlama metodlarının mikrobiotanın tərkibinə necə təsir etdiyini və effekti nə qədər müddət saxladığını analiz edəcəklər",-deyə professor əlavə edib.

Alim qeyd edib ki, metabolik sağlamlıq yalnız mikrobiotadan asılı deyil və yuxu da mühüm rol oynayır:

"Onun pozulması insulin müqavimətinin yaranması ilə bağlıdır ki, bu da piylənmənin əsas mexanizmidir. Kafedrada yuxu və karbohidrat mübadiləsi arasındakı əlaqəni öyrənmək davam etdiriləcək. Bundan əlavə, fiziki aktivliyin olmaması əsas risk faktorlarından biri olaraq qalır: tədqiqatçılar məşqlərin miokinlər və osteokinlər - orqanlar arasında siqnal ötürən və metabolizmin tənzimlənməsində iştirak edən molekullar - üzərində təsirini öyrənməyi planlaşdırırlar".

Petunina vurğulayıb ki, yeni layihələr zəngin elmi təmələ əsaslanır. Endokrinologiya kafedrasının 1991-ci ildə yaradılmasından bəri mütəxəssislər, 2-ci tip diabet və onun fəsadlarının müalicəsinə yeni yanaşmalar da daxil olmaqla, dünya klinik praktikasına təsir edən tədqiqatlar aparıblar. Ənənəvi istiqamətlər üzrə işlər, məsələn, hipotiroidizm zamanı metabolik sağlamlığın öyrənilməsi də davam etdirilir.

"Biz görürük ki, çəki saxlamaq iradə məsələsi deyil, metabolizm mexanizmlərini dərindən başa düşməyi tələb edən bir tapşırıqdır. Mikrobiota, yuxu və fiziki aktivlik haqqında yeni məlumatlar piylənmənin müalicəsinə yanaşmanı dəyişə və xəstələrin sağlamlığını uzun illər boyu qorumasına kömək edə bilər", - deyə Petunina yekunlaşdırıb.