Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Artıq pulunuzu gətirib məndə saxlasanız, daha az faiz alacaqsınız

Artıq pulunuzu gətirib məndə saxlasanız, daha az faiz alacaqsınız

Marja.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Faiz dəhlizinin aşağı həddi, bir ölkənin mərkəzi bankının kommersiya banklarından qəbul etdiyi əmanətlərə (depozitlərə) ödəyəcəyi ən aşağı faiz dərəcəsidir. Bu mexanizm maliyyə bazarında faiz dərəcələrinin həddindən artıq aşağı düşməsinin qarşısını almaq və dövriyyədəki pul kütləsini tənzimləmək üçün istifadə olunur.

Bu anlayışı daha sadə və aydın başa düşmək üçün onun necə işlədiyinə baxaq:

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

Sistem Necə İşləyir?

Kommersiya banklarının əlində günün sonunda artıq pul (likvidlik) qaldıqda, onlar bu vəsaiti gəlir gətirməsi üçün mərkəzi bankda yerləşdirə bilərlər. Mərkəzi bankın bu depozitlərə verdiyi faiz dərəcəsi elə faiz dəhlizinin aşağı həddidir (buna çox vaxt depozit imkanı dərəcəsi də deyilir).

Bazara Təsiri Nədir?

Döşəmə rolu oynayır: Heç bir kommersiya bankı öz pulunu bazarda başqa bir banka mərkəzi bankın təklif etdiyi faizdən daha aşağı dərəcə ilə borc verməz. Çünki mərkəzi bank tamamilə risksizdir. Sırf buna görə də, aşağı hədd bazardakı banklararası faizlər üçün bir "döşəmə" (ən aşağı səviyyə) rolunu oynayır.

Pul siyasətinin idarə edilməsi: Əgər mərkəzi bank bazarda pulların həddindən artıq ucuzlaşmasını və inflyasiyanın artmasını istəmirsə, bu aşağı həddi qaldırır. Beləcə, banklar pulu bazara buraxmaq yerinə mərkəzi bankda saxlamağa daha çox meyil edirlər.

İş elanları AzVak.az-da

Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin 23 Sentyabr 2026-cı il tarixli qərarı ilə uçot dərəcəsi və faiz dəhlizinin yuxarı həddi sabit saxlanıldığı halda, faiz dəhlizinin aşağı həddi 0.5 faiz bəndi azaldılmışdır.

Marja.az  xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin qərarı ilə uçot dərəcəsi 6.5%, yuxarı həddi isə 7.5% səviyyəsində sabit saxlanılıb. Faiz dəhlizinin aşağı həddi isə 0.5 faiz bəndi azaldılaraq 5% səviyyəsində müəyyən edilib. Faiz dəhlizinin parametrlərinə dair qərar qəbul olunarkən faktiki və proqnozlaşdırılan inflyasiyanın dinamikası, valyuta bazarında gedən proseslər, bank sektorunun likvidlik mövqeyinin dəyişimi, eləcə də qlobal monetar şəraitdə müşahidə olunan son meyillər nəzərə alınıb.

Bu Qərar Nə Deməkdir və Məqsəd Nədir?

Banklararası bazarın aktivləşməsi: Mərkəzi Bank aşağı həddi 5%-ə endirməklə kommersiya banklarına mesaj verir: "Artıq pulunuzu gətirib məndə saxlasanız, daha az faiz (5%) alacaqsınız." Bu, bankları izafi vəsaitlərini Mərkəzi Bankda dondurmaq yerinə, banklararası pul bazarında digər banklara borc verməyə və ya iqtisadiyyata yönəltməyə sövq edir.

İnflyasiya nəzarəti: Uçot dərəcəsinin (6.5%) və yuxarı həddin (7.5%) sabit saxlanılması ölkədəki inflyasiya gözləntilərini cilovlamaq və makroiqtisadi sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. 

Kredit Faizlərinə Təsiri: Nə üçün kəskin azalma gözlənilmir?

