Avropada ömür artımı dayanıb

2011-ci ildən etibarən Avropada gözlənilən ömür uzunluğunun artım tempi nəzərəçarpacaq dərəcədə yavaşlayıb. Şərqi İngiltərə Universitetinin apardığı araşdırmaya görə, bu vəziyyətin əsas səbəbləri arasında düzgün olmayan qidalanma, fiziki aktivliyin azlığı, piylənmə və COVID-19 pandemiyasının nəticələri göstərilir.

Bu barədə “Earth.com” yazır.

Alimlər səhiyyə sahəsində əldə olunan mühüm nailiyyətlərə baxmayaraq, bir çox insanın daha erkən ölüm riski ilə üzləşməsindən narahatdırlar.

UEA-nın Norviç Tibb Məktəbinin professoru Nik Stil bildirib ki, XX əsrdə tibbi və səhiyyə sahəsindəki nailiyyətlər sayəsində Avropada ömür uzunluğu ildən-ilə artıb, lakin hazırda bu proses dayanıb.

Ürək-damar xəstəlikləri əsas amillərdən biridir

1990–2011-ci illər arasında Avropada ürək-damar xəstəliklərindən ölüm hallarının davamlı azalması orta ömür uzunluğunun artmasına şərait yaradıb.

Lakin 2011–2019-cu illərdə bu irəliləyişin tempi zəifləyib. Bunun səbəblərindən biri piylənmə, yüksək qan təzyiqi və yüksək xolesterin kimi risk faktorlarının Avropa ölkələrinin əksəriyyətində artması və ya əvvəlki kimi yaxşılaşmaması olub.

Nik Stilə görə, 2011–2019-cu illərdə ömür uzunluğunun artımının yavaşlamasında əsas rol ürək-damar xəstəliklərindən ölüm hallarının dinamikasına məxsus olub. 2019–2021-ci illərdə isə COVID-19 pandemiyası ömür uzunluğunun azalmasına ciddi təsir göstərib.

Araşdırmalar göstərib ki, yüksək qan təzyiqi və xolesterinin müalicəsində əldə edilən irəliləyişlər sağlam olmayan həyat tərzinin yaratdığı mənfi təsirləri kompensasiya etməyib.

19 Avropa ölkəsi araşdırılıb

Tədqiqat çərçivəsində 19 Avropa ölkəsinin göstəriciləri araşdırılıb.

2011-ci ildən sonra gözlənilən ömür uzunluğunun artım tempinin ən çox zəiflədiyi ölkə İngiltərə olub. Oxşar tendensiya Böyük Britaniyanın digər bölgələrində də müşahidə edilib.

Norveç, İslandiya, İsveç, Danimarka və Belçikada isə nəticələr daha müsbət olub.

Alimlər hesab edirlər ki, uzunmüddətli perspektivdə əhalinin sağlamlığını yaxşılaşdırmaq üçün piylənmə, düzgün olmayan qidalanma və fiziki aktivliyin aşağı olması kimi əsas risk faktorlarına qarşı dövlət siyasəti gücləndirilməlidir.

Uzunömürlülük üçün hələ imkan var

Tədqiqatın nəticələri eyni zamanda göstərir ki, insanların ömrünün daha da uzadılması hələ mümkündür.

Professor Nik Stil qeyd edib ki, bir sıra ölkələrdə yaşlı insanların gözlənilən ömür uzunluğu artmaqda davam edir. Bu isə insanların uzunömürlülük potensialının hələ tam həddinə çatmadığını göstərir.

Alimlərin fikrincə, gənc insanlar arasında vaxtından əvvəl ölüm hallarının qarşısını almaq üçün ictimai səhiyyə tədbirlərinin gücləndirilməsi vacibdir. Buraya daha sağlam qidalanmanın təşviqi, fiziki aktivliyin artırılması və piylənmə ilə mübarizə daxildir.

Əks halda Avropanın yeni nəsillərinin əvvəlki nəsillərdən daha qısa ömür sürməsi riski yarana bilər.

AzPost.az