Atamın səsi, mənim sözüm Ömür rapsodiyaları

Nihat Pir

...O gün mən, yəqin ki, ilk dəfə atamla fəxr edirdim: atamı televiziya verilişinə qonaq çağırmışdılar. Evdə hamının üzündə xoş bir təbəssüm, hərəkətlərində qəribə bir təlaş... 

Atam üçün ən yaxşı kostyumu seçmişdi anam. Bacım atamın ən yaxşı köynəyini ütüləmişdi. Qardaşım atamın ən təzə görünən ayaqqabılarını silib təmizləmişdi. Mənsə bu get-gəllərə qıraqdan tamaşa edir, kimə necə kömək edəcəyim barədə düşünürdüm.

O gün əlimiz çatan, səsimiz yetən hamıya xəbər vermişdik. Mən sinif yoldaşlarıma xəbər elədim, anam qonşulara, qardaşım qohumlara, bacım tələbə yoldaşlarına...  "Axşam atamız televiziyada çıxış edəcək. Baxarsınız!"

O gün elə bilirdik, hamı atama baxmalıdır, hamı atamdan danışmalıdır. O gün elə bilirdik, hamının atamın səsinə ehtiyacı var, hamı o səsin sorağına mavi ekran qarşısında toplanmalı, bizim sevincə şərik çıxmalıdır.

O gün bizim evdə televiziya studiyasındakı qədər məsuliyyətli hazırlıq oldu. Hərə bir işə qoyuldu, hərə bir cür məsuliyyət daşıdı.

O gün Ucardan Bakıya gedən yol ən uzun yol oldu sanki. Atam Bakıya çatana qədər hamı narahat gəzdi, hamı nigaran qaldı; anam səbirsizləndi, bacım hövsələsizlik elədi, qardaşım tələşlandı. Mənsə yenə də olub-bitənlərə qıraqdan tamaşa edir, kimə necə kömək edəcəyim barədə düşünürdüm.

Sizə danışıram iki mininci ilin əvvəllərindən. Sizə danışıram Bakıdan çox-çox uzaqda yerləşən bir kənddən. O zamanlar televiziyaya çıxmaq möcüzə idi. O zamanlar kəndimizdən kiminsə televiziyaya çıxması elə-belə iş deyildi. Onda kiminsə televizorda görünməsi kənddə hamının səsinin kəsilməsi, hamının ona qulaq asması demək idi. O gün atam təkcə bizim ailənin başçısı deyildi. O, böyük bir kəndin nümayəndəsi, böyük bir kəndin səsi, böyük bir kəndin təmsilçisi idi həm də.

O gün elə bilirdik, atam televiziyaya çıxdısa, kəndimizin bütün problemləri arxada qalacaq. O gün elə bilirdik, atamın çıxışı ilə kəndimizdə böyüklü-kiçikli bütün narazılıqlar yox olacaq, hamısı bircə-bircə həllini tapacaq.

Axşam saat səkkiz. Kənd sükutu, kənd səssizliyi. Əlimdə imkan olsa, əvvəlcədən xəbər elədiyimiz bütün evlərə gedər, qohum-qonşu ilə həmsöhbət olar, onların da nə hiss etdiyini eşitmək, görmək istəyərdim.

O gün bizim evdə hamı böyüdü. O gün bizim evdə hamı yaşından daha müdrik göründü. Atam kəndimizin orta məktəb direktoru kimi danışdı: arxayın, özünə əmin və məsuliyyətli. Cəmisi üç dəqiqə çəkən bu nitq evimizin divarlarına elə hopdu ki, ondan sonra da həmin səsi eşitdik, həmin sözləri xatırladıq. O üç dəqiqəlik nitq evimizin pəncərəsindən, qapısından çıxıb bütün kəndi dolaşdı, bütün kəndin səsinə qarışdı, kəndlə yaşadı, kəndlə böyüdü.

...İndi televiziya daha əlçatandır. İndi televiziya hamının evinin içidir, içindədir. Amma nə olur-olsun, atamın o çıxışı mənim üçün parıltısını itirməyib. Elə bilirəm, hamı atamdan sonra televiziyaya çıxdı. Elə bilirəm, ilk dəfə efirdə məhz mənim atam danışdı, məhz mənim atamı göstərdilər, hamı məhz mənim atamla qürur duydu - mənim kimi.

İndi hər dəfə televiziya verilişlərinə qonaq kimi çağırılanda o parıltının arxasınca gedirəm, o parıltıya güvənirəm. O parıltını üzərimdə hiss edirəm, üzümdə məhz o gün ailəmizdəki hamının üzündə olan təbəssüm canlanır. Atamın arxayınlığını, özünə əminliyini, duruşunu gətirirəm göz önünə. Onun kimi olmağa, onun kimi danışmağa çalışıram.

İndi həmişə atama zəng edirəm ən birinci, ən tez onu xəbərdar edirəm. Elə bilirəm, hamıdan öncə o baxmalıdır mənim çıxışıma, elə bilirəm, hamıdan öncə o rəy verməlidir. Atamın o zaman mavi pəncərədən dediyi hər sözü cümlə edir, həm cümləni abzasa çevirirəm.

Atama qədər televiziya mənim üçün işıq və səsdən başqa bir şey deyildi. Atamdan sonra isə televiziya daha çox məhz onun səsi oldu. Bu həm də bir keçmişdir, mənim üçün, yaddaşdır, xatirədir. Hamının çıxışında atamın səsini eşidir, hamıda ondan nəsə axtarıram.  Mənim üçün efir atamın səsi deməkdir; dünən də, bu gün də, sabah da.