Astanada XIX XX əsrlərə aid nadir arxiv materialları nümayiş etdirilib

Astana, 29 aprel, AZƏRTAC

Astanadakı Maqsut Narikbayev Universitetində “Mərkəzi Asiyanın Qərb tədqiqatçıları və XIX-XX əsrlərin səyyahlarının gözü ilə qavranılması” layihəsi çərçivəsində birinci sərginin açılışı olub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbir zamanı regionun həmin tarixi dövrdə həyatını aydın şəkildə əks etdirən nadir arxiv materialları nümayiş etdirilib.

İlk sərgi Macarıstanın Qazaxıstandakı səfirliyi ilə birgə təşkil olunub və məşhur macar şərqşünası və səyyahı Arminius Vamberinin yaradıcılığına həsr edilib.

Sərgidə onun “Mərkəzi Asiyaya səyahət” (1868) kitabından rəqəmsal formatda parçalar, həmçinin tarixi fotoşəkillər toplusu nümayiş etdirilir. Sərgi Qazaxıstanın Elm və Ali Təhsil və Xarici İşlər nazirliklərinin, diplomatik korpusun nümayəndələrinin, tarixçilərin, beynəlxalq ekspertlərin və jurnalistlərin iştirakı ilə keçirilib.

Macarıstanın Qazaxıstandakı səfiri Otto İvan Rona deyib: “Bu sərgi türkologiyanın bir elm kimi inkişafını və Macarıstanda formalaşmasını əks etdirən əlamətdar hadisədir. Arminius Vamberi dünya türkologiyasının banilərindən biridir. O, tədqiqatını Mərkəzi Avropada məskunlaşan macar tayfalarının mənşəyinin tapılmasına həsr edib. Məhz bu alim günümüzdə aktuallığını qoruyan bir müzakirənin təşəbbüskarı olub: macar dili türk, yoxsa fin-uqor dilləri qrupuna aiddir? Vamberinin əsərləri Macarıstanla Mərkəzi Asiya xalqları arasında mənəvi əlaqə üçün möhkəm zəmin yaratdı”.

Bundan əlavə, Qazaxıstan Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar İnstitutunun direktoru Yerkin Tukumov da sərginin əhəmiyyətindən və aktuallığından danışıb. O vurğulayıb: “Min illərdir ki, Mərkəzi Asiyanın geniş çölləri, səhraları və şəhərləri sivilizasiyalar arasında körpü rolunu oynayıb, habelə tacirlərin, filosofların və macəraçıların təkcə malları deyil, həm də ideya və ilhamı qitələr arasında daşıdığı yer olub”.

Layihə Qərb etnoqraflarının, səyyahlarının, şərqşünaslarının və dilçilərinin baxışları prizmasından Mərkəzi Asiyanın tarixi irsini populyarlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Arxiv materiallarının, o cümlədən “National Geographic” kimi nüfuzlu nəşrlərin məqalələrinin rəqəmsallaşdırılması ziyarətçilərə müxtəlif tarixi dövrlərdə regiondakı həyat, mədəniyyət və siyasətin necə qəbul edildiyini göstərməyə imkan verib.

Elşən Rüstəmov

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Astana