Mərkəzi Bankın faiz dəhlizinin aşağı həddini azaltması bankların AMB-dən qazandığı faiz gəlirini azaltsa da, bu addım vətəndaşların və bizneslərin aldığı kredit faizlərinin dərhal ucuzlaşacağı mənasına gəlmir. Bunun bir neçə əsas səbəbi var:

Bankların risk marjası yüksəkdir: Kommersiya bankları kredit faizlərini müəyyən edərkən təkcə Mərkəzi Bankın dərəcələrinə deyil, müştərinin borcu qaytara bilməmə riskinə (kredit riskinə) də baxırlar. Azərbaycanda fərdi istehlak kreditlərinin faizləri hələ də yüksək (orta hesabla 17% ətrafında) qalmaqdadır.

İzafi likvidlik (pul bolluğu) şəraiti: Hazırda Azərbaycanın bank sektorunda kəskin pul bolluğu (izafi likvidlik) var. Bankların xarici resurslara və ya AMB-dən borc almağa ehtiyacı yoxdur. Əsas dərəcə olan uçot dərəcəsi (6.5%) dəyişmədiyi üçün bankların daxili resurs toplama xərcləri (məsələn, depozit faizləri) kəskin dəyişməyəcək.

Mümkün cüzi təsir: Aşağı həddin 5%-ə düşməsi sadəcə bankların öz aralarında bir-birinə qısamüddətli borc verməsini təşviq edə bilər (banklararası pul bazarı aktivləşir). Bu, yalnız çox böyük korporativ müştərilərə təklif olunan bəzi biznes kreditlərinin faizində simvolik, çox kiçik azalmalar yarada bilər, lakin sıravi vətəndaşın istehlak və ya ipoteka kreditlərinə ciddi təsiri gözlənilmir.

Manatın Məzənnəsinə Təsiri:

Sabitlik davam edəcəkmi?Mərkəzi Bankın faiz siyasətində atdığı bu addım manatın ABŞ dolları qarşısındakı rəsmi məzənnəsinə (1 USD = 1.70 AZN) heç bir təsir göstərmir. Bunun səbəbləri tamamilə fundamental iqtisadi amillərə əsaslanır:

Faktiki sabit rejim: Azərbaycanda manatın məzənnəsi sərbəst üzən deyil, faktiki olaraq rəsmi sabit konyuktura (fiksə olunmuş rejimə) tabedir. Məzənnə faiz dərəcələrinin qalxıb-düşməsindən deyil, Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) və AMB-nin valyuta hərraclarında bazara çıxardığı dollar kütləsindən asılıdır.

Valyuta bazarında təklif bolluğu: Ölkənin tədiyyə balansında böyük profisit (müsbət qalıq) var. Valyuta bazarında dollar təklifi tələbi üstələməkdə davam edir. Cari ildə əhalinin banklardan xarici valyuta alışı kəskin azalıb, əksinə banklara dollar satışı artıb.

Tarixi rekord ehtiyatlar: AMB-nin rəsmi valyuta ehtiyatları kəskin artaraq tarixi maksimuma – 15.3 milyard dollara çatıb. Bu nəhəng ehtiyat daxili valyuta bazarında manata qarşı hər hansı bir spekulyativ təzyiqin qarşısını tamamilə almağa imkan verir.

De-dollarizasiya trendi: Əhalinin banklardakı əmanətlərində dolların payı (dollarlaşma səviyyəsi) son bir ildə təxminən 25.8%-ə qədər geriləyib. Bu da insanların milli valyutaya olan etimadının yüksək olduğunu göstərir.

Mərkəzi Bankın qərarı bank daxili pul ticarətini canlandırmaq məqsədi daşıyır. Bu addım nə manatın dollar qarşısındakı rəsmi mövqeyini dəyişəcək, nə də aldığınız gündəlik kreditlərin faizlərini hiss olunacaq dərəcədə aşağı salacaq. 

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://marja.az
archiveBu xəbər 23 Sentyabr 2026 16:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see343

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see329

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see325

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see306

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see300

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see298

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see289

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see280

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see268

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see264

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see252

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see251

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see246

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see242

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see237

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see229

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see225

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see222

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see221

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see217
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri